Οι γυναίκες της Νιγηρίας πήραν το τιμόνι στα χέρια τους – Η επανάσταση με τα γυναικεία ταξί που διχάζει
Στη βόρεια Νιγηρία, μια ομάδα γυναικών αποφάσισε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται οι γυναίκες στην πόλη Κάνο. Μέσα από έναν γυναικείο συνεταιρισμό δημιουργήθηκε η πρώτη υπηρεσία μεταφοράς αποκλειστικά για γυναίκες, με παραδοσιακά «keke nape», τα παραδοσιακά τους τρίκυκλα οχήματα που αποτελούν καθημερινό μέσο μετακίνησης στη χώρα.
Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε σε ρεπορτάζ του BBC, δεν αφορά μόνο την ασφάλεια στις μετακινήσεις. Είναι μια προσπάθεια να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες εργασίας για γυναίκες που για χρόνια αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην οικονομική και κοινωνική τους ανεξαρτησία.
Όταν οι γυναίκες παίρνουν το τιμόνι στα χέρια τους
Το όνομα της υπηρεσίας είναι «Mata zalla», μια φράση στη γλώσσα Χάουσα που σημαίνει «μόνο για γυναίκες». Στόχος της είναι να προσφέρει ένα ασφαλέστερο περιβάλλον μετακίνησης για τις γυναίκες της περιοχής, αλλά και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας.
Η επιχείρηση αναμένεται να προσφέρει ευκαιρίες απασχόλησης σε έως και 300 γυναίκες στο Κάνο, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αποκτήσουν εισόδημα και μεγαλύτερη αυτονομία. Για πολλές από αυτές, η συγκεκριμένη εργασία δεν είναι απλώς μια επαγγελματική επιλογή. Είναι ένα βήμα προς την ανεξαρτησία.
«Σκέφτηκα ότι θα ήταν καλύτερα αν έχουμε το δικό μας keke nape»
Η ιδρύτρια και οδηγός της πρωτοβουλίας, Hauwa Ahmad Tarauni, εξήγησε στο BBC τι την οδήγησε στη δημιουργία της υπηρεσίας. «Θα δεις μια γυναίκα που θα τύχει να έχει περίοδο. Στο “keke nape”, δεν θα νιώσει άνετα να καθίσει δίπλα σε άντρες. Οπότε σκέφτηκα ότι θα ήταν καλύτερα αν εμείς (οι γυναίκες) έχουμε το δικό μας “keke nape”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Για την ίδια, η ανάγκη δεν ήταν μόνο πρακτική. Ήταν θέμα άνεσης, αξιοπρέπειας και της δυνατότητας των γυναικών να κινούνται στην πόλη χωρίς φόβο ή αμηχανία.
Μια δουλειά που έδωσε οικονομική ανεξαρτησία σε γυναίκες
Στη Νιγηρία, πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά ανεργίας και περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές, ιδιαίτερα σε πιο συντηρητικές περιοχές. Η οδηγός Sekinah Issa μίλησε για το πώς η συγκεκριμένη δουλειά άλλαξε την καθημερινότητά της: «Με έχει βοηθήσει με διάφορους τρόπους αυτή η δουλειά, καθώς δε μπορούσα να φροντίσω οικονομικά ούτε τον εαυτό μου».
Για πολλές γυναίκες, η δυνατότητα να αποκτούν δικό τους εισόδημα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αυτονομία και τη δυνατότητα να παίρνουν αποφάσεις για τη ζωή τους.
Ασφάλεια ή μια λύση που δεν αγγίζει τη ρίζα του προβλήματος;
Η δημιουργία γυναικείων μέσων μεταφοράς έχει προκαλέσει συζήτηση διεθνώς. Πολλοί βλέπουν τέτοιες πρωτοβουλίες ως ένα άμεσο μέτρο προστασίας, που προσφέρει στις γυναίκες μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας σε χώρους όπου συχνά αισθάνονται ευάλωτες.
Ωστόσο, υπάρχουν και επικριτές που υποστηρίζουν ότι οι λύσεις αποκλειστικά για γυναίκες δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων. Όπως επισημαίνουν, η δημιουργία ξεχωριστών χώρων δεν εξαλείφει την παρενόχληση ή τις συμπεριφορές που κάνουν τις γυναίκες να αισθάνονται ανασφαλείς.
Και το ερώτημα που γεννάται είναι: Τέτοιες πρωτοβουλίες, τελικά, αποτελούν ένα προσωρινό καταφύγιο ή είναι ένα πρώτο βήμα προς μια μεγαλύτερη κοινωνική αλλαγή;
One tricycle at a time!
Women in Kano, Nigeria have launched “Mata Zalla” (Women Only), an exclusive, female-driven cab service.
By operating bright pink electric kekes, they are delivering safety, cultural comfort, and vital job opportunities. pic.twitter.com/ZIJ6Hl4Y58
— BBC News Africa (@BBCAfrica) July 12, 2026
Οι γυναίκες στη Νιγηρία διεκδικούν χώρο και φωνή
Η πραγματικότητα για πολλές γυναίκες και κορίτσια στη Νιγηρία παραμένει δύσκολη. Παρόλο που η νομοθεσία αναγνωρίζει την ισότητα των φύλων, στην καθημερινή ζωή οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια στην εκπαίδευση, την εργασία, την οικονομική ανεξαρτησία και τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.
Ιδιαίτερα στη βόρεια μεριά της Νιγηρίας, πολλά κορίτσια εγκαταλείπουν το σχολείο σε μικρή ηλικία, ενώ η έμφυλη βία παραμένει ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα. Παράλληλα, πολλές γυναίκες εργάζονται σκληρά στο εμπόριο και στη γεωργία, χωρίς όμως να έχουν πάντα πρόσβαση σε περιουσία ή ίσες ευκαιρίες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, πρωτοβουλίες όπως το «Mata zalla» αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Δεν λύνουν όλα τα προβλήματα, αλλά δημιουργούν έναν χώρο όπου οι γυναίκες μπορούν να εργαστούν, να στηριχθούν και να αποδείξουν ότι η οικονομική ανεξαρτησία είναι ένα από τα πιο δυνατά εργαλεία ενδυνάμωσης.
Γιατί πολλές φορές η αλλαγή ξεκινά από κάτι που μοιάζει μικρό: μια γυναίκα στο τιμόνι ενός τρίκυκλου, που αποφασίζει ότι μπορεί να οδηγήσει η ίδια τη ζωή της προς μια διαφορετική κατεύθυνση.