Αφγανιστάν: Οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα στη μόνιμη αντισύλληψη – ακόμη κι όταν η υγεία τους το απαιτεί

Στο Αφγανιστάν, το οποίο βρίσκεται υπό την κυριαρχία των Ταλιμπάν, οι γυναίκες ζουν εδώ και χρόνια μέσα σε ένα αυστηρά περιοριστικό πλαίσιο που επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς τους — από την εκπαίδευση και την εργασία, μέχρι την πρόσβαση στην υγεία και την αναπαραγωγική τους αυτονομία.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, σύμφωνα με αναφορές από τοπικά νοσοκομεία και ιατρικό προσωπικό, έχει πλέον προστεθεί ένας ακόμη σοβαρός περιορισμός: η απολίνωση σαλπίγγων έχει απαγορευτεί ή ουσιαστικά καταστεί μη διαθέσιμη σε πολλές περιοχές της χώρας, ακόμη και για γυναίκες με πολλαπλές εγκυμοσύνες, σοβαρά προβλήματα υγείας ή ακραίες οικονομικές δυσκολίες.

Τι είναι η απολίνωση σαλπίγγων

Η απολίνωση σαλπίγγων (tubal ligation) είναι μια χειρουργική μέθοδος μόνιμης αντισύλληψης. Πρόκειται για μια ασφαλή διαδικασία, κατά την οποία οι σάλπιγγες κλείνουν ή διακόπτεται η λειτουργία τους, ώστε να μην είναι δυνατή η σύλληψη. Δεν είναι ιδεολογική επιλογή, αλλά ιατρικό εργαλείο αναπαραγωγικής υγείας που μπορεί να είναι κρίσιμο όταν οι επαναλαμβανόμενες εγκυμοσύνες θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή ή την ευημερία μιας γυναίκας.

Τι συμβαίνει στα νοσοκομεία

Σε πολλές πόλεις, οι γυναίκες που φτάνουν σε δημόσια νοσοκομεία ζητώντας την επέμβαση:

• απορρίπτονται χωρίς σαφή ιατρική αιτιολόγηση
• ενημερώνονται ότι η διαδικασία «δεν επιτρέπεται πλέον»
• ή ότι απαιτείται ειδική κρατική έγκριση που στην πράξη δεν δίνεται
• συχνά δεν τους προτείνεται καμία εναλλακτική μέθοδος οικογενειακού προγραμματισμού

Γιατροί και νοσηλευτές αναφέρουν ότι έχουν λάβει εντολές να μην πραγματοποιούν την επέμβαση, καθώς πλέον θεωρείται μη αποδεκτή στο πλαίσιο των θρησκευτικών και κρατικών κανόνων που εφαρμόζονται. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μια ιατρική απόφαση μετατρέπεται σε απαγορευμένο δικαίωμα.

Οι γυναίκες εγκλωβίζονται μέσα στο ίδιο τους το σώμα

Οι περισσότερες γυναίκες που ζητούν απολίνωση δεν βρίσκονται εκεί από επιλογή «άνεσης», αλλά από ανάγκη:

• έχουν ήδη πέντε, έξι ή και οκτώ παιδιά
• αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενες και δύσκολες εγκυμοσύνες
• ζουν υπό έντονη οικονομική πίεση
• συχνά δεν έχουν πρόσβαση σε βασική υγειονομική φροντίδα

Οι μαρτυρίες τους δείχνουν μια καθημερινότητα εξάντλησης, όπου η αναπαραγωγή δεν είναι επιλογή αλλά υποχρέωση χωρίς διέξοδο. Και όταν ζητούν ιατρική λύση για να προστατεύσουν την υγεία τους, συναντούν άρνηση.

Όταν η υγεία γίνεται πεδίο ελέγχου

Οι γιατροί προειδοποιούν ότι ο περιορισμός στην πρόσβαση σε μόνιμες μεθόδους αντισύλληψης:

• αυξάνει τους κινδύνους επιπλοκών σε κάθε νέα εγκυμοσύνη
• επιβαρύνει ήδη υποστελεχωμένα συστήματα υγείας
• εντείνει τη φτώχεια σε πολυμελείς οικογένειες
• περιορίζει δραστικά την αναπαραγωγική αυτονομία των γυναικών

Δεν πρόκειται απλώς για ένα διοικητικό μέτρο. Πρόκειται για μια απόφαση με άμεσες συνέπειες στη ζωή και την υγεία χιλιάδων γυναικών.

Η ψευδαίσθηση της προόδου

Αν και το Αφγανιστάν αποτελεί ένα από τα πιο ακραία παραδείγματα περιορισμού δικαιωμάτων, δεν είναι αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Σε αρκετές Πολιτείες των ΗΠΑ, μετά τις πρόσφατες νομικές αλλαγές, η πρόσβαση στην άμβλωση έχει περιοριστεί σημαντικά ή και απαγορευτεί σε συγκεκριμένα πλαίσια. Και αυτό οδηγεί σε ένα δύσκολο ερώτημα: Πόσο πραγματικά προχωρημένος είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε;

Η απολίνωση σαλπίγγων δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη. Είναι η δυνατότητα μιας γυναίκας να ορίζει το σώμα και τη ζωή της. Και όταν αυτή η δυνατότητα αφαιρείται, το ζήτημα δεν είναι μόνο ιατρικό ή πολιτικό. Είναι ζήτημα ελευθερίας.