Ένα κορίτσι που γεννιέται σήμερα ίσως δεν προλάβει να δει την πλήρη ισότητα των φύλων – Τι δείχνει νέα έρευνα

Ένα κορίτσι που γεννιέται σήμερα μπορεί να μεγαλώσει, να σπουδάσει, να εργαστεί και να κατακτήσει υψηλές θέσεις. Αυτό που δεν είναι καθόλου βέβαιο είναι ότι θα προλάβει να δει έναν κόσμο στον οποίο γυναίκες και άνδρες θα έχουν πραγματικά ίσες ευκαιρίες.

Το Global Gender Gap Report 2026 του World Economic Forum (WEF), που συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια καταγραφής της παγκόσμιας πορείας προς την ισότητα των φύλων, φέρνει μια εικόνα που είναι ταυτόχρονα ενθαρρυντική και απογοητευτική: ο κόσμος βρίσκεται πιο κοντά στην ισότητα από ποτέ, όμως ο σημερινός ρυθμός αλλαγής δεν αρκεί.

Με βάση την πορεία των τελευταίων δύο δεκαετιών, θα χρειαστούν ακόμη 120 χρόνια για να κλείσει παγκοσμίως το χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Και κάπου εδώ γεννάται το πιο δύσκολο ερώτημα: 120 χρόνια είναι πράγματι πρόοδος ή είναι ένας ακόμη τρόπος να μετράμε πόσο αργά αλλάζει ο κόσμος;

Το χάσμα μειώνεται, αλλά όχι αρκετά

Η φετινή έκθεση εξετάζει 145 χώρες και την οικονομία τους, καταγράφοντας τις διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών σε 4 βασικούς τομείς: οικονομία και εργασία, εκπαίδευση, υγεία και πολιτική εκπροσώπηση.

Συνολικά, το 69,2% της διαφοράς μεταξύ των φύλων που μετρά ο δείκτης έχει καλυφθεί, έναντι του 68,8% που ήταν το 2025. Είναι η υψηλότερη επίδοση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, όμως η βελτίωση μέσα σε έναν χρόνο περιορίζεται μόλις στις 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εικόνα, επομένως, είναι διπλή: υπάρχει πρόοδος, αλλά ο ρυθμός της παραμένει αργός. Και αυτό γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρο όταν δούμε ξεχωριστά τους τομείς στους οποίους καταγράφεται η μεγαλύτερη και η μικρότερη σύγκλιση.

Εκπαίδευση & υγεία μπροστά, οικονομία & πολιτική πίσω

Στην εκπαίδευση, η απόσταση μεταξύ γυναικών και ανδρών έχει περιοριστεί σημαντικά, με το χάσμα να έχει καλυφθεί κατά 96,9%. Αντίστοιχα, στην υγεία και την επιβίωση το ποσοστό φτάνει το 96,2%.

Η εικόνα αλλάζει αισθητά όταν περνάμε από την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την υγεία στην οικονομική και πολιτική συμμετοχή. Στην οικονομία, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 61,7%, ενώ στην πολιτική εκπροσώπηση περιορίζεται μόλις στο 22,1%.

Με άλλα λόγια, η πρόοδος δεν είναι ίδια σε όλους τους τομείς. Οι γυναίκες έχουν πλησιάσει πολύ περισσότερο τους άνδρες στην εκπαίδευση και την υγεία, όμως η απόσταση μεγαλώνει όταν μιλάμε για εισόδημα, επαγγελματικές ευκαιρίες, ηγετικές θέσεις και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.

Και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της έκθεσης: το να έχουν οι γυναίκες πρόσβαση στις ίδιες ευκαιρίες εκπαίδευσης δεν σημαίνει αυτόματα ότι αποκτούν και την ίδια πρόσβαση στην οικονομική και πολιτική εξουσία.

Πόσο μακριά είναι η ισότητα ανά περιοχή;

Ο χρόνος που απαιτείται για να κλείσει το χάσμα διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική εμφανίζουν τη γρηγορότερη μακροπρόθεσμη πορεία, με εκτίμηση 60 ετών μέχρι την ισότητα, ενώ η Ευρώπη ακολουθεί με 70 χρόνια.

Στον αντίποδα, η Κεντρική Ασία χρειάζεται, με τον σημερινό ρυθμό, περίπου 202 χρόνια, η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική 182 και η Νότια Ασία 149.

Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι «ημερομηνίες λήξης». Είναι προβολές που βασίζονται στον ρυθμό αλλαγής που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Αν ο ρυθμός επιταχυνθεί, ο χρόνος μπορεί να μειωθεί. Αν η πρόοδος ανακοπεί, μπορεί να αυξηθεί.

Η Ισλανδία παραμένει στην κορυφή – αλλά κανείς δεν έχει φτάσει στην πλήρη ισότητα

Για 17η συνεχόμενη χρονιά, η Ισλανδία βρίσκεται στην πρώτη θέση του Global Gender Gap Index, έχοντας κλείσει το 93% του χάσματος. Είναι μάλιστα η μοναδική χώρα που ξεπερνά το 90%.

Ακολουθούν η Φινλανδία και η Νορβηγία, ενώ στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται επίσης η Ναμίμπια, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νέα Ζηλανδία, η Σουηδία, η Αυστραλία, η Γερμανία και η Ιρλανδία. Κανένα κράτος, ωστόσο, δεν έχει πετύχει ακόμη 100% ισότητα σύμφωνα με τον δείκτη.

Το μεγάλο παράδοξο: περισσότερες γυναίκες στην κορυφή, αλλά όχι αρκετές

Η εικόνα στον χώρο εργασίας είναι εξίσου αποκαλυπτική, αλλά δείχνει και μια σημαντική αλλαγή. Σε σχέση με το 2006, οι γυναίκες έχουν αυξήσει την παρουσία τους σε θέσεις ανώτερης διοίκησης και σε κυβερνητικούς ρόλους, θέσεις στις οποίες τότε ήταν πολύ λιγότερο πιθανό να βρίσκονται. Η πρόοδος είναι υπαρκτή, όμως η κορυφή της ιεραρχίας εξακολουθεί να παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανδροκρατούμενη.

Σήμερα, σύμφωνα με το WEF, οι γυναίκες καταλαμβάνουν το 19,1% των θέσεων CEO. Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι η συμμετοχή τους έχει αυξηθεί, αλλά παράλληλα αναδεικνύει πόσο μεγάλη παραμένει η απόσταση μέχρι την ισόρροπη εκπροσώπηση στις θέσεις με τη μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική επιρροή. Ενδεικτικά, έρευνα της Deloitte το 2024 κατέγραφε το ποσοστό των γυναικών CEOs στο 6%.

Στην τεχνητή νοημοσύνη, μάλιστα, η ανισότητα παραμένει σε όλα τα επίπεδα των επιχειρήσεων του κλάδου, ενώ οι γυναίκες αποτελούν λιγότερο από 1 στις 5 AI engineers.

Και αυτό είναι ίσως το σημείο στο οποίο οι αριθμοί αποκτούν πραγματικό βάρος: δεν αρκεί να ανοίγει η πόρτα στην εκπαίδευση ή στην αγορά εργασίας, αν οι γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκουν κλειστή την πόρτα προς την κορυφή.

120 χρόνια είναι πολλά

Το WEF επισημαίνει ότι η ισότητα είναι εφικτή και ότι η πρόοδος έχει ήδη καταγραφεί σε πολλές χώρες. Όμως, με τον σημερινό ρυθμό, η πλήρης ισότητα υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί 120 χρόνια για να επιτευχθεί.

Αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό και ταυτόχρονα δύσκολο να αγνοηθεί: ένα κορίτσι που γεννιέται σήμερα δεν αναμένεται να ζήσει αρκετά να αποκτήσει τα ίδια δικαιώματα με τους άντρες.

Η πρόοδος υπάρχει, αλλά ο ρυθμός της δεν αρκεί. Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό μήνυμα της φετινής έκθεσης του WEF.