Η Βρετανία βάζει φρένο στη βίαιη πορνογραφία: Στο στόχαστρο εικόνες στραγγαλισμού & σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων
Τα περιστατικά έμφυλης βίας που βλέπουν καθημερινά το φως της δημοσιότητας μοιάζουν πολλές φορές βγαλμένα από σενάριο αστυνομικού θρίλερ. Γυναίκες δολοφονούνται, κακοποιούνται και απειλούνται, ανήλικοι πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης, ενώ ολοένα και περισσότερες ιστορίες αποκαλύπτουν πόσο βαθιά μπορεί να είναι ριζωμένη η βία στην καθημερινότητά μας. Και κάπου εδώ γεννιέται ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσα από όσα συμβαίνουν δεν θα τα μάθουμε ποτέ;
Πόσα περιστατικά δεν καταγγέλλονται, πόσα θύματα δεν βρίσκουν τη δύναμη ή την ασφάλεια να μιλήσουν και πόσες συμπεριφορές εξακολουθούν να θεωρούνται φυσιολογικές, ενώ στην πραγματικότητα κρύβουν κινδύνους; Ίσως τώρα να βλέπουμε μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η απόφαση της Βρετανίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιχειρεί να θέσει σαφέστερα όρια σε υλικό που συνδέεται με την απεικόνιση βίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
Τι αλλάζει από τις 6 Νοεμβρίου
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της βρετανικής κυβέρνησης για τον Crime and Policing Act 2026, από τις 6 Νοεμβρίου 2026 η κατοχή και η δημοσίευση συγκεκριμένων κατηγοριών πορνογραφικών εικόνων θα αποτελούν ποινικά αδικήματα στην Αγγλία και την Ουαλία.
Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται εικόνες που απεικονίζουν ρητά και ρεαλιστικά:
- Στραγγαλισμό ή ασφυξία.
- Διεισδυτική σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ συγκεκριμένων συγγενικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων όπου οι συμμετέχοντες υποδύονται ότι είναι συγγενείς.
- Σεξουαλική δραστηριότητα στην οποία τουλάχιστον ένα πρόσωπο φαίνεται να είναι ή υποδύεται ότι είναι κάτω των 16 ετών.
Οι ποινές είναι αυστηρές. Για την κατοχή υλικού που απεικονίζει στραγγαλισμό, ασφυξία ή συγκεκριμένες σεξουαλικές πράξεις μεταξύ συγγενών, η μέγιστη ποινή φτάνει τα 2 έτη φυλάκισης. Για υλικό που απεικονίζει σεξουαλική δραστηριότητα με πρόσωπο που είναι ή υποδύεται ότι είναι κάτω των 16 ετών, μπορεί να φτάσει τα 3 έτη. Για τη δημοσίευση του συγκεκριμένου υλικού, η μέγιστη ποινή είναι 5 έτη.
Ως κατοχή μπορεί να θεωρηθεί η διατήρηση εικόνων σε κινητό τηλέφωνο, υπολογιστή ή υπηρεσία αποθήκευσης στο cloud. Η δημοσίευση περιλαμβάνει την ανάρτηση, την αποστολή, την κοινοποίηση ή με άλλο τρόπο διάθεση του υλικού σε τρίτους.
Όταν η βία παρουσιάζεται ως κάτι φυσιολογικό
Το ζήτημα δεν είναι μόνο τι βλέπουμε στην οθόνη, αλλά και ποια μηνύματα ενδέχεται να διαμορφώνονται μέσα από την επαναλαμβανόμενη έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο.
Η πορνογραφία δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία της έμφυλης βίας και δεν υπάρχουν περιθώρια για απλουστεύσεις. Ωστόσο, η συστηματική παρουσίαση του στραγγαλισμού και άλλων βίαιων σεξουαλικών πρακτικών ως συνηθισμένων μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τη συναίνεση, τα όρια και τις προσδοκίες μέσα σε μια σχέση.
Βρετανική αξιολόγηση του 2025 για τη ρύθμιση της πορνογραφίας επισήμανε την ευρεία παρουσία απεικονίσεων στραγγαλισμού σε δημοφιλείς ιστοσελίδες και εξέφρασε ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις τους, ιδιαίτερα στους νέους.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: η επανάληψη μιας βίαιης πράξης δεν την καθιστά ακίνδυνη, ούτε η προβολή της την κάνει αποδεκτή.
Η συναίνεση δεν είναι μια λεπτομέρεια που μπορεί να παραλείπεται. Είναι θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε υγιούς σεξουαλικής σχέσης. Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να αισθάνεται φόβο, πίεση ή υποχρέωση να δεχτεί κάτι που τον κάνει να νιώθει ανασφάλεια.
Σε μια κοινωνία που εξακολουθεί να μετρά θύματα έμφυλης βίας, η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πολύ πριν από την τέλεση ενός εγκλήματος. Χρειάζεται να εξετάζουμε και τα μηνύματα που παρουσιάζουν την επιβολή, τον εξευτελισμό ή την απώλεια ελέγχου ως στοιχεία της σεξουαλικής ζωής.
Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να περιμένει
Εξίσου σημαντική είναι η απαγόρευση υλικού που απεικονίζει ενηλίκους να υποδύονται παιδιά κάτω των 16 ετών σε σεξουαλικές πράξεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια απεικόνιση αποδεικνύει πως ο θεατής έχει παιδοφιλικές τάσεις ή ότι θα προβεί σε κακοποιητική συμπεριφορά. Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη. Ωστόσο, η ερωτικοποίηση της παιδικής ηλικίας σε σεξουαλικό περιεχόμενο δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τα όρια που θέτει η κοινωνία απέναντι στην εκμετάλλευση των ανηλίκων.
Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, στην αξιοπρέπεια και στην προστασία από κάθε μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα σεξουαλικής κατανάλωσης ούτε να μετατρέπονται η ηλικία και η ευαλωτότητά τους σε στοιχεία προσέλκυσης κοινού.
Η ουσιαστική προστασία απαιτεί περισσότερα από έναν νόμο. Χρειάζεται υπεύθυνη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών, αποτελεσματική αφαίρεση παράνομου υλικού, εκπαίδευση, πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση όταν υπάρχουν ενδείξεις κακοποίησης.
Ένα μήνυμα που πρέπει να ξεπεράσει τα σύνορα της Βρετανίας
Η νέα νομοθεσία δεν θα εξαφανίσει αυτομάτως τη βία, αποτελεί όμως ένα σημαντικό βήμα προς την αντιμετώπιση της κανονικοποίησης της βίας και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
Εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης να μειώσει στο μισό τη βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών μέσα σε μία δεκαετία. Η καθηγήτρια Clare McGlynn χαρακτηρίζει την εξέλιξη πιθανό σημείο καμπής, ωστόσο η αποτελεσματικότητα του νόμου και ο ρόλος των ψηφιακών πλατφορμών παραμένουν κρίσιμα ζητήματα.
Το διαδίκτυο δεν γνωρίζει σύνορα. Γι’ αυτό και χώρες όπως η Ελλάδα αξίζει να εξετάσουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες, με ουσιαστικούς ελέγχους και μέτρα προστασίας.
Η απόφαση της Βρετανίας είναι μια αφετηρία. Γιατί δεν αρκεί να καταδικάζουμε τη βία μετά από κάθε γυναικοκτονία ή υπόθεση κακοποίησης. Χρειάζονται πρόληψη, ενημέρωση και σεβασμός στη συναίνεση.
Το ζητούμενο είναι να μη συνηθίσουμε τη βία, αλλά να την αντιμετωπίζουμε πριν γίνει η επόμενη τραγωδία. Γιατί ίσως βλέπουμε μόνο την κορυφή του παγόβουνου.