Η Christa Pike ξύπνησε & μίλησε μετά την αποτυχημένη εκτέλεσή της – Η υπόθεση που έφερε ξανά στο προσκήνιο τη θανατική ποινή
Μια γυναίκα βρίσκεται σε νοσοκομείο του Tennessee και δίνει μάχη για την αποκατάστασή της, ενώ μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα το ίδιο το κράτος είχε προσπαθήσει να της αφαιρέσει τη ζωή. Η Christa Pike, η οποία επέζησε μετά από δύο δόσεις θανατηφόρας ένεσης στις 30 Σεπτεμβρίου, έχει πλέον τις αισθήσεις της και μπορεί να μιλήσει, σύμφωνα με τους δικηγόρους της. Η κατάστασή της, ωστόσο, παραμένει κρίσιμη και η ιατρική φροντίδα παραμένει απαραίτητη.
Η Pike είχε δολοφονήσει τη 19χρονη συμμαθήτριά της, Colleen Slemmer, το 1995, όταν η ίδια ήταν μόλις 18 ετών. Έναν χρόνο αργότερα, το 1996, καταδικάστηκε σε θάνατο. Αν η εκτέλεσή της είχε ολοκληρωθεί, θα ήταν η πρώτη γυναίκα που εκτελείται από την Πολιτεία του Tennessee εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια.
Η εξέλιξη αυτή κάνει ακόμη πιο παράδοξη μια ήδη σοκαριστική υπόθεση. Γιατί εδώ δεν μιλάμε απλώς για μια αποτυχημένη εκτέλεση. Μιλάμε για ένα σύστημα που επιχείρησε να ολοκληρώσει μια θανατική ποινή και, όταν αυτή απέτυχε, χρειάστηκε να ενεργοποιήσει το σύστημα υγείας για να κρατήσει ζωντανό τον άνθρωπο που λίγο νωρίτερα προσπαθούσε να σκοτώσει.
«Η ανάρρωσή της είναι ιατρικά πρωτοφανής»
Οι δικηγόροι της Pike, Randy Spivey και Kelly Gleason, ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι η 50χρονη είναι πλέον ξύπνια και μπορεί να επικοινωνεί. Παράλληλα, όμως, υπογράμμισαν ότι η κατάστασή της παραμένει σοβαρή.
«Η ανάρρωσή της είναι ιατρικά πρωτοφανής. Η πρόγνωσή της παραμένει ασαφής, αλλά, τουλάχιστον, αναμένουμε μια μακρά περίοδο ανάρρωσης», ανέφεραν.
Οι συνήγοροί της υποστηρίζουν επίσης ότι η Pike έχει υποστεί σοβαρές βλάβες στα χέρια της. Όπως αναφέρουν, παραμένει νοσηλευόμενη και δεμένη στο κρεβάτι της με χειροπέδες και αλυσίδες.
Την ίδια στιγμή, η νομική της ομάδα ζητά να διατηρηθούν όλα τα στοιχεία που σχετίζονται με τη διαδικασία της εκτέλεσης, καθώς θεωρεί ότι υπήρξαν σοβαρά προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι θανατηφόρες ενέσεις. Οι δικηγόροι κάνουν λόγο για πιθανή παραβίαση των συνταγματικών δικαιωμάτων της Pike και ζητούν πρόσβαση σε αρχεία, υλικό και στοιχεία της διαδικασίας.
Πλέον, οι συνήγοροί της ζητούν και τη μετατροπή της θανατικής ποινής σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αναστολής. Μετά την αποτυχημένη εκτέλεση, η νομική ομάδα της Pike υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να επιχειρηθεί ξανά η εκτέλεσή της και ζητά να παραμείνει στη φυλακή μέχρι το τέλος της ζωής της.
Δύο ενέσεις και ένας άνθρωπος που παρέμεινε ζωντανός
Η εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στις φυλακές Riverbend Maximum Security Institution στο Nashville. Στην Pike χορηγήθηκαν δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης, όμως δεν πέθανε.
Σύμφωνα με τις καταθέσεις των δικηγόρων της, παρέμενε ζωντανή και ανέπνεε για σημαντικό χρονικό διάστημα μετά τη χορήγηση των φαρμάκων. Τελικά μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο σε νοσοκομείο, όπου χρειάστηκε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.
Το τι ακριβώς πήγε στραβά βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της έρευνας. Η πλευρά της Pike υποστηρίζει ότι υπήρχαν προβλήματα με την ενδοφλέβια πρόσβαση και ότι το φάρμακο μπορεί να διοχετεύθηκε στους ιστούς αντί να περάσει κανονικά στην κυκλοφορία του αίματος. Οι αρχές, από την πλευρά τους, έχουν υποστηρίξει ότι ακολουθήθηκε το προβλεπόμενο πρωτόκολλο.
Η μητέρα της Colleen: «Η δικαιοσύνη δεν έχει αποδοθεί»
Στην άλλη πλευρά αυτής της ιστορίας βρίσκεται η οικογένεια της Colleen Slemmer, της 19χρονης που δολοφονήθηκε το 1995 και για τη δολοφονία της οποίας η Pike καταδικάστηκε σε θάνατο.
Η μητέρα της, May Martinez, ταξίδεψε από τη Florida στο Tennessee για να παρακολουθήσει την εκτέλεση. Αντί όμως να δει την ποινή να ολοκληρώνεται, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια διαδικασία που κατέρρευσε μπροστά στα μάτια της.
Η ίδια έχει εκφράσει την οργή και την απογοήτευσή της για την αποτυχημένη εκτέλεση, τονίζοντας ότι η κόρη της δεν έχει λάβει τη δικαιοσύνη που περίμενε εδώ και δεκαετίες. Σε δηλώσεις της μετά το περιστατικό, περιέγραψε πόσο δύσκολο ήταν να παρακολουθεί τη διαδικασία να αποτυγχάνει.
Η θέση της είναι κατανοητή μέσα στο προσωπικό της τραύμα: για μια μητέρα που έχασε το παιδί της με τόσο βίαιο τρόπο, η εκτέλεση της καταδικασμένης μπορεί να είχε συνδεθεί με την έννοια της δικαιοσύνης και της πολυαναμενόμενης «ολοκλήρωσης» μιας υπόθεσης.
Και η απάντηση της πολιτικής ήταν: «φέρτε πίσω την ηλεκτρική καρέκλα»
Κι ενώ ο κυβερνήτης πάγωσε τις εκτελέσεις και διέταξε έρευνα, η αντίδραση άλλων πολιτικών κινήθηκε προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.
Η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής και υποψήφια κυβερνήτης του Τενεσί Marsha Blackburn ζήτησε να επανέλθει πιο έντονα η χρήση της ηλεκτρικής καρέκλας. «Αυτή η κατάσταση είναι τραγική. Η Christa Pike θα έπρεπε να είχε εκτελεστεί εδώ και πολύ καιρό. Τώρα, αυτή η αποτυχημένη διαδικασία παρατείνει τον πόνο για την οικογένεια της Colleen Slemmer», δήλωσε, προσθέτοντας ότι, παρότι χρειάζεται πλήρης έρευνα, η λύση κατά την άποψή της είναι απλή: «φέρτε πίσω την ηλεκτρική καρέκλα και αποδώστε γρήγορα δικαιοσύνη σε αυτά τα θύματα».
Με άλλα λόγια, εκεί όπου το περιστατικό γέννησε ερωτήματα για το αν το σύστημα μπορεί να εκτελεί ανθρώπους με ασφαλή, νόμιμο και προβλέψιμο τρόπο, μια πολιτική πλευρά απάντησε ζητώντας… μια διαφορετική μέθοδο θανάτωσης.
Το μεγάλο παράδοξο της θανατικής ποινής
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα της υπόθεσης. Η θανατική ποινή επιχειρεί να παρουσιάσει την αφαίρεση μιας ζωής ως μια αυστηρά ελεγχόμενη κρατική διαδικασία: υπάρχουν πρωτόκολλα, φάρμακα, γιατροί, σωφρονιστικοί υπάλληλοι και συγκεκριμένα βήματα. Όμως η περίπτωση της Christa Pike έφερε στην επιφάνεια το ακριβώς αντίθετο.
Το κράτος προσπάθησε να προκαλέσει τον θάνατό της. Η διαδικασία απέτυχε. Και αμέσως μετά, γιατροί και νοσηλευτές ανέλαβαν να την κρατήσουν στη ζωή.
Δεν χρειάζεται καν να αγνοήσει κανείς το έγκλημα για να δει το παράδοξο. Η Pike καταδικάστηκε για ένα φρικτό έγκλημα και η οικογένεια της Colleen Slemmer κουβαλά ένα αβάσταχτο τραύμα που δεν θα ξεχάσει ποτέ. Όμως η συζήτηση για τη θανατική ποινή είναι διαφορετική από τη συζήτηση για την ενοχή της.
Γιατί όταν ένα κράτος αποφασίζει ότι έχει το δικαίωμα να αφαιρέσει μια ζωή στο όνομα της δικαιοσύνης, αναλαμβάνει και την ευθύνη να αποδείξει ότι η διαδικασία είναι νόμιμη, αξιόπιστη και απαλλαγμένη από απάνθρωπη μεταχείριση. Στην περίπτωση της Pike, αυτό ακριβώς βρίσκεται τώρα υπό αμφισβήτηση.
Και τώρα τι;
Η Christa Pike επέζησε από την εκτέλεση. Ξύπνησε. Μίλησε. Και πλέον η υπόθεση περνά από τη φυλακή στο νοσοκομείο, από το κελί στον δικαστικό αγώνα και από την εκτέλεση στην ανεξάρτητη έρευνα. Το ερώτημα, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερο από την ίδια.
Μπορεί ένα κράτος να θεωρεί ότι η αφαίρεση μιας ζωής αποτελεί δικαιοσύνη και, ταυτόχρονα, να απαιτεί από το ιατρικό προσωπικό να κάνει τα πάντα για να τη διασώσει όταν η εκτέλεση αποτυγχάνει;
Η υπόθεση της Christa Pike δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα της θανατικής ποινής. Το επαναφέρει, όμως, με έναν τρόπο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί: ένας κρατικός μηχανισμός σχεδιάστηκε για να προκαλέσει τον θάνατό της, απέτυχε και, λίγες ώρες αργότερα, ένας άλλος κρατικός μηχανισμός τέθηκε σε λειτουργία για να κρατήσει την ίδια γυναίκα στη ζωή.
Και κάπου εδώ γεννιέται το πραγματικό ερώτημα: είναι τελικά η θανατική ποινή ένας αποτελεσματικός τρόπος σωφρονισμού και απονομής δικαιοσύνης; Ή μήπως ένα σύστημα που έχει ως τελικό στόχο τον θάνατο του καταδικασμένου δεν μπορεί ποτέ να είναι πραγματικά «σωφρονιστικό»;
Η υπόθεση της Pike δεν αφορά μόνο το αν μια εκτέλεση έγινε με σωστό ή λάθος τρόπο. Αφορά το ίδιο το νόημα της τιμωρίας, τα όρια της κρατικής εξουσίας και το κατά πόσο η δικαιοσύνη μπορεί να ταυτίζεται με την αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής.
Γιατί, τελικά, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν το κράτος έχει το δικαίωμα να επιβάλλει τη θανατική ποινή. Είναι αν η θανατική ποινή πετυχαίνει πράγματι τον σκοπό της δικαιοσύνης: αν τιμωρεί, αν αποτρέπει νέα εγκλήματα και αν προσφέρει ουσιαστική δικαίωση στις οικογένειες των θυμάτων. Η υπόθεση της Christa Pike δείχνει, με τον πιο ακραίο τρόπο, πόσο δύσκολο είναι να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα που, στο μυαλό μας, μπορεί να μοιάζουν απλά.