Κολικοί στα βρέφη: 6 μύθοι και 6 αλήθειες που πρέπει να ξέρεις

Αν υπάρχει κάτι που μπορεί να κάνει ακόμα και τους πιο ψύχραιμους γονείς να αμφισβητήσουν τις δυνάμεις τους, αυτό είναι οι κολικοί. Το μωρό κλαίει ασταμάτητα, συνήθως τις απογευματινές ή βραδινές ώρες, δείχνει να πονάει και τίποτα δεν φαίνεται να το ηρεμεί.
Οι κολικοί επηρεάζουν περίπου 1 στα 4 βρέφη τους πρώτους μήνες της ζωής. Παρότι είναι τόσο συχνοί, εξακολουθούν να περιβάλλονται από πολλούς μύθους που συχνά αγχώνουν περισσότερο τους γονείς παρά τους βοηθούν.

Μύθος 1: Οι κολικοί σημαίνουν ότι πονάει η κοιλιά του

Αλήθεια: Δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα τι προκαλεί τους κολικούς. Παλιότερα πιστεύαμε ότι οφείλονται αποκλειστικά στα αέρια ή στο πεπτικό σύστημα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο.

Ο εγκέφαλος και το έντερο του βρέφους βρίσκονται ακόμη στη φάση της ωρίμανσης και μαθαίνουν να «επικοινωνούν» μεταξύ τους μέσω του άξονα εγκεφάλου-εντέρου. Παράλληλα, το μικροβίωμα του εντέρου διαμορφώνεται, το νευρικό σύστημα ωριμάζει και το μωρό προσπαθεί να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο γεμάτο ήχους, φώτα και νέα ερεθίσματα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες φαίνεται ότι συμβάλλουν στην εμφάνιση των κολικών.

Μύθος 2: Αν το μωρό έχει κολικούς, κάτι κάνεις λάθος

Αλήθεια: Κατηγορηματικά όχι.

Οι κολικοί δεν σημαίνουν ότι δεν έχεις αρκετό γάλα, ότι δεν το ταΐζεις σωστά ή ότι δεν ξέρεις να το φροντίζεις. Ακόμη και οι πιο έμπειροι γονείς μπορεί να βρεθούν με ένα μωρό που κλαίει απαρηγόρητα.

Μερικές φορές δεν χρειάζεται να «διορθώσεις» κάτι. Χρειάζεται απλώς να περάσει ο χρόνος.

Μύθος 3: Τα αέρια είναι πάντα η αιτία

Αλήθεια: Τα αέρια δεν είναι συνήθως η αιτία των κολικών.

Όταν ένα μωρό κλαίει πολλή ώρα, καταπίνει περισσότερο αέρα (αεροφαγία). Έτσι δημιουργούνται περισσότερα αέρια και φούσκωμα. Δηλαδή, πολλές φορές τα αέρια είναι αποτέλεσμα του έντονου κλάματος και όχι αυτό που το προκάλεσε εξαρχής.

Μύθος 4: Πρέπει να αλλάξεις αμέσως γάλα

Αλήθεια: Η συνεχής αλλαγή γάλακτος σπάνια λύνει το πρόβλημα.

Μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις αλλεργίας στην πρωτεΐνη του αγελαδινού γάλακτος ή κάποιας άλλης υποκείμενης πάθησης θα χρειαστεί διαφορετική αντιμετώπιση, πάντα μετά από αξιολόγηση από τον παιδίατρο.

Μύθος 5: Αν το παίρνεις συνέχεια αγκαλιά, θα κακομάθει

Αλήθεια: Ένα νεογέννητο δεν μπορεί να κακομάθει από την αγκαλιά.

Η αγκαλιά, η επαφή δέρμα με δέρμα, η φωνή σου και το απαλό λίκνισμα βοηθούν το βρέφος να ρυθμίσει το στρες και να νιώσει ασφάλεια. Αυτό δεν δημιουργεί «κακές συνήθειες». Δημιουργεί έναν ασφαλή δεσμό, που είναι απαραίτητος για την ανάπτυξή του.

Μύθος 6: Οι κολικοί θα κρατήσουν για πάντα

Αλήθεια: Ευτυχώς όχι.

Οι κολικοί συνήθως εμφανίζονται μέσα στις πρώτες εβδομάδες ζωής, κορυφώνονται γύρω στις 6-8 εβδομάδες και βελτιώνονται σημαντικά μέχρι τον 3ο ή 4ο μήνα, καθώς ωριμάζουν το νευρικό και το πεπτικό σύστημα του βρέφους.

Τι μπορεί πραγματικά να βοηθήσει;

Δεν υπάρχει μία λύση που λειτουργεί σε όλα τα μωρά. Υπάρχουν όμως αρκετές μικρές παρεμβάσεις που μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

Φρόντισε για σωστή τεχνική θηλασμού ή σίτισης και καλό ρέψιμο μετά από κάθε γεύμα, ώστε να μειώνεται η αεροφαγία.

Δοκίμασε αγκαλιά, μάρσιπο, απαλό λίκνισμα ή μια βόλτα με το καρότσι. Πολλά βρέφη ηρεμούν επίσης με τους λευκούς ήχους (white noise).

Ένα απαλό μασάζ στην κοιλίτσα με κυκλικές κινήσεις προς τη φορά του ρολογιού και οι ήπιες ασκήσεις με τα ποδαράκια σαν να κάνουν «ποδήλατο» μπορούν να βοηθήσουν στην αποβολή των αερίων και να ανακουφίσουν τη δυσφορία.

Σε ορισμένα βρέφη, ιδιαίτερα σε όσα θηλάζουν, συγκεκριμένα προβιοτικά, όπως το Lactobacillus reuteri DSM 17938, έχουν δείξει ότι μπορεί να μειώσουν τη διάρκεια του κλάματος.

Και μην ξεχνάς τη σημαντικότερη «θεραπεία»: τον χρόνο. Όσο ωριμάζουν ο εγκέφαλος, το έντερο και το μικροβίωμα του βρέφους, οι κολικοί συνήθως υποχωρούν από μόνοι τους.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσεις με τον παιδίατρο;

Οι κολικοί είναι ενοχλητικοί, αλλά από μόνοι τους δεν είναι επικίνδυνοι.

Αν όμως το μωρό εμφανίσει πυρετό, επίμονους εμέτους, αίμα στα κόπρανα, δεν παίρνει βάρος, αρνείται να φάει, είναι υπερβολικά νωθρό ή το κλάμα του είναι διαφορετικό από το συνηθισμένο και συνοδεύεται από άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, χρειάζεται άμεση παιδιατρική εκτίμηση.

Οι κολικοί είναι μία δύσκολη αλλά προσωρινή φάση της βρεφικής ηλικίας. Με υπομονή, αγκαλιά και λίγη βοήθεια από τον παιδίατρό σου, αυτή η περίοδος θα περάσει. Και πολύ σύντομα, το κλάμα θα δώσει τη θέση του στα πρώτα χαμόγελα.