Πρέπει να δίνουμε μελατονίνη στα παιδιά για καλύτερο ύπνο; Τι δείχνει νέα μελέτη

Πρέπει να δίνουμε μελατονίνη στα παιδιά για καλύτερο ύπνο; Τι δείχνει νέα μελέτη
Ivan S/pexels


Μια νέα επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 6 Αυγούστου 2026 στο περιοδικό JAMA Network Open, ανοίγει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από τη χρήση μελατονίνης στην παιδική ηλικία και την πιθανή σχέση της με τα στάδια του ύπνου.

Η μελατονίνη χρησιμοποιείται ολοένα συχνότερα για την αντιμετώπιση δυσκολιών στον ύπνο των παιδιών. Ωστόσο, ένα σημαντικό ερώτημα παραμένει: Αρκεί ένα παιδί να κοιμάται ή έχει σημασία και η ποιότητα, αλλά και η αρχιτεκτονική του ύπνου του;

Τι είναι η μελατονίνη και πώς λειτουργεί

Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται κυρίως από την επίφυση του εγκεφάλου και συμμετέχει στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, του εσωτερικού βιολογικού μας ρολογιού.

Η παραγωγή της αυξάνεται όταν μειώνεται το φως, σηματοδοτώντας στον οργανισμό ότι πλησιάζει η ώρα του ύπνου.

Η χορήγησή της μπορεί να βοηθήσει ορισμένα παιδιά να αποκοιμηθούν ευκολότερα, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συγκεκριμένες διαταραχές του ύπνου ή του κιρκάδιου ρυθμού.

Όμως η μελατονίνη δεν λειτουργεί όπως ένα κλασικό υπνωτικό φάρμακο. Επιδρά κυρίως στον χρονισμό του ύπνου και όχι απαραίτητα σε όλες τις παραμέτρους της ποιότητάς του.

Παιδί που κοιμάται
Galina Yarovaya./pexels

Τι έδειξε η νέα μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα πολυυπνογραφίας από 684 παιδιά, χωρισμένα σε δύο ισάριθμες ομάδες: παιδιά με καταγεγραμμένη χρήση μελατονίνης και παιδιά χωρίς αντίστοιχη καταγραφή.

Το σημαντικότερο εύρημα αφορούσε τον ύπνο REM (Rapid Eye Movement), τη φάση του ύπνου που χαρακτηρίζεται από έντονη εγκεφαλική δραστηριότητα και συνδέεται με τη συναισθηματική επεξεργασία και τη μνήμη.

Συγκεκριμένα, το διάμεσο ποσοστό ύπνου REM ήταν:

  • 16,7% στα παιδιά με καταγεγραμμένη χρήση μελατονίνης.
  • 19% στα παιδιά της ομάδας σύγκρισης.

Η διαφορά ήταν μικρή, περίπου 2,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Δεν εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη συνολική διάρκεια ύπνου, στα υπόλοιπα στάδια του ύπνου ή σε βασικές αναπνευστικές παραμέτρους.

Αξίζει, ωστόσο, να υπογραμμιστεί ότι η συσχέτιση με τον ύπνο REM εξασθένησε όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν επιπλέον ψυχιατρικές διαγνώσεις, χωρίς να εξαφανιστεί πλήρως.

Παιδί ύπνος
Artem Podrez/pexels

Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο ύπνος REM για τον παιδικό εγκέφαλο

Ο ύπνος δεν αποτελεί απλώς μια περίοδο ξεκούρασης. Είναι μια ιδιαίτερα ενεργή βιολογική διαδικασία, κατά την οποία ο εγκέφαλος οργανώνει πληροφορίες και υποστηρίζει σημαντικές λειτουργίες.

Ο ύπνος REM συνδέεται με:

  • Μνήμη και μάθηση: συμμετέχει στην επεξεργασία και εδραίωση ορισμένων μορφών μνήμης.
  • Συναισθηματική ρύθμιση: εμπλέκεται στην επεξεργασία συναισθηματικών εμπειριών.
  • Εγκεφαλική ωρίμανση: θεωρείται σημαντικό στοιχείο της φυσιολογικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μια μικρή μεταβολή στο ποσοστό REM προκαλεί απαραίτητα προβλήματα στην ανάπτυξη.

Μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε αν η διαφορά που καταγράφηκε στη συγκεκριμένη μελέτη έχει πραγματική κλινική σημασία.

Μπορεί η μελατονίνη να επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου;

Η μελέτη ήταν παρατηρητική και όχι τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι η μελατονίνη προκαλεί μείωση του ύπνου REM, ούτε ότι επηρεάζει αρνητικά τη νευροανάπτυξη.

Επιπλέον, δεν υπήρχαν πλήρη στοιχεία για τη δοσολογία, τη διάρκεια της θεραπείας ή το αν τα παιδιά είχαν λάβει πράγματι μελατονίνη τη νύχτα της εξέτασης.

Συνεπώς, απαιτούνται μεγαλύτερες προοπτικές μελέτες για να κατανοήσουμε αν η συσχέτιση είναι πραγματική, ποιοι μηχανισμοί ενδέχεται να εμπλέκονται και αν υπάρχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Παιδί που κοιμάται
Tatiana Syrikova/pexels

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Η μελατονίνη δεν είναι απαραίτητα επικίνδυνη, αλλά ούτε και μια αθώα λύση που πρέπει να χορηγείται χωρίς αξιολόγηση.

Πριν από τη χρήση της, είναι σημαντικό να διερευνώνται οι αιτίες που δυσκολεύουν τον ύπνο του παιδιού.

Η σταθερή ώρα κατάκλισης, ο περιορισμός των οθονών πριν από τον ύπνο, η κατάλληλη έκθεση στο φυσικό φως και μια ήρεμη βραδινή ρουτίνα αποτελούν βασικούς πυλώνες της υγιεινής του ύπνου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές ή συγκεκριμένες διαταραχές ύπνου, η μελατονίνη μπορεί να έχει ουσιαστικό θεραπευτικό ρόλο, πάντα με εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κοιμάται ένα παιδί περισσότερο ή να αποκοιμιέται γρηγορότερα. Είναι να προστατεύουμε τις φυσιολογικές διαδικασίες του ύπνου που συνοδεύουν την ανάπτυξή του.