«Κόσμε, άκουσέ μας»: 21 κορίτσια πηγαίνουν κρυφά σχολείο στο Αφγανιστάν & γράφουν σε όλους εμάς όσα δεν μπορούν να πουν δυνατά
Σε ένα υπόγειο, σε μια ήσυχη γωνιά της Καμπούλ, 21 κορίτσια ηλικίας 14 έως 16 ετών κάνουν μάθημα κρυφά. Δεν φορούν στολή, δεν κρατούν σχολικές τσάντες που θα μπορούσαν να κινήσουν υποψίες και, σε περίπτωση ελέγχου, ορισμένες έχουν ακόμη και κομμάτια υφάσματος στις τσάντες τους, ώστε να μπορούν να πουν ότι πηγαίνουν σε μάθημα ραπτικής. Δεν πρόκειται για κινηματογραφικό σενάριο. Είναι η πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί στο Αφγανιστάν μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία.
Οι μαθήτριες που συνάντησε το CBS News γνωρίζουν ότι κινδυνεύουν. Μία από αυτές, μόλις 16 ετών, παραδέχθηκε ότι φοβάται πραγματικά κάθε φορά που κατεβαίνει στο υπόγειο σχολείο. «Φοβόμαστε τους Ταλιμπάν. Μπορεί να μας συλλάβουν», είπε. Κι όμως, παρά τον φόβο, συνεχίζουν.
«Μια επιστολή προς τον κόσμο»
Οι 21 μαθήτριες αποφάσισαν να γράψουν χειρόγραφα «γράμματα στον κόσμο», παραδίδοντάς τα στους δημοσιογράφους του CBS News. Οι λέξεις και οι σκέψεις τους είναι απλές, αλλά ακριβώς γι’ αυτό είναι τόσο σκληρές. Δεν μιλούν για πλούτο, εξουσία ή μια ζωή γεμάτη προνόμια. Μιλούν για μια φυσιολογική ζωή.
«Έρχομαι από ένα μέρος όπου ακόμη και τα πιο βασικά ανθρώπινα δικαιώματα μπορούν να γίνουν όνειρα — ένα μέρος όπου, για κάποιους από εμάς, η ελευθερία, η ασφάλεια και η δυνατότητα να επιλέγουμε είναι απλώς όνειρα.
Δεν ζητώ πολλά από εσάς. Θέλω μόνο να μπορώ να ζω χωρίς φόβο. Θέλω να είμαι ελεύθερη να κάνω τις δικές μου επιλογές, να σπουδάσω, να εργαστώ, να αγαπήσω και να αποφασίσω για το μέλλον μου. Δεν θέλω να είμαι θύμα περιστάσεων που δεν επέλεξα. Θέλω ο κόσμος να με βλέπει όχι μέσα από τη χώρα στην οποία γεννήθηκα, αλλά απλώς ως έναν άνθρωπο.
Κόσμε, αν μια μέρα ακούσεις τη φωνή μου, να ξέρεις ότι πίσω από αυτές τις λίγες λέξεις υπάρχει μια ανθρώπινη καρδιά που δεν θέλει τίποτα περισσότερο από το δικαίωμα να ζει, να είναι ελεύθερη και να ζει με αξιοπρέπεια.
Εξακολουθώ να ελπίζω ότι μια μέρα, κάπου σε αυτόν τον κόσμο, η ζωή θα σημαίνει για μένα το ίδιο πράγμα που σημαίνει και για τους άλλους.
Η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και το δικαίωμα να επιλέγω ανήκουν και σε μένα».
«Δεν θέλω τα όνειρά μου να μικραίνουν επειδή είμαι κορίτσι»
Μία άλλη μαθήτρια γράφει πως δεν ζητά «μεγάλα όνειρα». Ζητά πράγματα που, για εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο, θεωρούνται αυτονόητα. «Θέλω δικαιώματα: το δικαίωμα να σπουδάσω, το δικαίωμα να εργαστώ, το δικαίωμα να επιλέξω και το δικαίωμα να χτίσω το δικό μου μέλλον. Είναι πραγματικά τόσο πολλά αυτά που ζητάω;». Η έκκλησή της απηχούσε εκείνες των συμμαθητριών της — όχι για κάτι εξαιρετικό, αλλά για πράγματα που πολλά παιδιά στις ΗΠΑ και σε αμέτρητα άλλα μέρη θεωρούνται αυτονόητα.
«Δεν θέλω το γεγονός ότι είμαι κορίτσι να σημαίνει ότι τα όνειρά μου πρέπει να γίνουν μικρότερα», έγραψε. «Θέλω να κάνω τη δουλειά που αγαπώ, να σπουδάσω όπου επιλέξω και να παίρνω μόνη μου αποφάσεις για το μέλλον μου. Κόσμε, σου ζητώ μια συνηθισμένη ζωή — μια ζωή όπου το να έχεις ψωμί δεν είναι όνειρο, όπου η εργασία δεν είναι θέμα τύχης και όπου η ασφάλεια και η ελευθερία δεν είναι φαντασιώσεις».
Ένα σύστημα που τις έκανε «αόρατες»
Οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση των κοριτσιών μετά την 6η τάξη, ενώ οι περιορισμοί επεκτάθηκαν και στην ανώτατη εκπαίδευση των γυναικών.
Το καθεστώς υποστηρίζει ότι τα παιδιά στο Αφγανιστάν έχουν θεμελιώδες δικαίωμα στην εκπαίδευση, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό σύστημα του οποίου η λειτουργία για τα κορίτσια έχει «ανασταλεί».
Η αντίφαση είναι εμφανής: ένα δικαίωμα που υπάρχει μόνο όταν επιτρέπεται από την εξουσία, παύει στην πράξη να είναι δικαίωμα. Και αυτό ακριβώς αποκαλύπτουν τα κορίτσια μέσα από τα γράμματά τους.
«Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένα κορίτσι»
Το σχολείο αποτελεί μέρος του Invisibles Initiative, ενός δικτύου που δημιουργήθηκε μετά το κλείσιμο των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα κορίτσια το 2021. Τα μαθήματα γίνονται κρυφά, σε σπίτια και υπόγειους χώρους, επειδή η κανονική εκπαίδευση έχει γίνει απαγορευμένη πραγματικότητα. Όμως οι μαθήτριες αρνούνται να παραμείνουν αόρατες.
Μία από αυτές τις μαθήτριες γράφει:
«Μην μας βλέπετε απλώς ως στατιστικά στοιχεία στην τηλεόραση.Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένα κορίτσι. Ένα κορίτσι με όνομα, οικογένεια, καρδιά και χιλιάδες όνειρα».
Και ίσως αυτό είναι το πιο ηχηρό μήνυμα από ένα υπόγειο σχολείο στην Καμπούλ: οι Ταλιμπάν μπορούν να κλείσουν τις πόρτες των σχολείων, αλλά δεν μπορούν να σβήσουν την ανάγκη αυτών των κοριτσιών να μάθουν, να ονειρευτούν και να αποφασίσουν οι ίδιες ποια ζωή θέλουν να ζήσουν. Άλλη μαθήτρια γράφει:
«Ακόμη έχω ελπίδα, παρόλο που κάθε μέρα μου δίνεται ένας ακόμη λόγος να τη χάσω».
Και κάπως έτσι, μέσα στο σκοτάδι ενός υπογείου, 21 κορίτσια στέλνουν στον κόσμο ένα γράμμα που δεν ζητά θαύματα. Ζητά απλώς το δικαίωμα στη ζωή.