Michaela Loukas: Η 18χρονη Ελληνο-αυστραλή πίσω από το ΑΙ μοντέλο που εντοπίζει τον καρκίνο του μαστού με ακρίβεια 98%
Υπάρχουν κι εκείνοι οι άνθρωποι που έχουν άστρο από πολύ νεαρή ηλικία. Που δεν επαναπαύονται ποτέ, θέλουν να ερευνούν τα πάντα, να εξελίσσονται και μαζί με την προσωπική τους πρόοδο, να φέρνουν την εξέλιξη σε όλο τον κόσμο. Ένα τέτοιο κορίτσι είναι και η Michaela Loukas, η 18χρονη Ελληνο-Αυστραλή που είχε πάθος για την επιστήμη ήδη από τα χρόνια του Δημοτικού σχολείου και που πρόσφατα διακρίθηκε για την ανάπτυξη ΑΙ μοντέλου, το οποίο ανιχνεύει επιτυχώς τον καρκίνο του μαστού.
View this post on Instagram
Το background της Michaela Loukas, οι εντυπωσιακές σπουδές & η ανακάλυψη
Σήμερα, η 18χρονη Michaela Loukas είναι φοιτήτρια, ζει στο Σίδνεϊ και ακολουθεί διπλό πρόγραμμα σπουδών – με αριστεία παρακαλώ!- , παρακολουθώντας ταυτόχρονα Μηχανική (Βιοπληροφορική) και Προχωρημένη Επιστήμη. Μέχρι, όμως, να φτάσει ως εδώ πέρασε από αρκετά πεδία. Αρχικά, ανέπτυξε έντονο ενδιαφέρον για την επιστήμη των υπολογιστών, ωστόσο διατηρούσε πάντα το πάθος της για τη μελέτη του ανθρώπινου σώματος και ονειρευόταν μια καριέρα που θα συνδύαζε και τα δύο πεδία.
Καθώς μεγάλωνε, μεγάλωνε και η αγάπη της για την επιστήμη, μια αγάπη που την οδήγησε σε συμμετοχές σε διάφορα προγράμματα πληροφορικής, καθώς και σε εθνικούς διαγωνισμούς προγραμματισμού στην Αυστραλία.
Το 2025, αναδείχθηκε Νέα Επιστήμονας της Χρονιάς από την Ένωση Καθηγητών Επιστημών της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϊ. Ο τίτλος αυτός απονεμήθηκε στη Michaela με βάση την τελική της εργασία στο HSC (Higher School Certificate), με τίτλο: «Αξιολόγηση της ακρίβειας και της ερμηνείας ενός επαναλαμβανόμενου νευρωνικού δικτύου για την ταξινόμηση του καρκίνου του μαστού και τη μοριακή υποτύπωση, χρησιμοποιώντας δεδομένα αλληλουχίας ριβονουκλεϊκού οξέος».
Σε συνέντευξή της στο The National Herald, η Michaela Loukas εξήγησε ότι το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για «την ανίχνευση και την καλύτερη κατανόηση του καρκίνου του μαστού, χρησιμοποιώντας γενετικές πληροφορίες από βιοψίες ιστών».
Εξηγώντας τη βιολογία πίσω από αυτό, η νεαρή επιστήμονας είπε:
«Κάθε κύτταρο στο σώμα μας περιέχει τα ίδια (περίπου 20.000) γονίδια, αλλά δεν είναι όλα ενεργά την ίδια στιγμή. Σκεφτείτε το σαν έναν ρυθμιστή έντασης – κάποια γονίδια είναι “υψηλά”, κάποια “χαμηλά”, και αυτό το μοτίβο αλλάζει ανάλογα με το τι είδους κύτταρο εξετάζεις».
«Αυτό είναι γνωστό ως έκφραση γονιδίων. Η διαφορά ανάμεσα σε ένα υγιές κύτταρο του μαστού και ένα καρκινικό αποτυπώνεται ακριβώς σε αυτά τα μοτίβα, δηλαδή στο ποια γονίδια είναι ενεργά και σε ποιο βαθμό», δήλωσε η Loukas στο TNH.
Και πρόσθεσε: «Το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξα εκπαιδεύτηκε, ώστε να αναγνωρίζει αυτά τα μοτίβα. Μαθαίνει ποια γονίδια αλλάζουν ανάμεσα σε υγιή και καρκινικά κύτταρα και πόσο έντονα εκφράζονται στα διαφορετικά υποείδη του καρκίνου του μαστού».
Συζητώντας περαιτέρω για το μοντέλο της, ανέφερε ότι την ενδιέφερε όχι μόνο αν μπορεί να κάνει ακριβείς προβλέψεις, αλλά και «αν μπορούμε να κατανοήσουμε πώς παίρνει αυτές τις αποφάσεις».
«Για να το καταφέρω αυτό, επικεντρώθηκα στο να κάνω το μοντέλο πιο διαφανές, ώστε να μπορεί να επισημαίνει συγκεκριμένα γονίδια στα οποία βασίζεται. Αυτό το είδος ερμηνείας είναι απαραίτητο αν η τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια στην πραγματική ιατρική πρακτική».
Η Ελληνοαυστραλή φοιτήτρια δήλωσε ότι το project δίνει έμφαση στη χρήση της τεχνολογίας για να «εντοπίζεται ο καρκίνος νωρίτερα» και να ταξινομείται με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Όταν ρωτήθηκε τι την ενέπνευσε να αναπτύξει αυτό το μοντέλο -το οποίο τελικά πέτυχε ακρίβεια 98% στον εντοπισμό κακοήθους ιστού– εξήγησε ότι ήθελε να δημιουργήσει κάτι για τον εαυτό της και στη συνέχεια να το μελετήσει σε βάθος.
Η προσωπική απόφαση της Michaela Loukas να επικεντρωθεί στον καρκίνο
«Η απόφαση να επικεντρωθώ στον καρκίνο ήταν αρκετά προσωπική. Ο πατέρας μου έχει παλέψει με 4 μορφές καρκίνου και πολλαπλές υποτροπές για πολλά χρόνια, οπότε είναι κάτι με το οποίο μεγάλωσα και για το οποίο ήμουν πάντα πολύ ευαισθητοποιημένη», ανέφερε η Loukas.
Και συνέχισε, λέγοντας: «Αυτό με έκανε να θέλω να τον κατανοήσω πιο βαθιά, αλλά και να σκεφτώ πώς θα μπορούσαν να βελτιωθούν τα αποτελέσματα. Ταυτόχρονα, ο καρκίνος γίνεται όλο και πιο συχνός. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μέχρι το 2050 περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός θα επηρεαστεί, οπότε θα αποτελεί με διαφορά την πιο συχνή αιτία θανάτου, κάτι που κάνει την έγκαιρη διάγνωση ακόμη πιο σημαντική».
«Επέλεξα να επικεντρωθώ στον καρκίνο του μαστού εν μέρει για πρακτικούς λόγους -υπάρχουν μεγάλα, υψηλής ποιότητας δημόσια δεδομένα διαθέσιμα – αλλά και επειδή είναι ένας τομέας στον οποίο η πιο πρώιμη και εξατομικευμένη διάγνωση μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά».
Η 18χρονη Michaela Loukas, με καταγωγή από την Ελλάδα, εξήγησε ακόμη ότι το ενδιαφέρον της για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγειονομική περίθαλψη γεννήθηκε όταν ήταν 15 ετών, μετά την ολοκλήρωση ενός εντατικού προγράμματος του National Computer Science School στο University of New South Wales.
Όπως ανέφερε, μετά το τέλος του προγράμματος προσκλήθηκε να συμμετάσχει σε ένα επιπλέον project μαζί με έναν συνεργάτη που της ανατέθηκε, με στόχο τον σχεδιασμό «μιας τεχνολογικής λύσης για ένα πραγματικό πρόβλημα της καθημερινότητας».
«Eμπνευσμένοι από το γεγονός ότι η Αυστραλία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του δέρματος παγκοσμίως, aναπτύξαμε ένα πρωτότυπο εργαλείο για κινητά τηλέφωνα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο του μελανώματος», εξήγησε η Loukas.
Και συνέχισε: «Αυτό το έργο με έκανε να συνειδητοποιήσω πόσο ισχυρό εργαλείο μπορεί να είναι η τεχνολογία για τη βελτίωση της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας».
To έργο αυτό επέτρεψε στη Michaela να αξιοποιήσει τις γνώσεις της στον προγραμματισμό και την ανάπτυξη λογισμικού, γεγονός που την ενέπνευσε να εργαστεί πάνω στο – περίφημο πια – project της, που αφορούσε την ανίχνευση του καρκίνου: το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αν και η 18χρονη παραδέχτηκε ότι δεν υπήρξε μία συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία το σύστημα έφτασε ξαφνικά σε ακρίβεια 98%, εξήγησε ότι η απόδοσή του βελτιωνόταν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.
«Καθώς το εκπαίδευα μέσα από πολλαπλές επαναλήψεις, μπορούσα να βλέπω την ακρίβειά του να βελτιώνεται σταδιακά σε κάθε κύκλο, μέχρι που σταθεροποιήθηκε μεταξύ 97% και 99%. Το ποσοστό 98% είναι ο μέσος όρος αυτής της σταθερής απόδοσης, τον οποίο υπολόγισα για την ερευνητική μου εργασία», ανέφερε η Loukas.
View this post on Instagram
Η καθοριστική στιγμή «εύρηκα»
Η πραγματική στιγμή της μεγάλης ανακάλυψης, το δικό της «εύρηκα», όπως την περιέγραψε, ήρθε αργότερα.
Αναλύοντας τα αποτελέσματα του μοντέλου αργά τη νύχτα, θυμάται ότι έσκυβε όλο και πιο κοντά στην οθόνη, μέχρι που έμεινε να την κοιτάζει αποσβολωμένη, επαναλαμβάνοντας ξανά και ξανά: «Αυτό είναι απίστευτο… αυτό είναι απίστευτο…», καθώς συνειδητοποιούσε ότι το μοντέλο μπορούσε να εντοπίζει μόνο του βιολογικά μοτίβα.
«Κατέληξα να ξυπνήσω τη μητέρα μου, η οποία ήρθε στο δωμάτιό μου για να δει αν όλα ήταν καλά. Προσπάθησα να της εξηγήσω τι συνέβαινε, ότι δηλαδή το μοντέλο δεν έδινε απλώς τις σωστές απαντήσεις, αλλά αναγνώριζε και βιολογικά σημαντικά μοτίβα που οι επιστήμονες μόλις τώρα αρχίζουν να εξερευνούν», είπε η 18χρονη ελληνικής καταγωγής από την Αυστραλία.
«Χάρηκε για μένα, προσπάθησε να καταλάβει τι συνέβαινε, κοίταξε μαζί μου την οθόνη… και στη συνέχεια μου πρότεινε ευγενικά να πάω για ύπνο, επειδή σε περίπου 7 ώρες είχα πρωινό μάθημα», συνέχισε.
Τα συναισθήματα της Michaela Loukas μετά τη σπουδαία ανακάλυψη & η πίεση
Ως νέο κορίτσι που δραστηριοποιείται στον χώρο των STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά), η Michaela Loukas μίλησε επίσης για τα συναισθήματά της μετά τη δημιουργία του επιτυχημένου μοντέλου Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορεί να ανιχνεύει τον καρκίνο του μαστού.
«Είναι ένα μείγμα συναισθημάτων. Νιώθω περήφανη για όσα έχω καταφέρει, αλλά και κάπως έκπληκτη για το πόσο μακριά έφτασε κάτι που ξεκίνησε ως μια σχολική εργασία. Ακόμα, δεν έχω συνειδητοποιήσει πλήρως τι έχει συμβεί», δήλωσε η 18χρονη.
Και συμπλήρωσε: «Ταυτόχρονα, υπάρχει και μια μορφή πίεσης που συνοδεύει όλο αυτό. Η προσοχή που έχει προσελκύσει γεννά φυσικά το ερώτημα “ποιο είναι το επόμενο βήμα;”. Σίγουρα έχω βιώσει στιγμές συνδρόμου του απατεώνα (imposter syndrome), αναρωτώμενη αν αξίζω πραγματικά αυτές τις διακρίσεις ή αν θα μπορέσω να εξελίξω αυτό το έργο και να ανταποκριθώ στις προσδοκίες».
«Ωστόσο, ως Ελληνοαυστραλή, όλο αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία για μένα. Ο ελληνικός πολιτισμός έχει μια μακρά παράδοση στην περιέργεια, τη μάθηση και την προσφορά στην επιστήμη, και είμαι περήφανη που μπορώ να αποτελώ μέρος αυτής της κληρονομιάς με τον δικό μου τρόπο», τόνισε.
Η ίδια πρόσθεσε ότι η ερευνητική της εργασία βρίσκεται αυτήν τη στιγμή στο στάδιο της αξιολόγησης από ομότιμους επιστήμονες (peer review) και εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα θα δημοσιευθεί και θα γίνει ευρύτερα γνωστή στην επιστημονική κοινότητα.