Οι ένοχοι και τα ανταλλακτικά
«Φταίνε πάντα και οι δύο σε έναν χωρισμό».
«Ουδείς αναντικατάστατος».
Δύο φράσεις που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά, που σχεδόν τις θεωρούμε αλήθειες. Κι όμως, είναι δύο από τους πιο βολικούς μύθους που έχουμε επινοήσει για τις ανθρώπινες σχέσεις και τη ζωή γενικότερα.
Γιατί, η αλήθεια είναι, ότι δεν φταίνε πάντα και οι δύο σε έναν χωρισμό.
Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν προσπαθήσει μέχρι εκεί που δεν πάει άλλο. Έχουν συζητήσει, υποχωρήσει, συγχωρήσει, δώσει ευκαιρίες και περιμένει ο ένας να αλλάξει πράγματα που δεν άλλαξαν ποτέ. Έχουν μείνει πολύ περισσότερο απ’ όσο άντεχαν, επειδή ήθελαν να πιστεύουν ότι μπορούν να σώσουν τη σχέση. Και κάποια στιγμή φεύγουν επειδή εξαντλήθηκαν.
Και τότε έρχεται η γνωστή ετυμηγορία: «Για να χωρίσουν, θα έφταιγαν και οι δύο».
Μεγαλύτερη μπούρδα από αυτήν, δύσκολα θα μπορούσαμε να έχουμε επινοήσει.
Το γεγονός ότι μια σχέση αφορά δύο ανθρώπους δεν σημαίνει ότι η ευθύνη για το τέλος της μοιράζεται υποχρεωτικά στη μέση. Άλλο να μην ταιριάζεις με κάποιον κι άλλο να τον πληγώνεις, να αδιαφορείς ή να θεωρείς δεδομένη την αγάπη που σου προσφέρει.
Δεν είναι όλα τα λάθη ίδια. Δεν έχουν όλοι την ίδια ευθύνη. Και δεν χρειάζεται να μοιράζουμε το φταίξιμο στα δύο για να αισθανόμαστε αντικειμενικοί.
Όπως δεν χρειάζεται να υποτιμάμε όσα χάσαμε για να πείσουμε τον εαυτό μας ότι μπορούμε να προχωρήσουμε.
Γιατί ούτε το «ουδείς αναντικατάστατος» είναι αλήθεια.
Και δεν αναφέρομαι μόνο στους ανθρώπους που αγαπήσαμε και χάσαμε. Αναφέρομαι και σε σπουδαίες προσωπικότητες, σε ανθρώπους με ξεχωριστό ταλέντο, σε επαγγελματίες με σπάνια ικανότητα, γνώση, εμπειρία και δημιουργική σκέψη. Σε ανθρώπους που αφήνουν ένα αποτύπωμα στον χώρο τους, που δεν αντιγράφονται και δεν αναπληρώνονται απλώς επειδή κάποιος άλλος πήρε τη θέση τους.
Μπορεί να καλύψεις μια θέση εργασίας. Μπορεί να βρεις έναν νέο συνεργάτη. Μπορεί να συνεχίσεις μια δουλειά χωρίς εκείνον που την έκανε ξεχωριστή. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τον αντικατέστησες πραγματικά.
Άλλο η αντικατάσταση μιας θέσης κι άλλο η αντικατάσταση ενός ανθρώπου.
Το ίδιο ισχύει και στις προσωπικές σχέσεις.
Μπορεί να ξαναερωτευτείς. Να ξαναφτιάξεις τη ζωή σου. Να βρεις έναν άνθρωπο που σου ταιριάζει περισσότερο και να αγαπήσεις ξανά. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αντικατέστησες εκείνον που έχασες.
Οι άνθρωποι δεν είναι ανταλλακτικά.
Κάθε άνθρωπος που αγαπήσαμε συνδέεται με μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μας, με όσα ζήσαμε, με όσα μας έμαθε, με όσα μας άλλαξε. Μπορεί να φύγει, αλλά δεν διαγράφεται. Μπορεί να προχωρήσεις, αλλά δεν σημαίνει ότι έγινε ίδιος με κάποιον άλλον.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν θα γίνουν ποτέ ίδιοι με κανέναν. Όχι επειδή δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτούς, αλλά επειδή η αξία τους δεν μετριέται από το αν μπορούμε να τους αντικαταστήσουμε.
Το ότι κάποιος συνεχίζει τη ζωή του μετά από έναν χωρισμό δεν σημαίνει ότι δεν έχασε κάτι πολύτιμο. Ούτε το ότι κάποιος υποφέρει περισσότερο σημαίνει ότι αγάπησε περισσότερο. Οι απώλειες δεν έχουν κοινό μέτρο. Και η αξία μιας σχέσης δεν αποδεικνύεται από το πόσο θεαματικά πονάμε όταν τελειώνει.
Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να κρυβόμαστε πίσω από φράσεις που ακούγονται σοφές, αλλά συχνά δεν είναι τίποτα περισσότερο από εύκολες απαντήσεις σε δύσκολες αλήθειες.
Γιατί όχι. Δεν φταίνε πάντα και οι δύο.
Και ναι. Υπάρχουν αναντικατάστατοι.
Το να το παραδεχτούμε δεν μας κάνει αδύναμους, ούτε άδικους. Μας κάνει απλώς ειλικρινείς.
Υ.Γ. Κάθε άποψη που εκφράζω δεν αποτελεί προσωπική αιχμή ή κρύβει κάποιο υπονοούμενο. Λαμβάνω αρκετά μηνύματα, από γνωστούς και αγνώστους, οι οποίοι σπεύδουν να ερμηνεύσουν όσα γράφω ως προσωπικές αναφορές ή έμμεσες αιχμές. Δεν είναι όλα προσωπικά. Σταματήστε να κάνετε προβολές. Κάποιες σκέψεις είναι απλώς απόψεις και κάποιες αλήθειες αξίζει να λέγονται ανεξάρτητα από το ποιον μπορεί να ενοχλήσουν ή τι πληγές μπορεί να σκαλίσουν. Ολοι έχουμε από μια. Δεν πρόκειται όμως να πάψω να εκφράζω όσα σκέφτομαι από φόβο μήπως κάποιος τα παρερμηνεύσει ή μου τα χρεώσει ως προσωπικά μηνύματα. Χαίρομαι πάντως αν σας προβληματίζω έστω και λίγο! Αλήθεια!