Έρευνα: Οι γυναίκες κρίνονται πιο αυστηρά από τους άνδρες για τη χρήση AI στην εργασία – ακόμη και πριν προσληφθούν

Και ενώ το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες παραμένει μία πραγματικότητα, ακόμα και εν έτει 2026, ένα νέο εύρημα έρχεται να προστεθεί στο… το παζλ των ανισοτήτων ανάμεσα στα δύο φύλα.

Ειδικότερα, νέα έρευνα επιχείρησε να διαπιστώσει αν οι γυναίκες – και ιδιαίτερα οι νεότερες- αντιμετωπίζονται πιο αυστηρά από τους άνδρες όταν χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις αιτήσεις εργασίας τους. Το αποτέλεσμα; Σίγουρα δεν μας εκπλήσσει. Γιατί για ακόμη μία φορά οι αριθμοί δείχνουν πως το φύλο εξακολουθεί να επηρεάζει όχι μόνο τις ευκαιρίες, αλλά και τον τρόπο που αξιολογείται η ίδια η ικανότητα.

Το πείραμα που διαπίστωσε άλλη μία ανισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα

Όλα ξεκίνησαν όταν η Zehra Chatoo, πρώην στρατηγική σύμβουλος της Meta και ιδρύτρια του think tank Code For Good Now, χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργήσει δύο πανομοιότυπα βιογραφικά, με μία μόνο διαφορά: το ένα ανήκε σε μια υποψήφια με το όνομα Emily Clarke και το άλλο σε έναν υποψήφιο με το όνομα James Clarke.

Τα βιογραφικά δόθηκαν σε δύο ομάδες αξιολογητών, οι οποίοι είχαν ενημερωθεί ότι είχαν συνταχθεί με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Οι αξιολογητές του βιογραφικού της Emily ήταν κατά 22% πιο πιθανό να αμφισβητήσουν το κατά πόσο η υποψήφια ήταν αξιόπιστη, σε σύγκριση με τον James. Επιπλέον, το βιογραφικό της γυναίκας υποψήφιας είχε διπλάσιες πιθανότητες να προκαλέσει αμφιβολίες σχετικά με την επάρκεια και την ικανότητά της να ανταποκριθεί στη θέση εργασίας.

«Δεν μπορεί ούτε ένα βιογραφικό να γράψει μόνη της· δεν είμαι σίγουρος ότι διαθέτει τις δεξιότητες για να κάνει τη δουλειά», ήταν μερικά από τα σχόλια για το βιογραφικό της Emily.

Αντίθετα, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τον James αντιμετωπίστηκε με μεγαλύτερη επιείκεια, με σχόλια όπως: «Απλώς χρειαζόταν λίγη βοήθεια για να το συντάξει».

«Όταν οι άνδρες χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, αμφισβητείται η προσπάθειά τους. Όταν τη χρησιμοποιούν οι γυναίκες, αμφισβητείται η ακεραιότητά τους. Αυτή η διαφορά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο της χρήσης της AI», δήλωσε η Chatoo.

Το έμφυλο χάσμα στη χρήση ΑΙ & η διαπίστωση του Harvard

Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν τις ευρύτερες ανησυχίες για το έμφυλο χάσμα στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Σε ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε πέρυσι, ο αναπληρωτής καθηγητής της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Harvard, Rembrand Koning, υπολόγισε ότι το ποσοστό υιοθέτησης της AI από τις γυναίκες είναι περίπου 25% χαμηλότερο σε σύγκριση με τους άνδρες.

Ο Koning επισημαίνει και την ανησυχία που αναδεικνύει η έρευνα της Chatoo: πολλές γυναίκες φοβούνται πώς θα κριθεί η δουλειά τους αν χρησιμοποιήσουν ή βασιστούν στην τεχνητή νοημοσύνη. Όπως εξήγησε ο καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων: «Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες “ποινές” όταν θεωρείται ότι δεν διαθέτουν την απαραίτητη εξειδίκευση σε διάφορους τομείς. Μπορεί να ανησυχούν ότι, ακόμη κι αν δώσουν τη σωστή απάντηση, οι άλλοι θα πιστέψουν ότι “έκλεψαν”, χρησιμοποιώντας το ChatGPT».

Ίσως, λοιπόν, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι γυναίκες εμφανίζονται γενικά πιο επιφυλακτικές απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως συμβαίνει και σε άλλους τομείς στους οποίους παρατηρείται μεγαλύτερη αποστροφή προς τον κίνδυνο, όπως οι επενδύσεις.

Μια έρευνα του Ιανουαρίου από το California Institute of Technology (Caltech), στην οποία συμμετείχαν 3.000 άτομα, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες ήταν σταθερά πιο σκεπτικές από τους άνδρες ως προς το αν τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης υπερτερούν των πιθανών κινδύνων της. Παράλληλα, ήταν λιγότερο πεπεισμένες ότι η τεχνολογία αυτή θα βελτιώσει την επαγγελματική τους ζωή.

Οι ανησυχίες τους ενδέχεται να είναι βάσιμες. Σύμφωνα με μελέτη του Brookings Institution που δημοσιεύθηκε φέτος, από τις θέσεις εργασίας που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στην επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά έχουν περιορισμένη δυνατότητα προσαρμογής στις τεχνολογικές αλλαγές, το 86% καλύπτεται από γυναίκες.

Η Gen Z είναι η πιο αυστηρή απέναντι στις γυναίκες που χρησιμοποιούν AI

Η έρευνα της Chatoo, στην οποία συμμετείχαν 1.000 Βρετανοί ενήλικες, ανέδειξε και ένα έντονο χάσμα μεταξύ των γενεών. Οι άνδρες της Gen Z, παρότι έχουν μεγαλώσει σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, εξέφρασαν μερικές από τις πιο αυστηρές κρίσεις για το βιογραφικό της Emily.

Συγκεκριμένα, οι άνδρες της Gen Z χαρακτήρισαν το βιογραφικό της Emily ως «αδύναμο» 3,5 φορές συχνότερα από ό,τι το αντίστοιχο του James. Το βιογραφικό του James συγκέντρωσε ποσοστό θετικής αξιολόγησης 97%, ενώ το ίδιο ακριβώς βιογραφικό, όταν έφερε το όνομα της Emily, θεωρήθηκε ισχυρό μόνο από το 76% των συμμετεχόντων.

«Αν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι θα κριθούν πιο αυστηρά επειδή χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, είναι λιγότερο πιθανό να την υιοθετήσουν, ανεξάρτητα από τις ικανότητές τους», δήλωσε η Chatoo.

Και πρόσθεσε: «Για να περιοριστεί το χάσμα στην υιοθέτηση της AI, δεν αρκεί να εξετάσουμε μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι τη χρησιμοποιούν, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται αυτή η χρήση».