Οι 90 ημέρες πριν από την εγκυμοσύνη είναι πιο σημαντικές από την ίδια τη μέρα της σύλληψης – Μάθε γιατί

Υπάρχει μια στιγμή που έρχεται για πολλούς ανθρώπους. Είναι εκείνη που αποφασίζεις ότι είσαι έτοιμη να ξεκινήσεις την προσπάθεια για ένα μωρό. Ίσως αθόρυβα.Ίσως έπειτα από χρόνια που έλεγες «όχι ακόμα».Ίσως επειδή είσαι πολύ ερωτευμένη με τον σύντροφό σου και θέλετε να μεγαλώσετε την οικογένειά σας. Ίσως απλά επειδή θέλεις ένα παιδί.

Και, φυσικά, η πρώτη σου σκέψη είναι: «Ωραία, τώρα ξεκινάμε τις προσπάθειες».

Υπάρχει όμως κάτι για το οποίο δεν μιλάμε αρκετά: η γονιμότητα δεν ξεκινά τη στιγμή που αρχίζεις να προσπαθείς να συλλάβεις. Ξεκινά περίπου 90 ημέρες νωρίτερα. Κι αυτό, γιατί η ποιότητα τόσο των ωαρίων όσο και του σπέρματος διαμορφώνεται πολύ πριν από την ωορρηξία ή τη γονιμοποίηση. Οι συνήθειες, η διατροφή και η συνολική κατάσταση της υγείας των προηγούμενων 3 μηνών μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις πιθανότητες σύλληψης και την πορεία μιας υγιούς εγκυμοσύνης.

«Αυτές οι 90 ημέρες πριν από τη σύλληψη μπορούν να αλλάξουν τα πάντα», λέει στο medichecks η Alison Hall, πιστοποιημένη διατροφολόγος και ειδικός στη γονιμότητα.

Και προσθέτει: «Η φράση αυτή αντικατοπτρίζει μια θεμελιώδη βιολογική αλήθεια: τόσο τα ωάρια όσο και το σπέρμα χρειάζονται περίπου 3 μήνες για να ωριμάσουν πλήρως πριν να είναι έτοιμα για γονιμοποίηση. Στους άνδρες, αυτό αντιστοιχεί στον πλήρη κύκλο της σπερματογένεσης. Στις γυναίκες, αφορά το τελικό στάδιο της ανάπτυξης των ωοθυλακίων, κατά το οποίο το ωάριο περνά από την κρίσιμη διαδικασία της ωρίμανσής του.

Τα θρεπτικά συστατικά στα οποία εκτίθενται τα κύτταρα, οι επιλογές του τρόπου ζωής, τα επίπεδα άγχους και η ποιότητα του ύπνου κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου επηρεάζουν την ποιότητα των κυττάρων που, εφόσον επιτευχθεί σύλληψη, θα εξελιχθούν σε ένα μωρό. Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι, όμως μερικές φορές λίγη επιπλέον υποστήριξη μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά».

Είτε προσπαθείς ενεργά να μείνεις έγκυος, είτε προετοιμάζεσαι για εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), είτε σκέφτεσαι τη μελλοντική σου γονιμότητα, είτε απλώς θέλεις να κατανοήσεις καλύτερα το σώμα σου, η αναπαραγωγική υγεία δεν είναι κάτι που ξεκινά ξαφνικά την ημέρα που βλέπεις ένα θετικό τεστ εγκυμοσύνης. Ξεκινά πολύ πριν από αυτό.

Τι συμβαίνει πραγματικά σε αυτές τις 90 ημέρες γονιμότητας πριν τη σύλληψη;

Μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις σχετικά με τη γονιμότητα είναι ότι η σύλληψη εξαρτάται αποκλειστικά από τη σωστή χρονική στιγμή κατά την οποία θα υπάρξει σεξουαλική επαφή – δηλαδή τις ημέρες που έχει ωορρηξία η γυναίκα. Και ενώ η χρονική στιγμή πράγματι έχει σημασία, πίσω από αυτό υπάρχει μια πολύ μεγαλύτερη βιολογική διαδικασία.

Τα ωάρια και το σπέρμα δεν εμφανίζονται από τη μία μέρα στην άλλη. Ένα ωάριο που απελευθερώνεται κατά την ωορρηξία, στην πραγματικότητα έχει μπει στη διαδικασία να αναπτυχθεί 3 μήνες πριν. Η ανάπτυξη του σπέρματος ακολουθεί παρόμοιο χρονοδιάγραμμα, καθώς χρειάζεται περίπου 70–90 ημέρες από τον σχηματισμό του μέχρι την εκσπερμάτιση.

Αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα τόσο του ωαρίου όσο και του σπέρματος σήμερα επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το τι συνέβαινε στο σώμα αρκετούς μήνες νωρίτερα.

Αυτό περιλαμβάνει τα πάντα – από το τι τρως, την ορμονική υγεία και μια πιθανή φλεγμονή, μέχρι την ποιότητα του ύπνου, την κατανάλωση αλκοόλ, τα επίπεδα στρες, τις συνήθειες άσκησης, το κάπνισμα και την έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες.

Γι’ αυτό και οι ειδικοί στη γονιμότητα συχνά συνιστούν να ξεκινά κανείς υποστηρικτικές αλλαγές στον τρόπο ζωής και τη λήψη συμπληρωμάτων περίπου 3 μήνες πριν από την προσπάθεια για σύλληψη ή την έναρξη κάποιας θεραπείας γονιμότητας.

Γιατί η προετοιμασία της γονιμότητας αφορά και τους δύο συντρόφους

Οι συζητήσεις γύρω από τη γονιμότητα εξακολουθούν να επικεντρώνονται δυσανάλογα στις γυναίκες, παρότι ο ανδρικός παράγοντας ευθύνεται περίπου για το μισό των περιπτώσεων υπογονιμότητας.

Η υγεία του σπέρματος λοιπόν έχει μεγάλη σημασία. Και, μάλιστα, το σπέρμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και επηρεάζεται από παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον. Το κάπνισμα, ο κακός ύπνος, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το χρόνιο στρες, η υπερθέρμανση των όρχεων (π.χ. πολύ ζεστά μπάνια ή σάουνα, πολύωρη χρήση laptop πάνω στα πόδια, στενά εσώρουχα ή ρούχα που κρατούν θερμότητα) και οι διατροφικές ελλείψεις μπορούν όλα να επηρεάσουν τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων.

Παρόλα αυτά, η προετοιμασία πριν από τη σύλληψη εξακολουθεί συχνά να παρουσιάζεται ως κάτι που «πρέπει» να αναλάβει μόνο η γυναίκα. Εκείνη παίρνει βιταμίνες για εγκυμοσύνη. Εκείνη παρακολουθεί τον κύκλο της. Εκείνη αλλάζει τη διατροφή της.

Όμως η πραγματικότητα είναι ότι η σύλληψη είναι μια κοινή διαδικασία, και το να αναγνωρίσουν και οι δύο σύντροφοι ότι ακόμη και μικρές αλλαγές από κοινού μπορούν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο, είναι πολύ σημαντικό.