Αφού λύγισε και έκλαψε η Αγγελική Τσιρίκου κατάλαβε ότι η εμμηνόπαυση είναι ένα κάλεσμα για να αναγεννηθεί

Αφού λύγισε και έκλαψε η Αγγελική Τσιρίκου κατάλαβε ότι η εμμηνόπαυση είναι ένα κάλεσμα για να αναγεννηθεί

Η εμμηνόπαυση μπορεί να έρθει σε μια γυναίκα με φόβο, ερωτήματα και την αίσθηση πως κάτι αλλάζει οριστικά στη ζωή της. Για την Αγγελική Τσιρίκου, η πρώτη επαφή με αυτή τη νέα πραγματικότητα ήρθε στα 45 της, σε μια περίοδο που η ίδια βίωνε ήδη μεγάλες αλλαγές και αποφάσιζε να αφήσει πίσω της ό,τι τη δυσαρεστούσε, ξεκινώντας μια νέα ζωή ως single mom. «Τότε ήταν τρικυμία, αλλά ήξερα ότι πρέπει να σταθώ στα πόδια μου για την κόρη μου», εξομολογείται, περιγράφοντας τη δύναμη που χρειάστηκε για να ξαναχτίσει τη ζωή της. Η περιεμμηνόπαυση ήρθε να προστεθεί σε αυτή τη διαδρομή, φέρνοντάς την αντιμέτωπη με φόβους και αλλαγές για τις οποίες δεν ήταν προετοιμασμένη, αλλά και οδηγώντας τη σε μια βαθύτερη γνωριμία με το σώμα και τον εαυτό της.

Σήμερα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, που τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου, η Αγγελική, μιλά στο muse.gr για την προσωπική της εμπειρία και δίνει φωνή σε θέματα που εξακολουθούν να αποτελούν ταμπού.

Αγγελική, μέσα από τα social media μιλάς για τη γυμναστική, την ευεξία και την προσωπική εξέλιξη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες μετά τα 40. Πώς ξεκίνησε αυτή η απόφασίσή σου να δημιουργήσεις ένα περιεχόμενο γυναικείας ενδυνάμωσης;

Η δική μου διαδρομή ξεκίνησε στα 45 μου, όταν αποφάσισα ότι είχε έρθει η στιγμή να αναλάβω πραγματικά την ευθύνη του σώματος και της υγείας μου. Δεν είχα αθλητικό υπόβαθρο και δεν γνώριζα τι έπρεπε να κάνω. Ξεκίνησα κυριολεκτικά από το μηδέν, μαθαίνοντας σταδιακά, διαβάζοντας, ρωτώντας και παρατηρώντας το σώμα μου.

Λίγους μήνες αφότου ξεκίνησα να γυμνάζομαι, ο γυναικολόγος μου, μου είπε ότι μπαίνω στην εμμηνόπαυση. Η αλήθεια είναι ότι εκείνη τη στιγμή αισθάνθηκα πάρα πολύ άσχημα και έβαλα τα κλάματα. Δεν ήμουν προετοιμασμένη να το ακούσω και μέσα μου το συνέδεσα με κάτι αρνητικό, σαν να έκλεινε ξαφνικά ένα σημαντικό κεφάλαιο της ζωής μου.

Στην πορεία, όμως, κατάλαβα ότι αυτή η στιγμή δεν ήταν ένα τέλος. Ήταν ένα κάλεσμα να αρχίσω να ενημερώνομαι περισσότερο για την εμμηνόπαυση, το σώμα μου, τη διατροφή και τη γυμναστική. Η προπόνηση έπαψε να είναι μόνο ένας τρόπος να φροντίσω τη φυσική μου κατάσταση. Έγινε το μέσο μέσα από το οποίο ανακάλυψα τη δύναμή μου, απέκτησα μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και έχτισα μια εντελώς διαφορετική σχέση με τον εαυτό μου. Δεν άλλαξε μόνο το σώμα μου· άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζω τη ζωή, τις δυσκολίες και την ίδια μου την ηλικία.

Το Πάσχα του 2026 αποφάσισα να ανοίξω το προφίλ μου στο Instagram και να αρχίσω να μιλάω ανοιχτά για όλα όσα έχω βιώσει και εξακολουθώ να βιώνω ως γυναίκα και ως μητέρα. Η κόρη μου ήταν εκείνη που με παρότρυνε και μου είπε: «Άνοιξε το προφίλ σου και μίλα για όλα όσα αγαπάς και κάνεις. Μίλα στις γυναίκες». Τα λόγια της μού έδωσαν την τελευταία ώθηση που χρειαζόμουν για να βγω μπροστά και να μοιραστώ την ιστορία μου.

Δεν δημιούργησα αυτό το περιεχόμενο ως ειδικός ή ως γυμνάστρια, αλλά ως μία απλή γυναίκα που ξεκίνησε να γυμνάζεται στα 45 της και θέλησε να μοιραστεί την πραγματική της διαδρομή: τις προσπάθειες, τα λάθη, τις δυσκολίες, αλλά και τις μικρές καθημερινές νίκες.

Τι ήταν αυτό που σε ενέπνευσε;

H ανάγκη να δείξω και σε άλλες γυναίκες ότι η ζωή δεν τελειώνει μετά τα 40 ή με την εμμηνόπαυση. Μπορεί, αντίθετα, να ξεκινήσει μια πολύ όμορφη περίοδος, κατά την οποία γνωρίζουμε καλύτερα τον εαυτό μας, επαναπροσδιορίζουμε τις ανάγκες μας και συνειδητοποιούμε τη δύναμή μας.

Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειες ούτε να γνωρίζουμε τα πάντα από την αρχή. Χρειάζεται μόνο να πάρουμε την απόφαση, να κάνουμε το πρώτο βήμα και να συνεχίσουμε.

Αγγελική Τσιρίκου

Το μήνυμα που συνοδεύει τα social media σου είναι «Είμαστε μαζί. ΚΑΝ’ ΤΟ», το οποίο εκφράζει αποφασιστικότητα, αλλά και αλληλεγγύη. Τι σημαίνει για σένα προσωπικά; 

Γνωρίζω πολύ καλά τη δύναμη που κρύβει μέσα της μια γυναίκα. Τη δύναμη να δημιουργεί, να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες της και να προχωρά ακόμη και όταν η ζωή την αναγκάζει να ξεκινήσει ξανά από την αρχή.

Πιστεύω βαθιά στη γυναικεία αλληλεγγύη και στη δύναμη που αποκτούμε όταν στεκόμαστε πραγματικά η μία δίπλα στην άλλη. Όταν οι γυναίκες ενωνόμαστε χωρίς ανταγωνισμό, χωρίς ζήλια και χωρίς την ανάγκη να μειώσουμε η μία την άλλη, μπορούμε να γίνουμε μια εξαιρετικά ισχυρή δύναμη.

Το «Είμαστε μαζί» απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες. Είναι μια φράση που μου βγήκε αυθόρμητα, μέσα από την ανάγκη μου να δημιουργήσω μια κοινότητα στην οποία καμία γυναίκα δεν θα αισθάνεται μόνη. Μια κοινότητα όπου θα αναγνωρίζουμε η μία τον εαυτό της στη διαδρομή της άλλης, θα ενθαρρυνόμαστε και θα γινόμαστε έμπνευση η μία για την άλλη. Γιατί το φως της μίας δεν επισκιάζει το φως της άλλης· αντίθετα, μπορεί να το κάνει ακόμη πιο δυνατό. Θέλω κάθε γυναίκα να αισθάνεται ότι υπάρχει χώρος και για εκείνη, ακόμη κι αν φοβάται, αν δεν έχει όλες τις απαντήσεις ή αν δεν γνωρίζει ποιο πρέπει να είναι το πρώτο της βήμα. Αυτό ακριβώς σημαίνει για μένα το «Είμαστε μαζί».

Το «ΚΑΝ’ ΤΟ» είναι η απόφαση να σταματήσεις να περιμένεις την κατάλληλη στιγμή και να κάνεις την αρχή. Δεν είναι, όμως, μόνο μια προτροπή που απευθύνω στις άλλες γυναίκες. Είναι πρώτα απ’ όλα η δική μου εσωτερική φωνή. Κάθε φορά που φοβάμαι αλλά θέλω να τολμήσω κάτι καινούριο, υπάρχει μέσα μου μια φωνή που μου λέει: « ΚΆΝ’ ΤΟ». Μου το είπε όταν αποφάσισα να μπω για πρώτη φορά στο γυμναστήριο, όταν θέλησα να ανοίξω το προφίλ μου και να μιλήσω δημόσια και κάθε φορά που βρίσκομαι μπροστά σε μια νέα πρόκληση. Αυτή τη φωνή επέλεξα να ακούω στη ζωή μου και αυτή θέλω να βοηθήσω κάθε γυναίκα να ανακαλύψει μέσα της. Να κάνουμε όλες μαζί το πρώτο βήμα, χωρίς να περιμένουμε να αισθανθούμε απολύτως έτοιμες.

Ποια εμπειρία ζωής σε έκανε να πιστέψεις τόσο πολύ στη δύναμη μιας νέας αρχής;

Σήμερα είμαι 47,5 ετών και πλησιάζω τα 48. Έχω βιώσει μεγάλες ανατροπές και ριζικές αλλαγές που με ανάγκασαν να ξαναχτίσω τη ζωή μου από τα θεμέλια. Δεν ήταν πάντα δική μου επιλογή όσα μου συνέβησαν. Ήταν, όμως, δική μου επιλογή ο τρόπος με τον οποίο στάθηκα απέναντί τους. Κάθε φορά κατάφερνα, με δύναμη ψυχής, να πατάω ξανά στα πόδια μου και να προχωρώ με το χαμόγελο στο πρόσωπο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πέρασα δύσκολες περιόδους, ότι δεν λύγισα ή ότι δεν βίωσα επώδυνα συναισθήματα. Πίστευα, όμως, και εξακολουθώ να πιστεύω βαθιά ότι η ζωή είναι όμορφη. Γι’ αυτό συνέχιζα, επιλέγοντας να τη ζω μέσα από τα δικά μου μάτια και χωρίς να παραδώσω σε κανέναν τη δύναμη να καθορίσει τη διαδρομή μου.

Αυτό ακριβώς έκανα και στα 45 μου, όταν αποφάσισα να αλλάξω τη σχέση μου με το σώμα, την υγεία και τον εαυτό μου. Γι’ αυτό πιστεύω τόσο βαθιά στη δύναμη μιας νέας αρχής. Γιατί την έχω ζήσει. Και γνωρίζω πλέον ότι μια γυναίκα μπορεί να ξαναρχίσει όσες φορές χρειαστεί, σε οποιαδήποτε ηλικία.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, θα ήθελα να μιλήσουμε για τη δική σου εμπειρία. Πώς βίωσες τη μετάβαση στην περιεμμηνόπαυση και ποιες αλλαγές σε δυσκόλεψαν περισσότερο;

Τη μετάβαση στην περιεμμηνόπαυση τη βίωσα αρχικά με φόβο και μεγάλη συναισθηματική φόρτιση. Δεν ήμουν καθόλου προετοιμασμένη γι’ αυτή τη νέα περίοδο της ζωής μου και, όταν συνειδητοποίησα τι μου συνέβαινε, όπως είπα, η πρώτη μου αντίδραση ήταν να βάλω τα κλάματα.

Νομίζω ότι αυτό που με δυσκόλεψε περισσότερο δεν ήταν μόνο οι αλλαγές στο σώμα μου, αλλά όλα όσα είχα συνδέσει μέσα μου με τη λέξη «εμμηνόπαυση»: το πέρασμα του χρόνου, τη γήρανση και την αίσθηση ότι κάτι τελειώνει.

Σταδιακά, όμως, όσο ενημερωνόμουν και κατανοούσα καλύτερα αυτή τη νέα φάση, άρχισα να τη φοβάμαι λιγότερο.

Κατάλαβα ότι η εμμηνόπαυση δεν είναι ένα τέλος. Για μένα έγινε ένα κάλεσμα να φροντίσω περισσότερο το σώμα, την υγεία και τον εαυτό μου και να μπω σε αυτήν την περίοδο πιο συνειδητή και πιο δυνατή.

Πώς ξεκίνησαν τα πρώτα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης στη δική σου περίπτωση και πώς κατάλαβες ότι κάτι αλλάζει στο σώμα σου; 

Τα πρώτα συμπτώματα που παρατήρησα ήταν οι εξάψεις, η έντονη εφίδρωση, το άγχος, η νοητική θολούρα, το γνωστό brain fog, το ξύπνημα στις 3.00 τα ξημερώματα. Δεν εμφανίστηκαν όλα μαζί, ούτε είχαν πάντα την ίδια ένταση. Υπήρχαν περίοδοι κατά τις οποίες ήταν πιο έντονα και άλλες που υποχωρούσαν.

Απευθύνθηκες σε κάποιον ειδικό για καθοδήγηση και ποιες συμβουλές σού έδωσε για να διαχειριστείς αυτή τη νέα φάση;

Στην αρχή δεν γνώριζα ότι αυτά τα συμπτώματα μπορεί να συνδέονται με την περιεμμηνόπαυση. Απευθύνθηκα στον γυναικολόγο μου και, μετά την απαραίτητη ιατρική αξιολόγηση, μου εξήγησε ότι μπαίνω στην περίοδο της εμμηνόπαυσης. Τότε κατάλαβα ότι όσα βίωνα δεν ήταν τυχαία, αλλά συνδέονταν με τις ορμονικές αλλαγές που συνέβαιναν στο σώμα μου.

Ο γιατρός μου, αφού αξιολόγησε τη δική μου περίπτωση, μου πρότεινε ορμονική αγωγή και συστηματική παρακολούθηση. Ακολούθησα την αγωγή υπό την καθοδήγησή του και με βοήθησε σημαντικά να διαχειριστώ τα συμπτώματα και να βελτιώσω την καθημερινότητά μου.

Παράλληλα, μου τόνισε τη σημασία της προπόνησης με αντιστάσεις, της ισορροπημένης διατροφής και του ποιοτικού ύπνου. Μου εξήγησε ότι αυτές οι καθημερινές συνήθειες μπορούν να στηρίξουν τη μυϊκή και οστική υγεία, την ενέργεια και τη συνολική μας ευεξία σε αυτή τη φάση της ζωής.

Μέσα από αυτή την εμπειρία κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι να μην προσπαθούμε να εξηγήσουμε μόνες μας όσα μας συμβαίνουν. Χρειάζεται να απευθυνόμαστε στον γιατρό μας, να κάνουμε τις απαραίτητες εξετάσεις και να λαμβάνουμε εξατομικευμένη καθοδήγηση. Κάθε γυναίκα βιώνει διαφορετικά αυτή τη μετάβαση και η αντιμετώπιση που βοήθησε εμένα δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για όλες.

Πολλές γυναίκες αποδίδουν τα συμπτώματα στην πίεση της καθημερινότητας. Πόσο σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε τα σημάδια του σώματός μας και να αναζητούμε την κατάλληλη ενημέρωση και υποστήριξη;

Είναι πολύ σημαντικό να ακούμε το σώμα μας και να μην αποδίδουμε κάθε αλλαγή απλώς στην κούραση ή στο άγχος της καθημερινότητας. Το σώμα μας, μας μιλάει και, όταν ένα σύμπτωμα επιμένει ή κάτι μας φαίνεται διαφορετικό, χρειάζεται να μην το αγνοούμε.

Η σωστή ενημέρωση και η καθοδήγηση από τον γιατρό μας μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τι μας συμβαίνει και να διαχειριστούμε αυτή τη μετάβαση με μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερο φόβο. Δεν χρειάζεται να ταλαιπωρούμαστε σιωπηλά ούτε να προσπαθούμε να βρούμε μόνες μας όλες τις απαντήσεις.

Η εμμηνόπαυση βιώνεται διαφορετικά από κάθε γυναίκα, ενώ δεν υπάρχει πάντα μια εύκολη ή ξεκάθαρη διαδρομή προσαρμογής.

Πιστεύεις ότι υπάρχει επαρκής ενημέρωση για την εμμηνόπαυση ή εξακολουθούμε να την αντιμετωπίζουμε ως ένα θέμα ταμπού;

Θεωρώ ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη επαρκής και εύκολα προσβάσιμη ενημέρωση. Η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλο ταμπού, ακόμη και μεταξύ των ίδιων των γυναικών. Συχνά αντιμετωπίζεται σαν να σηματοδοτεί το τέλος της θηλυκότητάς μας ή σαν να πρόκειται για κάποια ασθένεια. Δεν είμαστε, όμως, άρρωστες. Περνάμε μια φυσιολογική φάση της ζωής μας, για την οποία χρειαζόμαστε γνώση, φροντίδα και σωστή καθοδήγηση.

Κάποιες φορές αναρωτιέμαι πόσο παράξενο είναι όλο αυτό. Θα ήταν σαν να φοβόταν ή να ντρεπόταν η κόρη μου να πει ότι βρίσκεται στην εφηβεία. Γιατί, λοιπόν, μια γυναίκα πρέπει να φοβάται να πει ότι βρίσκεται στην περιεμμηνόπαυση ή στην εμμηνόπαυση;

Μου έχει τύχει να συζητώ ανοιχτά με φίλες και να λέω ότι βρίσκομαι στην περιεμμηνόπαυση και εκείνες να απαντούν σχεδόν με ταραχή: «Όχι, εγώ έχω ακόμη περίοδο», σαν να πρέπει να απομακρύνουν αμέσως τον εαυτό τους από αυτή τη λέξη. Δεν το αναφέρω επικριτικά. Θεωρώ ότι αυτή η αντίδραση δείχνει πόσο βαθιά είναι ριζωμένος ο φόβος και ο κοινωνικός στιγματισμός γύρω από την εμμηνόπαυση.

Γι’ αυτό και στο προφίλ μου αναφέρω συνεχώς την ηλικία μου και μιλάω ανοιχτά για την εμμηνόπαυση. Το πρώτο βίντεο στο οποίο μίλησα δημόσια γι’ αυτό δεν ήταν καθόλου εύκολο. Το ομολογώ, έτρεμα ακόμη και μέσα μου. Παρ’ όλα αυτά, είπα στον εαυτό μου: «Θα μιλήσω». Γιατί, αν συνεχίσουμε να φοβόμαστε ή να ψιθυρίζουμε αυτή τη λέξη, το ταμπού δεν πρόκειται ποτέ να σπάσει.

Πίσω από αυτή τη σιωπή υπάρχει, κατά τη γνώμη μου, και ένας βαθύτερος ηλικιακός ρατσισμός απέναντι στη γυναίκα που μεγαλώνει. Όλο αυτό είναι ένα βαθιά ριζωμένο στερεότυπο που χρειάζεται να αλλάξει.

Χρειάζεται να μιλάμε περισσότερο και πιο ανοιχτά, ώστε καμία γυναίκα να μη νιώθει ότι πρέπει να κρύψει την ηλικία της ή αυτή τη φυσική μετάβαση του σώματός της. Η εμμηνόπαυση δεν αφαιρεί τίποτα από τη γυναικεία μας φύση, την αξία, την ομορφιά ή τη δύναμή μας.

Τι θα έπρεπε να γνωρίζει κάθε γυναίκα πριν φτάσει σε αυτή τη φάση της ζωής της, ώστε να την αντιμετωπίσει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερο φόβο;

Ως μια απλή γυναίκα που βιώνει η ίδια την εμμηνόπαυση, αυτό που θα ήθελα να πω σε κάθε άλλη γυναίκα είναι ότι δεν χρειάζεται να φοβάται αυτή τη φάση της ζωής της.  Η εμμηνόπαυση μπορεί να φέρει αλλαγές στο σώμα, στην ψυχολογία και στην καθημερινότητά της, αλλά αυτές οι αλλαγές μπορούν να αντιμετωπιστούν. Δεν είναι ασθένεια ούτε σημαίνει ότι τελειώνει κάτι από τη γυναικεία της φύση.

Αυτή η περίοδος χρειάζεται περισσότερη φροντίδα. Χρειάζεται να ακούμε πιο προσεκτικά το σώμα μας, να μην αγνοούμε τα σημάδια του και να του προσφέρουμε την υποστήριξη που έχει ανάγκη. Να μιλάμε ανοιχτά με τον γιατρό μας, να κάνουμε τις απαραίτητες εξετάσεις και να ζητάμε καθοδήγηση για οποιαδήποτε αλλαγή παρατηρούμε στο σώμα ή στην ψυχολογία μας.

Για μένα, η εμμηνόπαυση,όπως είπα, έγινε ένα κάλεσμα να στραφώ περισσότερο προς τον εαυτό μου, να αναλάβω την ευθύνη της υγείας μου και να φροντίσω το σώμα μου με μεγαλύτερη αγάπη και συνέπεια. Η αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν δυσκολίες. Σημαίνει ότι γνωρίζουμε πως δεν είμαστε μόνες, ότι υπάρχουν λύσεις και ότι μπορούμε να περάσουμε αυτή τη μετάβαση πιο ενημερωμένες, πιο συνειδητές και πιο δυνατές.

Αγγελική Τσιρίκου

Η γυμναστική αποτελεί βασικό κομμάτι της ζωής σου. Πώς μπορεί η συστηματική άσκηση να υποστηρίξει μια γυναίκα την περίοδο της εμμηνόπαυσης, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά;

Η γυμναστική ξεκίνησε για μένα ως μια απλή δραστηριότητα, χωρίς τότε να γνωρίζω πόσο σημαντική θα γινόταν στη ζωή μου. Λίγους μήνες αργότερα, όταν έμαθα ότι μπαίνω στην περίοδο της εμμηνόπαυσης, άρχισα να ενημερώνομαι όλο και περισσότερο, τόσο για την άσκηση όσο και για τις αλλαγές που συμβαίνουν στο γυναικείο σώμα σε αυτή τη φάση.

Ο γυναικολόγος μου με ενημέρωσε ότι η προπόνηση με αντιστάσεις, σε συνδυασμό με τον καλό ύπνο και τη σωστή διατροφή, είναι από τα καλύτερα πράγματα που μπορώ να προσφέρω στο σώμα μου. Η άσκηση βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της δύναμης και συμβάλλει στην προστασία των οστών, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό αυτή την περίοδο, κατά την οποία αυξάνεται ο κίνδυνος οστεοπόρωσης.

Έτσι, συνέχισα να γυμνάζομαι ακόμη πιο συνειδητά και δυναμικά, θέλοντας διαρκώς να μαθαίνω περισσότερα. Σταδιακά η γυμναστική έγινε τρόπος ζωής και ένα μεγάλο πάθος για μένα. Δεν με στήριξε μόνο σωματικά. Με βοήθησε να αισθάνομαι πιο δυνατή, να αποκτήσω μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να δημιουργήσω μια πολύ καλύτερη σχέση με το σώμα και τον εαυτό μου. Μέσα από την προπόνηση έμαθα ότι το σώμα μου δεν χάνει τη δύναμή του επειδή μεγαλώνω. Μπορεί, αντίθετα, να γίνει πιο δυνατό. Και σήμερα, στα 47 μου, μπορώ να πω ότι αισθάνομαι πιο δυνατή και έχω ένα πιο δυνατό σώμα απ’ ό,τι στα 30 μου.

Οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν το σώμα και την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια πιο ουσιαστική σχέση με το σώμα μας, ώστε να το φροντίζουμε με αγάπη και σεβασμό αντί να προσπαθούμε διαρκώς να αντισταθούμε στη γήρανση;

Οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να μεταβάλουν το σώμα μας και να μας κάνουν κάποιες φορές να μην το αναγνωρίζουμε. Εκεί χρειάζεται να θυμόμαστε ότι το σώμα μας δεν είναι ο εχθρός μας.

Το να μεγαλώνουμε είναι ευλογία, γιατί σημαίνει ότι ζούμε. Χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τη γήρανση και, ιδιαίτερα, τη γυναίκα που μεγαλώνει. Δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε ή να πολεμάμε διαρκώς.

Για μένα, αποδοχή δεν σημαίνει παραίτηση. Σημαίνει ότι σέβομαι το σώμα μου, ακούω τις ανάγκες του και το φροντίζω με αγάπη. Επιλέγω να γυμνάζομαι, να τρέφομαι σωστά και να κοιμάμαι καλά, όχι επειδή προσπαθώ να σταματήσω τον χρόνο, αλλά επειδή θέλω να ζω κάθε ηλικία μου με υγεία και ποιότητα.

Δεν προσπαθώ να μείνω νέα ούτε πηγαίνω κόντρα στον χρόνο. Θέλω να μεγαλώνω με χαρά, αγάπη και δύναμη. Θέλω στα 60, στα 70 και στα 80 μου να έχω ένα σώμα που να με στηρίζει, να μπορώ να κινούμαι, να είμαι ανεξάρτητη και να αυτοεξυπηρετούμαι.

Χρειάζεται να πάψουμε να κοιτάζουμε το σώμα μας μόνο μέσα από την εμφάνισή του και να αναγνωρίσουμε όλα όσα κάνει καθημερινά για εμάς. Το σώμα μας είναι το όχημα της ζωής μας και αξίζει τη φροντίδα και τον σεβασμό μας. Ο στόχος μου δεν είναι να φαίνομαι νεότερη. Είναι να μεγαλώνω δυνατή και να μπορώ να ζω τη ζωή μου όπως μου αξίζει.

Αγγελική Τσιρίκου

Η κοινωνία εξακολουθεί συχνά να συνδέει τη θηλυκότητα με τη νεότητα. Τι σημαίνει για σένα να αισθάνεται μια γυναίκα όμορφη, ελκυστική και γεμάτη αυτοπεποίθηση μετά τα 40, χωρίς να εγκλωβίζεται στα στερεότυπα για την ηλικία της;

Δεν πιστεύω ότι η θηλυκότητα μιας γυναίκας καθορίζεται από την ηλικία της. Καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεται η ίδια μέσα στο σώμα και στη ζωή της.

Για μένα, θηλυκότητα δεν είναι μόνο μια όμορφη εμφάνιση, ένα νεανικό πρόσωπο ή ένα σώμα που ανταποκρίνεται στα πρότυπα της κοινωνίας. Είναι η ενέργεια μιας γυναίκας, η χαρά της, η αυτοπεποίθησή της, η τρυφερότητα, η δύναμη, ο αισθησιασμός και ο τρόπος με τον οποίο εκφράζει τον εαυτό της. Είναι να γνωρίζει τι θέλει, να σέβεται τις ανάγκες της, να βάζει τα όριά της και να μη ζητά συγγνώμη για τον χώρο που καταλαμβάνει.

Μετά τα 40, μια γυναίκα μπορεί να γνωρίζει τον εαυτό της καλύτερα από ποτέ. Να έχει μεγαλύτερη επίγνωση του σώματος, των επιθυμιών και της αξίας της. Αυτή η σιγουριά είναι, για μένα, βαθιά όμορφη και ελκυστική.

Στα 47 μου δεν αισθάνομαι λιγότερο γυναίκα επειδή μεγαλώνω. Αντίθετα, αισθάνομαι περισσότερο συνδεδεμένη με τον εαυτό μου, πιο δυνατή, πιο ελεύθερη και πιο σίγουρη για τη γυναίκα που είμαι. Η θηλυκότητα δεν έχει ημερομηνία λήξης.

Η εμμηνόπαυση μπορεί να φέρει αλλαγές και στον τρόπο με τον οποίο μια γυναίκα βιώνει την ερωτική επιθυμία. Γιατί θεωρείς σημαντικό να μιλάμε πιο ανοιχτά για την ερωτική ζωή σε αυτή τη φάση και να αποσυνδέουμε την ηλικία από την απόλαυση και την επιθυμία;

Πιστεύω ότι μια γυναίκα μπορεί να έχει ερωτική επιθυμία σε οποιαδήποτε ηλικία. Σίγουρα το σώμα και οι ορμόνες της αλλάζουν και δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως στα 20 ή στα 30 της, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η σεξουαλικότητά της τελειώνει.

Σε αυτή την ηλικία μπορεί να αλλάζουν και οι προτεραιότητές της. Για μένα, η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και η ουσιαστική σύνδεση με τον κατάλληλο σύντροφο αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Όταν υπάρχουν αυτά, η οικειότητα γίνεται βαθύτερη και η ερωτική επιθυμία μπορεί να ακολουθήσει με έναν πιο ουσιαστικό τρόπο.

Γι’ αυτό χρειάζεται να αποσυνδέσουμε την ηλικία από την επιθυμία και την απόλαυση. Η ερωτική ζωή μιας γυναίκας μπορεί να αλλάζει και να εξελίσσεται, αλλά δεν έχει ημερομηνία λήξης.

Πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα όταν γίνονται μητέρες, αφιερώνουν τόσο πολύ χρόνο στους άλλους, με αποτέλεσμα να χάνουν σταδιακά την επαφή με τις δικές τους ανάγκες. Πώς μπορεί μια γυναίκα να διατηρήσει τη σύνδεσή της με την προσωπική της ταυτότητα, τις επιθυμίες και τα όνειρά της, χωρίς να αισθάνεται ενοχές όταν βάζει τον εαυτό της σε προτεραιότητα;

Αυτό είναι κάτι που έχω βιώσει πολύ έντονα. Για αρκετά χρόνια έβαζα πρώτα τις ανάγκες των άλλων και άφηνα τον εαυτό μου τελευταίο. Σταδιακά, όμως, άρχισα μια βαθιά εσωτερική διαδρομή, αρκετά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, προσπαθώντας να μάθω να με βάζω και εμένα μέσα στις προτεραιότητες της ζωής μου.

Η ψυχοθεραπεύτριά μου, που την ευχαριστώ για την πολύτιμη στήριξη της, με βοήθησε να καταλάβω ότι το να φροντίζω τον εαυτό μου δεν είναι εγωισμός. Είναι αυτοσεβασμός και ευθύνη. Όταν ήρθε η εμμηνόπαυση, αυτή η ανάγκη έγινε ακόμη πιο έντονη και η γυμναστική έγινε για μένα ένας από τους σημαντικότερους τρόπους αυτοφροντίδας.

Μέσα από τη δική μου εμπειρία κατάλαβα ότι, όταν φροντίζω εμένα, ουσιαστικά φροντίζω και την οικογένεια μου. Όταν είμαι καλά με τον εαυτό μου, έχω περισσότερη ενέργεια, καλύτερη διάθεση και μεγαλύτερη συναισθηματική ισορροπία. Είμαι πιο παρούσα και, τελικά, είμαι και καλύτερη μητέρα.

Θέλω, επίσης, η κόρη μου να μεγαλώσει βλέποντας μια μητέρα που δεν εξαφανίζεται μέσα στον ρόλο της. Να μάθει από το δικό μου παράδειγμα να φροντίζει τον εαυτό της, να σέβεται τις ανάγκες της και να μη νιώθει ενοχές όταν διεκδικεί τα όνειρα και τον προσωπικό της χώρο.

Η μητρότητα είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς μας, αλλά δεν χρειάζεται να διαγράφει τη γυναίκα που εξακολουθεί να υπάρχει μέσα μας. Βάζοντας τον εαυτό μας στη ζωή μας, δεν στερούμε κάτι από τους ανθρώπους που αγαπάμε. Τους προσφέρουμε μια πιο ήρεμη, πιο γεμάτη και πιο αληθινή εκδοχή μας.

Αγγελική Τσιρίκου

Ως μητέρα που μεγαλώνει μόνη το παιδί της, ποια θεωρείς ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση όταν συνδυάζεις τη μητρότητα με την προσωπική σου φροντίδα;

Δεν θα πω ότι τα πράγματα είναι εύκολα. Όταν μεγαλώνεις μόνη σου ένα παιδί, η καθημερινότητα έχει πολλές ευθύνες, απαιτήσεις και πολύ τρέξιμο. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να καταφέρεις μέσα σε όλα αυτά να μη χάσεις εντελώς τον προσωπικό σου χρόνο.

Πώς καταφέρνεις να βρίσκεις χρόνο για τον εαυτό σου;

Ένα από τα δυνατά μου στοιχεία είναι ότι είμαι πάρα πολύ οργανωτική. Από την προηγούμενη ημέρα προγραμματίζω τις υποχρεώσεις μας και ετοιμάζω όσα θα χρειαστούμε εγώ και η κόρη μου. Αυτή η πειθαρχία δεν με πιέζει. Αντίθετα, με βοηθά να αισθάνομαι πιο ήρεμη και να προλαβαίνω όλα όσα έχω επιλέξει ως προτεραιότητες.

Δεν περιμένω να περισσέψει χρόνος για μένα, γιατί συνήθως δεν περισσεύει. Τον οργανώνω και τον εντάσσω συνειδητά στη ζωή μου. Όπως το καθημερινό μπάνιο είναι μια αυτονόητη πράξη φροντίδας, έτσι υπάρχουν και κάποια πράγματα για τα οποία έχω δεσμευτεί απέναντι στον εαυτό μου ότι θα βρίσκω χρόνο.

Η προσωπική μου φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια και η υγεία μου δεν βρίσκεται στο τέλος της λίστας. Είναι και αυτή προτεραιότητά μου. Όταν είμαι εγώ καλά, έχω περισσότερη ενέργεια, καλύτερη διάθεση και μπορώ να είμαι πιο παρούσα και για το παιδί μου.

Η κόρη μου, που βρίσκεται πια στην εφηβεία, αναγνωρίζει αυτή τη στάση ζωής και στέκεται πάντα δίπλα μου. Χαίρομαι ιδιαίτερα όταν βλέπω ότι, μέσα από το δικό μου παράδειγμα, μαθαίνει ήδη να φροντίζει και η ίδια τον εαυτό της και να αναγνωρίζει τις ανάγκες της ως προτεραιότητα.

Συχνά θεωρούμε δεδομένο ότι μια μητέρα πρέπει να είναι πάντα δυνατή και διαθέσιμη για όλους. Πώς έμαθες να βάζεις όρια και να διεκδικείς τον προσωπικό σου χώρο, χωρίς να αισθάνεσαι ότι παραμελείς τις ευθύνες σου;

Αυτή είναι μια μεγάλη εσωτερική διαδρομή και μια πολύ μεγάλη συζήτηση. Εγώ έμαθα με δύσκολο τρόπο — ίσως με ανάγκασε η ίδια η ζωή — αρχικά όχι να βάζω όρια, αλλά να αναγνωρίζω ποια είναι τα όριά μου. Χρειάστηκε να γνωρίσω καλύτερα ποια είμαι, τι χρειάζομαι και τι επιτρέπω να συμβαίνει στη ζωή μου. Να ξεκαθαρίσω πρώτα απέναντι στον εαυτό μου τι αποδέχομαι και τι όχι, τόσο από εμένα όσο και από τους ανθρώπους γύρω μου.

Όταν αναγνώρισα πραγματικά τα όριά μου, το να τα εκφράζω έγινε πολύ πιο εύκολο. Γιατί πλέον δεν είναι μια παρορμητική αντίδραση, αλλά μια συνειδητή απόφαση και μια δέσμευση απέναντι στον εαυτό μου.

Γνωρίζω ότι τα όρια είναι πράξη αυτοσεβασμού και αυτοαγάπης και, όταν τα βλέπεις με αυτόν τον τρόπο, η ενοχή δεν έχει θέση. Το να διεκδικώ τον προσωπικό μου χώρο δεν σημαίνει ότι παραμελώ τις ευθύνες μου. Σημαίνει ότι τις αναλαμβάνω χωρίς να εγκαταλείπω τον εαυτό μου.

Η κόρη σου μεγαλώνει βλέποντας μια μητέρα που φροντίζει τον εαυτό της, εξελίσσεται και μιλά ανοιχτά για όσα απασχολούν τις γυναίκες. Ποιο είναι το σημαντικότερο μάθημα που θα ήθελες να πάρει από το δικό σου παράδειγμα;

Εδώ συγκινούμαι βαθιά, γιατί αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της διαδρομής μου ως μητέρα.

Το μεγαλύτερο μάθημα που θέλω να πάρει η κόρη μου από εμένα είναι να μάθει να αγαπά και να σέβεται τον εαυτό της και τους ανθρώπους γύρω της. Να αναγνωρίζει την αξία της, όχι μόνο επειδή θα της το έχω πει, αλλά επειδή θα το έχει δει και θα το έχει βιώσει μέσα από το δικό μου παράδειγμα. Θέλω να γίνει μια γυναίκα δυνατή και ανεξάρτητη. Να γνωρίζει τα όριά της και να ξέρει πότε πρέπει να λέει «όχι». Να εμπιστεύεται τη φωνή της,να αγαπά ,να φροντίζει τον εαυτό της και να τον επιλέγει , χωρίς να αισθάνεται ενοχές γι’ αυτό. Και πάνω απ’ όλα, θέλω να γνωρίζει ότι, όσες φορές κι αν αλλάξει η ζωή της, θα έχει πάντα μέσα της τη δύναμη να σταθεί ξανά στα πόδια της και, αν χρειαστεί, να αρχίσει από την αρχή.

Πιστεύεις ότι τα 40 εξακολουθούν να θεωρούνται από την κοινωνία ένα άτυπο όριο για τις γυναίκες, σε ό,τι αφορά την εμφάνιση, τις σχέσεις και τις φιλοδοξίες τους; Ποιο στερεότυπο θα ήθελες περισσότερο να αλλάξει γύρω από τις γυναίκες αυτής της ηλικίας;

Ναι, πιστεύω ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα βαθιά ριζωμένο στερεότυπο πως μετά τα 40 μια γυναίκα έχει, κατά κάποιον τρόπο, «τελειώσει». Ότι πρέπει να περιορίσει τις επιθυμίες, τις φιλοδοξίες και τα όνειρά της, να γίνει λιγότερο ορατή και να αποδεχτεί ότι οι μεγάλες ευκαιρίες και τα καινούργια ξεκινήματα ανήκουν πλέον στο παρελθόν της.

Αυτό που θα ήθελα περισσότερο να αλλάξει είναι ο ηλικιακός ρατσισμός απέναντι στις γυναίκες και η αντίληψη ότι η αξία, η ομορφιά και οι δυνατότητές μας μειώνονται όσο μεγαλώνουμε. Δεν είναι ποτέ αργά να αρχίσουμε να αγαπάμε και να φροντίζουμε τον εαυτό μας. Δεν είναι αργά να αλλάξουμε τη ζωή μας, να θέσουμε νέους στόχους, να ερωτευτούμε, να δημιουργήσουμε, να διεκδικήσουμε και να ξεκινήσουμε από την αρχή.

Εγώ ξεκίνησα να γυμνάζομαι στα 45 μου, χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία, και στα 47 μου αποφάσισα να ανοίξω το προφίλ μου και να μιλήσω δημόσια στις γυναίκες. Για μένα, λοιπόν, τα 40 δεν ήταν ένα όριο. Ήταν η αρχή μιας καινούριας ζωής.

Μια γυναίκα δεν τελειώνει μετά τα 40. Μπορεί τότε να αρχίζει να γνωρίζει πραγματικά ποια είναι και να δημιουργεί τη ζωή που επιθυμεί.

Αγγελική Τσιρίκου

Κοιτάζοντας τη δική σου διαδρομή, τι έχει αλλάξει περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι τη δύναμη, την αυτοφροντίδα και την ευτυχία; 

Η γυναίκα που ήμουν στα 30 μου δεν έχει σχεδόν καμία σχέση με τη γυναίκα που είμαι σήμερα, στα 47 μου. Νιώθω σαν να έχω γίνει ένας διαφορετικός άνθρωπος. Πλέον αναγνωρίζω την αξία και τη δύναμή μου. Γνωρίζω ποια είμαι, τι θέλω, τι επιτρέπω και, κυρίως, πώς επιλέγω να ζω.

Παλαιότερα πίστευα ότι δύναμη σημαίνει να αντέχεις τα πάντα. Σήμερα γνωρίζω ότι δύναμη είναι και να φεύγεις από ό,τι σε πληγώνει, να βάζεις όρια, να απομακρύνεις ό,τι σε βαραίνει και να επιλέγεις συνειδητά όσα σου προσφέρουν ηρεμία. Αυτοφροντίδα δεν είναι μόνο να φροντίζω το σώμα μου. Είναι να προστατεύω την ψυχική μου γαλήνη, τον χρόνο και την ενέργειά μου.

Άλλαξε και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνομαι την ευτυχία. Για μένα βρίσκεται πλέον στα ήρεμα πρωινά, σε ένα μπάνιο στη θάλασσα, σε έναν περίπατο στη φύση, σε μια ταινία αγκαλιά με το παιδί μου. Βρίσκεται στο να αισθάνομαι ήρεμη και ασφαλής και στο να έχω δίπλα μου λίγους, αλλά ουσιαστικούς ανθρώπους, με τους οποίους μπορούμε να ακούμε, να μοιραζόμαστε και να νοιαζόμαστε αληθινά ο ένας για τον άλλον.

Τι γνωρίζεις σήμερα για τον εαυτό σου που θα ήθελες να είχες ανακαλύψει νωρίτερα;

Αν υπήρχε κάτι που θα ήθελα να είχα ανακαλύψει νωρίτερα, είναι ότι δεν χρειάζεται να δίνω σε κανέναν τη δύναμη να καθορίζει τη ζωή μου. Η ευτυχία δεν είναι κάτι που περιμένω να μου συμβεί. Είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγω να ζω καθημερινά. Και για να δημιουργήσω αυτή τη ζωή, χρειάστηκε πρώτα να απομακρύνω ό,τι βάραινε την ψυχή μου.

Τι θα έλεγες σε μια γυναίκα που βιώνει τις αλλαγές της εμμηνόπαυσης, προσπαθεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας και αισθάνεται ότι έχει χάσει την επαφή με τον εαυτό της; Ποιο θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα για να βρει ξανά τον εαυτό της;

Θα της έλεγα: Σήκω και κάνε το πρώτο βήμα. Αν μπορείς, πήγαινε σήμερα κιόλας να γραφτείς σε ένα γυμναστήριο. Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις τα πάντα ούτε να αισθάνεσαι έτοιμη. Απλώς ξεκίνα.

Στάσου απέναντι στον καθρέφτη και δεσμεύσου στον εαυτό σου ότι κάθε ημέρα θα προσθέτεις ένα μικρό λιθαράκι στη φροντίδα και στην αγάπη που του αξίζει. Όχι για να τιμωρήσεις ή να αλλάξεις το σώμα σου, αλλά για να το δυναμώσεις και να το στηρίξεις μέσα στις αλλαγές που βιώνει.

Μιλάω τόσο συχνά για τη γυμναστική, γιατί για μένα δεν άλλαξε μόνο το σώμα μου. Μέσα στο γυμναστήριο ξαναβρήκα τη δύναμή μου. Εκεί έμαθα να αφήνω τις δύσκολες ημέρες, να απελευθερώνω όσα με βαραίνουν και να βγαίνω με την ψυχή μου πιο ανάλαφρη. Η προπόνηση έγινε ένας τρόπος να στηρίζω τη σωματική και την ψυχική μου υγεία μέσα στις ορμονικές αλλαγές αυτής της περιόδου.

Το πρώτο βήμα δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο. Χρειάζεται μόνο να είναι δικό σου. Δεσμεύσου ότι δεν θα σταματήσεις να πιστεύεις στην αξία σου και ότι δεν θα εγκαταλείψεις ξανά τον εαυτό σου.

Δεν χρειάζεται να περιμένεις να αισθανθείς έτοιμη. Απλά κάν’ το. Είμαστε μαζί.