Μαρία Πολύζου: «Στον Αυθεντικό Μαραθώνιο δεν κατακτάς μόνο έναν τερματισμό. Κατακτάς ένα κομμάτι του εαυτού σου»

Με αφορμή τον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας, που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Νοεμβρίου, η Μαρία Πολύζου μιλά στο muse.gr για τη διαδρομή της στον αθλητισμό, τις ιστορικές της επιτυχίες και τις προσωπικές μάχες που χρειάστηκε να δώσει για να φτάσει μέχρι εδώ.

Η πρώτη Ελληνίδα μαραθωνοδρόμος που συμμετείχε σε Ολυμπιακούς Αγώνες, κάτοχος του πανελληνίου ρεκόρ στην Αυθεντική Διαδρομή, θυμάται τη συμμετοχή της στην Ολυμπιάδα της Ατλάντα το 1996, μιλά για το ρεκόρ της, αλλά και για τον Φειδιππίδειο Άθλο, την υπεράνθρωπη διαδρομή των 524 χιλιομέτρων που ολοκλήρωσε το 2010. Παράλληλα, αναφέρεται στις δυσκολίες και τις σκληρές δοκιμασίες που σημάδεψαν τη ζωή της, χωρίς να την κάνουν να εγκαταλείψει.

Στη συνέντευξη δίνει χρήσιμες συμβουλές για τον Μαραθώνιο, μιλά για τη δύναμη του τρεξίματος στη ζωή των γυναικών και για το βιβλίο της «Μην τα παρατάς», ενώ αποκαλύπτει πώς η προσωπική της διαδρομή ενέπνευσε τη δημιουργία ενός παιδικού παραμυθιού.

Για τη Μαρία Πολύζου, ο τερματισμός δεν είναι μόνο ένας αθλητικός στόχος. Είναι μια υπενθύμιση πως, ακόμη κι όταν η διαδρομή γίνεται δύσκολη, η δύναμη να συνεχίσεις μπορεί να σε οδηγήσει πιο μακριά απ’ όσο φαντάζεσαι.

Κυρία Πολύζου, πότε και πώς ξεκίνησε η σχέση σας με το τρέξιμο; 

Η σχέση μου με το τρέξιμο ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, στην Πάτρα. Δεν μπορούσα τότε να φανταστώ ότι αυτό το απλό κορίτσι θα έφτανε κάποτε να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Θυμάστε τι ήταν αυτό που σας έκανε να αγαπήσετε τόσο πολύ το συγκεκριμένο άθλημα;

Ήταν η ελευθερία που μου έδινε. Όταν έτρεχα, ένιωθα ότι μπορούσα να ξεπεράσω τα όριά μου, να ονειρευτώ, να ανακαλύψω έναν διαφορετικό κόσμο. Στην πορεία κατάλαβα ότι το τρέξιμο δεν ήταν απλώς ένα άθλημα. Ήταν ένας δρόμος αυτογνωσίας, πειθαρχίας και προσωπικής εξέλιξης. Έτσι, έγινε τρόπος ζωής.

Πώς γεννήθηκε το όνειρο της συμμετοχής στον Μαραθώνιο των Ολυμπιακών Αγώνων; 

Τα μεγάλα όνειρα δεν γεννιούνται πάντα μεγάλα. Ξεκινούν από μια μικρή σκέψη, από μια επιθυμία που μεγαλώνει όσο προσπαθείς. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν για μένα το απόλυτο όνειρο. Ήθελα να φορέσω το εθνόσημο και να εκπροσωπήσω την πατρίδα μου στο μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός του κόσμου.

Πότε συνειδητοποιήσατε ότι θα μπορούσατε να φτάσετε μέχρι εκεί;

Όσο προχωρούσα στον πρωταθλητισμό και βελτίωνα τις επιδόσεις μου, τόσο περισσότερο πίστευα ότι αυτό το όνειρο μπορούσε να γίνει πραγματικότητα. Δεν ήταν μια εύκολη διαδρομή. Χρειάστηκαν χρόνια σκληρής προπόνησης, θυσίες και αμέτρητες ώρες μοναχικής προσπάθειας. Όμως είχα μάθει κάτι πολύ σημαντικό: να μη βάζω όρια στα όνειρά μου πριν δοκιμάσω να τα πραγματοποιήσω.

Πώς ήταν η διαδρομή από εκείνο το κορίτσι στην Πάτρα μέχρι την πρώτη Ελληνίδα μαραθωνοδρόμο που αγωνίστηκε σε Ολυμπιακούς Αγώνες; 

Ήταν μια διαδρομή γεμάτη δυσκολίες, αλλά και τεράστια μαθήματα ζωής. Ξεκίνησα από ένα κορίτσι με όνειρα, χωρίς να γνωρίζω πόσο μακριά μπορούσα να φτάσω. Στην πορεία χρειάστηκε να αντιμετωπίσω πολλές δυσκολίες, προσωπικές και αθλητικές.

Ποια ήταν τα μεγαλύτερα εμπόδια που χρειάστηκε να ξεπεράσετε;

Συχνά, το πιο δύσκολο εμπόδιο είναι η αμφιβολία που κουβαλάμε μέσα μας. Η αμφιβολία, η απογοήτευση, η σκέψη ότι ίσως δεν μπορούμε. Έμαθα να μετατρέπω τις δυσκολίες σε κίνητρο. Να συνεχίζω ακόμη κι όταν τα αποτελέσματα δεν ήταν αυτά που περίμενα. Το 1996, στην Ατλάντα, έγινα η πρώτη Ελληνίδα που συμμετείχε σε Ολυμπιακό Μαραθώνιο. Για μένα αυτή η στιγμή ήταν η δικαίωση μιας ολόκληρης διαδρομής, αλλά και μια απόδειξη ότι η αφετηρία της ζωής μας δεν καθορίζει απαραίτητα τον προορισμό μας.

Τι σήμαινε εκείνη την εποχή να είσαι γυναίκα μαραθωνοδρόμος; Χρειάστηκε να αντιμετωπίσετε διάφορες προκαταλήψεις  επειδή επιλέξατε ένα τόσο απαιτητικό αγώνισμα;

Εκείνη την εποχή ο γυναικείος μαραθώνιος δεν είχε τη σημερινή αναγνώριση. Ήταν ένα αγώνισμα που πολλοί θεωρούσαν υπερβολικά απαιτητικό για μια γυναίκα. Οι γυναίκες έπρεπε πολλές φορές να αποδείξουμε περισσότερα για να μας αντιμετωπίσουν με την ίδια σοβαρότητα.

Προσωπικά, δεν ήθελα να απαντώ με λόγια. Ήθελα να απαντώ με την προσπάθεια, την προπόνηση και τις επιδόσεις μου. Πιστεύω ότι κάθε γυναίκα που τολμά να ακολουθήσει έναν δύσκολο δρόμο ανοίγει, έστω και λίγο, τον δρόμο για τις επόμενες. Αυτό είναι μια σημαντική παρακαταθήκη του αθλητισμού.

Τι θυμάστε πιο έντονα από τη συμμετοχή σας στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1996; 

Υπάρχουν στιγμές που δεν χωρούν εύκολα σε λέξεις. Η εκκίνηση του Ολυμπιακού Μαραθωνίου στην Ατλάντα ήταν μία από αυτές. Εκείνη τη στιγμή δεν ήμουν απλώς η Μαρία που είχε προπονηθεί αμέτρητες ώρες για να φτάσει εκεί. Ήμουν μια Ελληνίδα που εκπροσωπούσε την πατρίδα της.

Ποια συναισθήματα κυριαρχούσαν όταν σταθήκατε στην εκκίνηση εκπροσωπώντας την Ελλάδα;

Ένιωθα συγκίνηση, υπερηφάνεια και τεράστια ευθύνη. Σκεφτόμουν όλη τη διαδρομή που με είχε φέρει μέχρι εκεί. Τις δυσκολίες, τις θυσίες, τις προπονήσεις, τις στιγμές που χρειάστηκε να συνεχίσω χωρίς να γνωρίζω αν τελικά θα τα καταφέρω. Εκείνη η εκκίνηση ήταν από μόνη της μια μεγάλη νίκη.

Τι σημαίνει για εσάς ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας και γιατί πιστεύετε ότι συγκινεί τόσο πολύ ανθρώπους από όλο τον κόσμο;

Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος δεν είναι μονάχα ένας αγώνας 42.195 μέτρων. Είναι ένα ταξίδι στην ιστορία, στις αξίες και στην ανθρώπινη ψυχή. Είναι η διαδρομή που συνδέει τον Μαραθώνα με την Αθήνα, τον μύθο με την πραγματικότητα, την προσπάθεια με την προσωπική υπέρβαση. Κάθε δρομέας που στέκεται στην αφετηρία κουβαλά τη δική του ιστορία. Κάποιος τρέχει για ένα ρεκόρ, κάποιος για να ολοκληρώσει τον πρώτο του μαραθώνιο, κάποιος για να τιμήσει έναν αγαπημένο του άνθρωπο. Όλοι όμως έχουν έναν κοινό προορισμό: το Παναθηναϊκό Στάδιο. Και πιστεύω ότι η στιγμή που ένας άνθρωπος μπαίνει στο Καλλιμάρμαρο, έχοντας ξεπεράσει τις δυσκολίες της Αυθεντικής Διαδρομής, είναι μια στιγμή που μένει για πάντα μέσα του. Γιατί στον Αυθεντικό Μαραθώνιο δεν κατακτάς μόνο έναν τερματισμό. Κατακτάς ένα κομμάτι του εαυτού σου.

Κατέχετε το πανελλήνιο ρεκόρ γυναικών στην Αυθεντική Διαδρομή με 2:39:10, μια επίδοση που παραμένει μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς. Τι χρειάζεται ένας αθλητής για να πετύχει μια τόσο σπουδαία επίδοση σε μια τόσο απαιτητική διαδρομή;

Για να πετύχεις μια μεγάλη επίδοση στον μαραθώνιο χρειάζονται πολύ περισσότερα από ένα δυνατό σώμα. Χρειάζονται χρόνια συστηματικής προπόνησης, πειθαρχία, σωστός σχεδιασμός, υπομονή και βαθιά γνώση του εαυτού σου. Η Αυθεντική Διαδρομή είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Οι μεγάλες ανηφόρες, κυρίως από το δεύτερο μισό της διαδρομής μέχρι περίπου το 31ο χιλιόμετρο, απαιτούν σωστή διαχείριση δυνάμεων.

Όταν κυνηγούσα τα μεγάλα ρεκόρ, προπονούμουν ακόμη και 200 χιλιόμετρα την εβδομάδα, πολλές φορές πρωί και απόγευμα. Όμως δεν προπονούσα μόνο το σώμα μου. Προσπαθούσα να εκπαιδεύσω και το μυαλό μου. Να μάθω να αντέχω την πίεση, να διαχειρίζομαι την κόπωση και να συνεχίζω όταν η προσπάθεια γινόταν πραγματικά δύσκολη. Γιατί στον μαραθώνιο η φυσική κατάσταση σε φέρνει μέχρι ένα σημείο. Η σωστή προετοιμασία του μυαλού σε βοηθά να αξιοποιήσεις όσα έχεις χτίσει.

Έχετε διανύσει αποστάσεις που μοιάζουν αδιανόητες, όπως τα 524 χιλιόμετρα του Φειδιππίδειου Άθλου. Τι σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;  

Ο Φειδιππίδειος Άθλος ήταν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ζωής μου. Το 2010 διένυσα 524 χιλιόμετρα, ακολουθώντας μια διαδρομή από την Αθήνα στη Σπάρτη, επιστρέφοντας στην Αθήνα και ολοκληρώνοντας την προσπάθεια στον Τύμβο του Μαραθώνα. Δεν ήθελα απλώς να διανύσω μια τεράστια απόσταση. Ήθελα να αναμετρηθώ με τα ανθρώπινα όρια και να τιμήσω με τον δικό μου τρόπο την ιστορία του Φειδιππίδη.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση σε αυτή την εμπειρία;

Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν μόνο η σωματική εξάντληση. Ήταν η συνεχής διαχείριση του μυαλού. Όταν έχεις μπροστά σου εκατοντάδες χιλιόμετρα, δεν μπορείς να σκέφτεσαι διαρκώς πόσος δρόμος απομένει. Πρέπει να μάθεις να ζεις το κάθε βήμα. Εκείνη η εμπειρία μού δίδαξε ότι οι μεγάλες αποστάσεις δεν κατακτώνται με βιασύνη. Κατακτώνται με υπομονή, πίστη και απόλυτη προσήλωση στον στόχο.

Ο Μαραθώνιος απαιτεί πειθαρχία, υπομονή και επιμονή. Ποιο από αυτά τα 3 χαρακτηριστικά θεωρείτε ότι σας έχει βοηθήσει περισσότερο όχι μόνο στον αθλητισμό αλλά και στην προσωπική σας ζωή;

Θα επέλεγα την επιμονή. Η πειθαρχία σε βοηθά να οργανώσεις την προσπάθειά σου. Η υπομονή σε βοηθά να περιμένεις τα αποτελέσματα. Αλλά η επιμονή είναι εκείνη που σε κρατά όρθιο όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα σχεδίασες. Στη ζωή μου χρειάστηκε πολλές φορές να ξαναρχίσω. Να βρεθώ μπροστά σε δυσκολίες που δεν είχα επιλέξει. Και τότε κατάλαβα ότι δεν μπορούμε πάντα να ελέγχουμε όσα μας συμβαίνουν. Μπορούμε όμως να επιλέγουμε τον τρόπο με τον οποίο θα τα αντιμετωπίσουμε. Αυτό σημαίνει για μένα το «Μην τα παρατάς». Όχι ότι δεν θα κουραστείς ή ότι όλα θα πάνε όπως τα θέλεις. Αλλά ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές μπορείς να αναζητήσεις τον τρόπο να συνεχίσεις.

Έχετε μιλήσει δημόσια για την κακοποίηση που βιώσατε στην παιδική σας ηλικία, αλλά και για τη μάχη σας με τον καρκίνο του μαστού. Πόσο σας βοήθησε το τρέξιμο σε αυτές τις διαφορετικές περιόδους της ζωής σας; Υπήρξε για εσάς ένα καταφύγιο και ένας τρόπος να ξαναβρείτε τη δύναμή σας;

Το τρέξιμο υπήρξε ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μου. Από μικρή ηλικία μού έδωσε έναν χώρο ελευθερίας, έναν τρόπο να εκφράζομαι και να ανακαλύπτω τη δύναμη που είχα μέσα μου. Οι δύσκολες εμπειρίες της παιδικής μου ηλικίας με σημάδεψαν. Δεν είναι εύκολο να μιλάς γι’ αυτές, αλλά πιστεύω ότι είναι σημαντικό να μη μένουν πάντα στη σιωπή. Αργότερα, όταν ήρθα αντιμέτωπη με τον καρκίνο του μαστού, βρέθηκα μπροστά σε μια εντελώς διαφορετική δοκιμασία. Οι 16 χημειοθεραπείες και οι 32 ακτινοβολίες ήταν μια απαιτητική περίοδος.

Εκεί χρειάστηκε να επιστρατεύσω όσα είχα μάθει από τον αθλητισμό: υπομονή, αντοχή, πειθαρχία, αλλά και την ικανότητα να αντιμετωπίζω την κάθε ημέρα ξεχωριστά. Σημαντικό στήριγμα υπήρξε και η πίστη μου στον Θεό. Το τρέξιμο δεν ήταν η θεραπεία μου. Ήταν όμως ένα κομμάτι της ταυτότητάς μου, που μου υπενθύμιζε ότι η ζωή συνεχίζεται και ότι αξίζει να αγωνιζόμαστε γι’ αυτήν. Σήμερα πιστεύω ακόμη περισσότερο ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο να μην πέφτεις ποτέ. Βρίσκεται στο να βρίσκεις τον τρόπο να σηκώνεσαι ξανά.

Μέσα από το βιβλίο σας «Μην τα παρατάς» επιλέξατε να μοιραστείτε προσωπικές και δύσκολες στιγμές της ζωής σας. Τι σας ώθησε να κάνετε αυτή την εξομολόγηση δημόσια; 

Το «Μην τα παρατάς» δεν είναι απλώς ένα βιβλίο για τον αθλητισμό. Είναι μια κατάθεση ψυχής. Αποφάσισα να μοιραστώ στιγμές της ζωής μου που για πολλά χρόνια παρέμεναν βαθιά προσωπικές, γιατί ήθελα μέσα από τη δική μου διαδρομή να δώσω ένα μήνυμα ελπίδας. Πίσω από τις επιτυχίες, τα μετάλλια και τα ρεκόρ υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος. Με τις πληγές του, τις δυσκολίες του, τις ήττες του και τις προσπάθειές του.

Πιστεύετε ότι μιλώντας για όσα έχουμε βιώσει μπορούμε να βοηθήσουμε και άλλους ανθρώπους να βρουν τη δύναμη να προχωρήσουν;

Δεν πιστεύω ότι πρέπει να παρουσιάζουμε μόνο τις όμορφες στιγμές της ζωής μας. Αν ένας άνθρωπος διαβάσει την ιστορία μου και βρει το κουράγιο να ζητήσει βοήθεια, να πιστέψει περισσότερο στον εαυτό του ή να κάνει μια νέα αρχή, τότε το βιβλίο έχει πετύχει τον σημαντικότερο σκοπό του.

Για μένα, η μεγαλύτερη νίκη δεν είναι πάντα εκείνη που καταγράφεται σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων. Είναι εκείνη που μπορεί να αλλάξει μια ανθρώπινη ζωή.

Έχοντας διανύσει μια τόσο μεγάλη πορεία ως αθλήτρια, αλλά και έχοντας βιώσει προσωπικές δοκιμασίες, τι προσπαθείτε να μεταδώσετε σήμερα στους ανθρώπους που προπονείτε; 

Όλα αυτά τα χρόνια είχα τη χαρά να προπονήσω εκατοντάδες δρομείς, τόσο μέσα από τη Marathon Team Greece όσο και μέσα από συνεργασίες με μεγάλες εταιρείες και οργανισμούς. Πολλές εταιρείες με εμπιστεύτηκαν για να βοηθήσω τους εργαζομένους τους να εντάξουν το τρέξιμο και την άσκηση στη ζωή τους. Μέχρι σήμερα συνεχίζω να προπονώ τη δρομική ομάδα του Κολλεγίου Αθηνών και την ομάδα της Lamda. Με συγκινεί ιδιαίτερα ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους αγάπησαν το τρέξιμο και το διατήρησαν ως τρόπο ζωής. Είναι πολύ σημαντικό που όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αναγνωρίζουν την αξία της άσκησης και την προσφέρουν ως παροχή στους εργαζομένους τους.

Παράλληλα, μέσα από τις ομιλίες, τις συνεντεύξεις και τη δική μου πορεία, είχα τη χαρά να εμπνεύσω ακόμη περισσότερους ανθρώπους να ξεκινήσουν να τρέχουν. Πάντα έλεγα ότι ο μαραθώνιος ταιριάζει στον Έλληνα και στην Ελληνίδα, αρκεί να υπάρχει σωστή, συστηματική προπόνηση και σεβασμός στις δυνατότητες του καθενός. Για μένα η μεγαλύτερη ανταμοιβή είναι να βλέπω ανθρώπους που κάποτε δεν πίστευαν ότι μπορούν να τρέξουν, να ανακαλύπτουν τις δυνατότητές τους. Πάντα πίστευα ότι με προσπάθεια και σωστή προετοιμασία πολλά μπορούν να γίνουν.

Ως προπονήτρια, τι έχετε μάθει από τους ανθρώπους που προετοιμάζετε; 

Οι άνθρωποι που προπονώ μού έχουν διδάξει ότι ο καθένας κουβαλά τη δική του προσωπική ιστορία.

Ένας δρομέας μπορεί να έρχεται στην προπόνηση μετά από μια δύσκολη ημέρα, μια προσωπική απώλεια, μια απογοήτευση ή μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του. Κι όμως, έρχεται και προσπαθεί.

Αυτή η απόφαση με συγκινεί πολλές φορές περισσότερο από μια μεγάλη επίδοση. Έχω δει ανθρώπους να ξεκινούν με αμφιβολίες για τις δυνατότητές τους και, μέσα από τη συστηματική προσπάθεια, να αποκτούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τον εαυτό τους. Κάθε φορά που βλέπω έναν δρομέα μου να περνά τη γραμμή του τερματισμού και να συνειδητοποιεί τι κατάφερε, νιώθω ότι συμμετέχω σε μια πολύ προσωπική του νίκη. Και αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα δώρα της προπονητικής.

Ποια είναι τα 5 βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζει ένας αρχάριος πριν ξεκινήσει προετοιμασία για τον Μαραθώνιο;

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να καταλάβει ότι ο μαραθώνιος απαιτεί σεβασμό και σωστή προετοιμασία. Πρώτον, να ελέγξει την υγεία του. Πριν ξεκινήσει μια τόσο απαιτητική προετοιμασία, είναι σημαντικό να έχει την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση, ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου του. Δεύτερον, να ακολουθήσει ένα σωστά σχεδιασμένο προπονητικό πρόγραμμα. Οι αποστάσεις και η ένταση πρέπει να αυξάνονται σταδιακά, ανάλογα με το επίπεδό του. Τρίτον, να μάθει να τρέχει στον δικό του ρυθμό. Ο μαραθώνιος δεν συγχωρεί εύκολα τον υπερβολικό ενθουσιασμό των πρώτων χιλιομέτρων.

Τέταρτον, να δώσει σημασία στην αποκατάσταση, στη διατροφή, στον ύπνο και στην ενυδάτωση. Η πρόοδος δεν έρχεται μόνο από τα χιλιόμετρα που τρέχουμε, αλλά και από τον τρόπο που φροντίζουμε το σώμα μας. Πέμπτον, να προετοιμάσει το μυαλό του. Να γνωρίζει τη διαδρομή, να έχει ρεαλιστικό στόχο και να αποδεχτεί ότι θα υπάρξουν δύσκολες στιγμές.

Ο μαραθώνιος δεν είναι ένας αγώνας που πρέπει απλώς να τελειώσουμε. Είναι μια εμπειρία για την οποία πρέπει να προετοιμαστούμε σωστά, ώστε να φτάσουμε στον τερματισμό με ασφάλεια και χαρά.

Ποια είναι τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν οι δρομείς κατά την προετοιμασία τους ή ακόμα και την ημέρα του αγώνα; Τι πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα όσοι θα τρέξουν την Αυθεντική Διαδρομή;

Το μεγαλύτερο λάθος είναι ότι πολλοί δρομείς προσπαθούν να κάνουν περισσότερα από όσα επιτρέπει η προετοιμασία τους. Στην προπόνηση αυξάνουν απότομα τα χιλιόμετρα, δεν ξεκουράζονται αρκετά ή προσπαθούν να αναπληρώσουν χαμένες προπονήσεις τις τελευταίες εβδομάδες. Την ημέρα του αγώνα, το πιο συνηθισμένο λάθος είναι ο γρήγορος ρυθμός στην εκκίνηση. Η Αυθεντική Διαδρομή απαιτεί ιδιαίτερη στρατηγική. Τα πρώτα χιλιόμετρα πρέπει να γίνουν με αυτοσυγκράτηση, γιατί ακολουθεί το δύσκολο ανηφορικό κομμάτι της διαδρομής. Από το 11ο περίπου χιλιόμετρο και ιδιαίτερα μετά το 15ο, οι δρομείς πρέπει να διαχειριστούν πολύ προσεκτικά τις δυνάμεις τους.

Η τελευταία μεγάλη ανηφορική δοκιμασία ολοκληρώνεται περίπου στο 31ο χιλιόμετρο. Εκεί πολλοί έχουν ήδη ξοδέψει περισσότερη ενέργεια από όση θα έπρεπε. Εξίσου σημαντικό είναι να έχουν δοκιμάσει στις προπονήσεις την τροφοδοσία και την ενυδάτωσή τους. Την ημέρα του αγώνα δεν πειραματιζόμαστε με καινούρια προϊόντα, παπούτσια ή τακτικές. Και κάτι ακόμη: ο δρομέας πρέπει να ακούει το σώμα του. Η επιμονή είναι αρετή, αλλά δεν σημαίνει ότι αγνοούμε προειδοποιητικά συμπτώματα ή πιθανούς τραυματισμούς. Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος θέλει σεβασμό, υπομονή και σωστή διαχείριση από το πρώτο μέχρι το τελευταίο χιλιόμετρο.

Πώς μπορεί το τρέξιμο να βοηθήσει μια γυναίκα να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να αγαπήσει το σώμα της και να βάλει τον εαυτό της σε προτεραιότητα;

Το τρέξιμο μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μια γυναίκα βλέπει τον εαυτό της. Όχι επειδή απαραίτητα θα αλλάξει η εξωτερική της εμφάνιση, αλλά επειδή θα αρχίσει να ανακαλύπτει τι μπορεί να καταφέρει το σώμα της. Κάθε μικρός στόχος που πετυχαίνει, κάθε επιπλέον χιλιόμετρο, κάθε δυσκολία που ξεπερνά, χτίζει σταδιακά την αυτοπεποίθησή της. Μαθαίνει να σέβεται το σώμα της για όσα μπορεί να κάνει και όχι μόνο για το πώς φαίνεται. Και το σημαντικότερο, αρχίζει να αφιερώνει χρόνο στον εαυτό της χωρίς να αισθάνεται ότι αυτό είναι πολυτέλεια. Η φροντίδα του εαυτού μας δεν είναι εγωισμός. Είναι ανάγκη.

Πολλές γυναίκες βάζουν διαρκώς τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές τους. Τι θα τους λέγατε για τη σημασία του να αφιερώνουν χρόνο στον εαυτό τους και στη σωματική τους υγεία;

Θα τους έλεγα ότι δεν χρειάζεται να εξαντλούνται για να αποδεικνύουν την αγάπη και την προσφορά τους. Μια γυναίκα μπορεί να είναι μητέρα, σύντροφος, εργαζόμενη, να έχει πολλές ευθύνες και ταυτόχρονα να έχει δικαίωμα στον προσωπικό της χρόνο. Ακόμη και μισή ώρα περπάτημα ή τρέξιμο μπορεί να γίνει μια πολύτιμη καθημερινή συνήθεια. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει με μεγάλους στόχους. Χρειάζεται να ξεκινήσει με μια μικρή απόφαση: να φροντίσει τον εαυτό της. Γιατί όταν μια γυναίκα είναι καλά σωματικά και ψυχικά, μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα και σε όσα αγαπά. Ας μην περιμένουμε να περισσέψει χρόνος για τον εαυτό μας. Ας του δώσουμε τη θέση που αξίζει στη ζωή μας.

Τι συμβουλεύετε τις γυναίκες που πιστεύουν ότι μετά τα 40 ή τα 50 είναι αργά για να ξεκινήσουν το τρέξιμο;

Θα τους έλεγα ότι η ηλικία δεν είναι από μόνη της εμπόδιο για μια νέα αρχή. Δεν χρειάζεται να έχεις υπάρξει αθλήτρια για να ξεκινήσεις να τρέχεις. Ούτε χρειάζεται να έχεις στόχο έναν μαραθώνιο. Μπορείς να αρχίσεις με περπάτημα, με λίγα λεπτά ήπιου τρεξίματος και να προχωρήσεις σταδιακά, με καθοδήγηση και με σεβασμό στις δυνατότητες και στην υγεία σου. Το σημαντικό είναι να μη συγκρίνεις τον εαυτό σου με μια γυναίκα είκοσι ή τριάντα ετών, ούτε με κάποιον που προπονείται πολλά χρόνια. Κάθε ηλικία έχει τις δικές της δυνατότητες και τις δικές της κατακτήσεις. Το πιο όμορφο δεν είναι να αποδείξεις ότι μπορείς να τρέξεις γρηγορότερα από κάποιον άλλον. Είναι να ανακαλύψεις ότι μπορείς να κάνεις σήμερα κάτι που χθες πίστευες ότι ήταν αδύνατο.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Οσελότος» το παραμύθι «Ένας γίγαντας που τον έλεγαν Μ.Π.», της συγγραφέως Μάγδας Κωστοπούλου-Μπέριου, εμπνευσμένο από τη δική σας ζωή και διαδρομή. Έπειτα από τόσες σημαντικές κατακτήσεις στον αθλητισμό και στη ζωή, πώς νιώθετε βλέποντας την προσωπική σας ιστορία να μετατρέπεται σε ένα παραμύθι που μπορεί να εμπνεύσει μικρούς και μεγάλους; Τι σημαίνει για εσάς αυτή η ιδιαίτερη αναγνώριση;

Η ζωή μου δεν ήταν παραμύθι. Κι όμως, έγινε ένα παραμύθι! Γιατί τα όνειρα της μικρής Μαρίας ήταν τόσο μεγάλα, που τότε έμοιαζαν να μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο στα παραμύθια. Κι όμως, κάποιες φορές τα παραμύθια βγαίνουν αληθινά. Είναι μια από τις πιο συγκινητικές και ξεχωριστές στιγμές της ζωής μου. Έχω ζήσει μεγάλες επιτυχίες στον αθλητισμό, έχω κατακτήσει ρεκόρ, έχω εκπροσωπήσει την Ελλάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όμως το να βλέπω τη δική μου ιστορία να γίνεται παραμύθι είναι μια εντελώς διαφορετική κατάκτηση.

Όταν η συγγραφέας Μάγδα Κωστοπούλου-Μπέριου εμπνεύστηκε από τη ζωή μου για να δημιουργήσει το «Ένας γίγαντας που τον έλεγαν Μ.Π.», ένιωσα βαθιά συγκίνηση και ευγνωμοσύνη. Γιατί μέσα από τις σελίδες του δεν αποτυπώνονται μόνο οι επιτυχίες μου, αλλά κυρίως η διαδρομή ενός μικρού κοριτσιού που πέρασε δύσκολες στιγμές, τόλμησε να ονειρευτεί και δεν σταμάτησε να αγωνίζεται. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία αυτού του βιβλίου. Ότι ένα παιδί που θα το διαβάσει μπορεί να αναγνωρίσει ένα κομμάτι του εαυτού του και να πιστέψει ότι, ανεξάρτητα από τις συνθήκες στις οποίες μεγαλώνει, έχει δικαίωμα να ονειρεύεται και να διεκδικεί μια καλύτερη ζωή.

Θέλω να ευχαριστήσω μέσα από την καρδιά μου τη συγγραφέα και τις εκδόσεις «Οσελότος», γιατί μου χάρισαν κάτι που ξεπερνά κάθε αθλητική διάκριση: τη δυνατότητα η προσωπική μου διαδρομή να γίνει ένα μήνυμα δύναμης και ελπίδας για τις επόμενες γενιές. Τα ρεκόρ κάποτε καταρρίπτονται. Τα μετάλλια μένουν στην ιστορία. Αν όμως η ζωή μου καταφέρει να εμπνεύσει έστω και ένα παιδί να πιστέψει στον εαυτό του και να μην εγκαταλείψει τα όνειρά του, τότε αυτή θα είναι για μένα η μεγαλύτερη νίκη.

Αν μπορούσατε να δώσετε μία μόνο συμβουλή σε κάθε άνθρωπο που θα σταθεί στην αφετηρία του 43ου Αυθεντικού Μαραθωνίου, αλλά και σε κάθε γυναίκα που θέλει να κάνει μια νέα αρχή στη ζωή της, ποια θα ήταν αυτή;

Θα τους έλεγα να πιστέψουν στον εαυτό τους και να μη σταματήσουν να ονειρεύονται. Κάθε μεγάλη διαδρομή ξεκινά με ένα πρώτο βήμα. Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις από την αρχή πώς θα φτάσεις στον προορισμό σου. Χρειάζεται όμως να έχεις το θάρρος να ξεκινήσεις. Στον Αυθεντικό Μαραθώνιο, όπως και στη ζωή, θα υπάρξουν ανηφόρες. Θα υπάρξουν στιγμές που θα κουραστείς, που θα χρειαστεί να μειώσεις τον ρυθμό σου, να ανασυντάξεις τις δυνάμεις σου. Αυτό δεν σημαίνει ότι απέτυχες. Σημαίνει ότι συνεχίζεις τη δική σου διαδρομή, με τον δικό σου ρυθμό. Και όταν φτάσεις στον προσωπικό σου τερματισμό, θα καταλάβεις ότι η μεγαλύτερη νίκη δεν ήταν μόνο ο στόχος που πέτυχες. Ήταν ο άνθρωπος που έγινες στην προσπάθεια να τον κατακτήσεις. Μην τα παρατάς. Πίστεψε. Προσπάθησε. Γίνεται!