Αυστρία: Τέλος το χιτζάμπ στα σχολεία για κορίτσια κάτω των 14 ετών – Στο επίκεντρο η ισότητα και τα δικαιώματά τους

Η νέα σχολική χρονιά στην Αυστρία ξεκίνησε με μια σημαντική αλλαγή που έχει ήδη προκαλέσει έντονη συζήτηση: η απαγόρευση της ισλαμικής μαντίλας, συμπεριλαμβανομένου του χιτζάμπ, για κορίτσια κάτω των 14 ετών στα σχολεία.

Ο νόμος είχε ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο της Αυστρίας τον Δεκέμβριο του 2025, όμως τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2026, με το άνοιγμα των σχολείων. Έτσι, για πρώτη φορά, οι αυστριακές σχολικές αρχές καλούνται να εφαρμόσουν στην πράξη τη νέα νομοθεσία, η οποία αφορά τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά σχολεία.

Η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς πίσω από την απαγόρευση βρίσκεται ένα μεγαλύτερο ερώτημα: πού τελειώνει η προστασία των ανήλικων κοριτσιών και πού αρχίζει ο περιορισμός της θρησκευτικής ελευθερίας;

Τι προβλέπει ο νέος νόμος

Η νομοθεσία απαγορεύει σε κορίτσια κάτω των 14 ετών να φορούν στο σχολείο ισλαμική μαντίλα που καλύπτει τα μαλλιά και τον λαιμό, συμπεριλαμβανομένου του χιτζάμπ.  Σε πρώτη φάση, όταν διαπιστώνεται παράβαση, το σχολείο οφείλει να συζητήσει το ζήτημα με τη μαθήτρια και τους γονείς ή τους κηδεμόνες της. Εφόσον η παράβαση συνεχιστεί, προβλέπονται αυστηρότερες κυρώσεις, με τα πρόστιμα να μπορούν να φτάσουν έως και τα 800 ευρώ. Η απαγόρευση εφαρμόζεται σε σχολεία της χώρας, ενώ η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει τη συγκεκριμένη νομοθεσία ως μέτρο προστασίας των ανήλικων κοριτσιών.

Όλα γίνονται για την προστασία των κοριτσιών

Η αυστριακή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο στόχος δεν είναι να περιοριστεί μια θρησκεία, αλλά να προστατευθούν τα παιδιά από πιθανές πιέσεις και να ενισχυθούν η ισότητα των φύλων και η κοινωνική ενσωμάτωση. Η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι ένα κορίτσι σε μικρή ηλικία δεν θα πρέπει να βρίσκεται αντιμέτωπο με κοινωνικές ή οικογενειακές πιέσεις σχετικά με την εμφάνισή του και την επιλογή να καλύπτει τα μαλλιά του. Η νομοθεσία είχε τη στήριξη και του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (FPÖ), γεγονός που προσθέτει ακόμη μία διάσταση στη δημόσια συζήτηση γύρω από το μέτρο.

Οι αντιδράσεις της μουσουλμανικής κοινότητας

Από την άλλη πλευρά, η Ισλαμική Θρησκευτική Κοινότητα στην Αυστρία (IGGÖ) έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στον νόμο. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η απαγόρευση στοχοποιεί συγκεκριμένα μουσουλμάνες μαθήτριες και περιορίζει τη θρησκευτική τους ελευθερία. Για τους επικριτές της νομοθεσίας, το γεγονός ότι το μέτρο αφορά συγκεκριμένα ένα θρησκευτικό σύμβολο δημιουργεί ζήτημα διακριτικής μεταχείρισης. Η IGGÖ έχει δηλώσει ότι προτίθεται να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Αυστρίας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για μια νέα δικαστική μάχη.

Η Αυστρία έχει ξαναβρεθεί στο ίδιο σημείο

Το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι καινούργιο για την Αυστρία. Το 2020, το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε ακυρώσει προηγούμενη νομοθεσία που απαγόρευε τη μαντίλα σε παιδιά κάτω των 10 ετών στα δημοτικά σχολεία. Το δικαστήριο είχε κρίνει τότε ότι η ρύθμιση οδηγούσε σε διακρίσεις εις βάρος των μουσουλμάνων και δεν ήταν συμβατή με την υποχρέωση του κράτους να αντιμετωπίζει ισότιμα τις θρησκείες.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο νέος νόμος έχει σχεδιαστεί με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις συνταγματικές απαιτήσεις. Ωστόσο, ακόμη και ο υπουργός Παιδείας Christoph Wiederkehr έχει αναγνωρίσει ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα πως η νέα απαγόρευση θα αντέξει σε μια ενδεχόμενη προσφυγή.

Προστασία ή περιορισμός;

Η εφαρμογή του νόμου επαναφέρει στην Αυστρία μια συζήτηση που δύσκολα μπορεί να έχει μία μόνο απάντηση. Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι η προστασία των κοριτσιών και η ισότητα. Για τους επικριτές, όμως, η απαγόρευση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε αποκλεισμό και να περιορίσει το δικαίωμα των μουσουλμάνων μαθητριών να εκφράζουν τη θρησκευτική τους ταυτότητα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η νέα νομοθεσία βρίσκεται πλέον σε εφαρμογή και η επόμενη μεγάλη μάχη ενδέχεται να δοθεί στις αίθουσες του αυστριακού Συνταγματικού Δικαστηρίου.