Γαλλία: Επέκταση της γονικής άδειας για τη μητέρα και τον πατέρα – Το νέο μέτρο που αλλάζει τα δεδομένα στην Ευρώπη

Σε μια εποχή που η υπογεννητικότητα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις στην Ευρώπη, η Γαλλία επιλέγει να απαντήσει με μια ουσιαστική πολιτική στήριξης των νέων οικογενειών και όχι με ευχολόγια. Από την 1η Ιουλίου 2026, τέθηκε σε εφαρμογή η νέα συμπληρωματική άδεια γέννησης (le congé supplémentaire de naissance), ένα μέτρο που δίνει στους γονείς περισσότερο χρόνο με το παιδί τους, χωρίς να τους αναγκάζει να θυσιάσουν πλήρως το εισόδημά τους. Κι ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη διαφορά: η Γαλλία επενδύει στην οικογένεια στην πράξη.

Έως και δύο επιπλέον μήνες άδειας για κάθε γονέα

Η νέα άδεια έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες άδειες μητρότητας, πατρότητας και υιοθεσίας και δεν τις αντικαθιστά. Κάθε γονέας αποκτά ατομικό δικαίωμα σε έναν ή δύο επιπλέον μήνες άδειας μετά τη γέννηση ή την υιοθεσία ενός παιδιού. Το δικαίωμα είναι προσωπικό και δεν μπορεί να μεταφερθεί από τον έναν γονέα στον άλλο, ενισχύοντας έτσι την ισότιμη συμμετοχή και των δύο στη φροντίδα του παιδιού. Οι γονείς μπορούν να επιλέξουν αν θα πάρουν την άδεια ταυτόχρονα ή διαδοχικά, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα να τη χωρίσουν σε δύο περιόδους του ενός μήνα, ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας.

Πώς αποζημιώνονται οι γονείς

Η οικονομική κάλυψη παρέχεται από το γαλλικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται αποζημίωση:

• 70% του μισθού (με ανώτατο ασφαλιστέο όριο) για τον πρώτο μήνα.
• 60% του μισθού για τον δεύτερο μήνα.

Η αποζημίωση υπολογίζεται με βάση τον μέσο μισθό των τελευταίων τριών μηνών πριν από την άδεια και μέχρι το ανώτατο όριο κοινωνικής ασφάλισης που για το 2026 ανέρχεται στα 4.005 ευρώ μηνιαίως.

Το μέτρο δεν αφορά μόνο τους μισθωτούς. Δικαίωμα έχουν επίσης δημόσιοι υπάλληλοι, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, καλλιτέχνες, άνεργοι και άλλες κατηγορίες εργαζομένων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Περισσότερος χρόνος με το παιδί, όχι περισσότερη πίεση στους γονείς

Η φιλοσοφία πίσω από το νέο μέτρο είναι ξεκάθαρη. Οι πρώτοι μήνες μετά τη γέννηση ενός παιδιού είναι καθοριστικοί τόσο για τη σωματική και ψυχική υγεία των γονέων όσο και για τη δημιουργία ενός ισχυρού δεσμού με το βρέφος.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική για πολλές οικογένειες. Η οικονομική πίεση, η επιστροφή στην εργασία λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό και η έλλειψη επαρκούς στήριξης αναγκάζουν πολλούς γονείς να επιλέξουν ανάμεσα στην καριέρα και στην οικογένεια.

Με τη νέα άδεια, η Γαλλία επιχειρεί να μειώσει αυτό το δίλημμα, δίνοντας στους γονείς περισσότερο χρόνο χωρίς να χάνουν ολοκληρωτικά το εισόδημά τους.

Ένα μέτρο που δείχνει τον δρόμο

Δεν είναι τυχαίο ότι η Γαλλία εξακολουθεί να επενδύει σε πολιτικές που ενισχύουν την οικογένεια. Σε μια περίοδο που σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν για τη μείωση των γεννήσεων και τη γήρανση του πληθυσμού, τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ουσιαστικές παρεμβάσεις και όχι μόνο οικονομικά επιδόματα.

Η ενίσχυση της γονικής άδειας δεν αποτελεί απλώς μια κοινωνική παροχή. Είναι μια επένδυση στην ψυχική υγεία των γονέων, στην ανάπτυξη των παιδιών, στην ισότητα των φύλων και τελικά στη βιωσιμότητα μιας κοινωνίας.

Μήπως ήρθε η ώρα να ακολουθήσουν κι άλλες χώρες;

Η συζήτηση για την υπογεννητικότητα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι οι νέοι άνθρωποι δεν αποφασίζουν να δημιουργήσουν οικογένεια μόνο με βάση ένα εφάπαξ επίδομα ή μια φορολογική ελάφρυνση.

Αυτό που χρειάζονται είναι ένα σταθερό πλαίσιο στήριξης: περισσότερο χρόνο με τα παιδιά τους, ασφάλεια στην εργασία, ευελιξία και ουσιαστικές κοινωνικές πολιτικές που τους επιτρέπουν να συνδυάζουν την επαγγελματική και την οικογενειακή ζωή.

Η νέα συμπληρωματική άδεια γέννησης ίσως να μην αποτελεί τη μοναδική λύση στο δημογραφικό πρόβλημα. Αποτελεί όμως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι όταν ένα κράτος επιλέγει να στηρίξει έμπρακτα τους γονείς, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η οικογένεια δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά κοινωνική προτεραιότητα.

Ίσως γι’ αυτό το νέο μέτρο της Γαλλίας αξίζει να μελετηθεί σοβαρά και από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Γιατί η στήριξη της οικογένειας δεν πρέπει να σταματά στη γέννηση ενός παιδιού· πρέπει να συνεχίζεται από την πρώτη κιόλας ημέρα της νέας ζωής.