Εκατοντάδες άνδρες ύψωσαν τη φωνή τους κατά της έμφυλης βίας & βγήκαν στους δρόμους της Ελβετίας – «Είμαστε μέρος του προβλήματος»

Εκατοντάδες άνδρες ύψωσαν τη φωνή τους κατά της έμφυλης βίας & βγήκαν στους δρόμους της Ελβετίας – «Είμαστε μέρος του προβλήματος»
Unsplash/chloesimpson

Η έμφυλη βία δεν είναι ένα πρόβλημα που αφορά μόνο τις γυναίκες. Είναι μια βαθιά κοινωνική πληγή που απαιτεί συλλογική δράση, αλλαγή νοοτροπίας και, κυρίως, τη συμμετοχή εκείνων που συχνά μένουν έξω από τη συζήτηση: των ανδρών.

Ένα δυνατό μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση έστειλαν εκατοντάδες άνδρες στην Ελβετία, οι οποίοι το Σάββατο 14 Νοεμβρίου συγκεντρώθηκαν έξω από το κοινοβούλιο της χώρας, στη Βέρνη, διαδηλώνοντας κατά της βίας εις βάρος των γυναικών και του μισογυνισμού.

Με κεντρικό σύνθημα «Άνδρες κατά της Βίας εις Βάρος των Γυναικών», οι διαδηλωτές ζήτησαν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, να πάψουν να προσπερνούν τη σεξιστική συμπεριφορά και να αμφισβητήσουν τα στερεότυπα που συντηρούν τις ανισότητες. Το μήνυμά τους ήταν ξεκάθαρο: δεν αρκεί να καταδικάζουμε τη βία όταν εκδηλώνεται. Χρειάζεται να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε όσα την καλλιεργούν.

«Είμαστε μέρος του προβλήματος»

Ανάμεσα στις φωνές της κινητοποίησης ξεχώρισε εκείνη του 42χρονου κοινωνικού λειτουργού Christoph Gosteli, ο οποίος συμμετείχε στη διοργάνωση μαζί με την οργάνωση Maenner (ομοσπονδία προοδευτικών ανδρικών και πατρικών οργανώσεων της Ελβετίας).

«Εμείς οι άνδρες είμαστε μέρος του προβλήματος. Και το πρόβλημα είναι η βία κατά των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων», δήλωσε, εξηγώντας γιατί είναι σημαντικό οι άνδρες να πάρουν θέση. «Γι’ αυτό είναι σημαντικό να πάρουμε θέση και να πούμε ότι δεν θέλουμε πλέον να είμαστε μέρος του προβλήματος, αλλά μέρος της λύσης», πρόσθεσε.

Πρόκειται για μια παραδοχή που έχει ιδιαίτερη σημασία. Γιατί η αλλαγή δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στις γυναίκες που βιώνουν τη βία, τη διεκδικούν, την καταγγέλλουν και αγωνίζονται για την προστασία τους. Χρειάζεται οι άνδρες να γίνουν ενεργοί σύμμαχοι: να μη γελούν με τα σεξιστικά αστεία, να μη δικαιολογούν προσβλητικές συμπεριφορές, να μη σιωπούν όταν γίνονται μάρτυρες παρενόχλησης ή κακοποίησης.

Η βία δεν αρχίζει πάντα με τη σωματική κακοποίηση

Ένα από τα πιο δυνατά μηνύματα που ακούστηκαν στην Ελβετία αφορά ακριβώς τις συμπεριφορές που συχνά θεωρούνται «ασήμαντες», αλλά μπορούν να συντηρούν μια κουλτούρα ανοχής απέναντι στη βία.

«Η βία των ανδρών δεν αρχίζει με το πρώτο χτύπημα. Αρχίζει με ένα υποτιμητικό σχόλιο. Όλοι εμείς οι άνδρες έχουμε ευθύνη», ανέφερε ο Ελβετός υπουργός Δικαιοσύνης Beat Jans, σε συνέδριο στις 2 Νοεμβρίου για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες από τη διαδικτυακή κακοποίηση.

Ο ίδιος παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι άνδρες ευθύνονται για τα 4/5 βίαια εγκλήματα, ενώ στις περιπτώσεις βιασμού το ποσοστό των ανδρών δραστών φτάνει έως και το 99%. «Δεν είναι όλοι οι άνδρες. Αλλά πρέπει να παραδεχτούμε ότι σχεδόν πάντα είναι άνδρες», σημείωσε.

Η πρόληψη της έμφυλης βίας δεν αφορά μόνο την τιμωρία των δραστών. Αφορά και την καθημερινότητα, τις αντιλήψεις, τις λέξεις και τις συμπεριφορές που κανονικοποιούν την υποτίμηση και την επιθετικότητα απέναντι στις γυναίκες.

Η manosphere και τα πρότυπα ανδρισμού που προβληματίζουν

Η διαδήλωση στη Βέρνη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για την επιρροή της λεγόμενης «ανδρόσφαιρας» (manosphere) στους εφήβους και τους νεαρούς άνδρες.

Πρόκειται για ένα ευρύ δίκτυο διαδικτυακών κοινοτήτων και influencers που προωθούν αντιλήψεις περί ανδρικής κυριαρχίας, στρέφονται συχνά κατά του φεμινισμού και αναπαράγουν εχθρικά στερεότυπα για τις γυναίκες. Μέσα από τα social media, τέτοιες απόψεις μπορούν να φτάσουν εύκολα σε νεότερες ηλικίες, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τις σχέσεις, την ισότητα και τον ανδρισμό.

Τον Ιούνιο, έρευνα του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης και της οργάνωσης MenCare έφερε στο φως ανησυχητικά ευρήματα για τις αντιλήψεις των νέων στην Ελβετία. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι μισοί από τους άνδρες ηλικίας 18 έως 24 ετών που συμμετείχαν υιοθετούσαν μια περιοριστική αντίληψη της αρρενωπότητας, συνδεδεμένη με την κυριαρχία και την εξουσία. Αρκετοί, μάλιστα, θεωρούσαν ότι οι «πραγματικοί άνδρες» περιθωριοποιούνται όλο και περισσότερο στη σύγχρονη κοινωνία.

Οι συντάκτες της έρευνας υπογράμμισαν την ανάγκη να ανοίξει ένας ευρύτερος διάλογος για τα πρότυπα ανδρισμού, ξεκινώντας ήδη από το σχολείο. Γιατί η ισότητα δεν είναι μια ιδέα που μαθαίνεται μόνο μέσα από συνθήματα. Καλλιεργείται από μικρή ηλικία, μέσα από την εκπαίδευση, τον σεβασμό και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε να συνυπάρχουμε.

Ο αγώνας κατά της έμφυλης βίας χρειάζεται και τους άνδρες

Η εικόνα εκατοντάδων ανδρών έξω από το ελβετικό κοινοβούλιο έχει τη δική της ξεχωριστή σημασία. Όχι επειδή η ευθύνη για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας μεταφέρεται στις πλάτες τους, αλλά επειδή η συμμετοχή τους μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αλλαγή μιας βαθιά ριζωμένης κοινωνικής νοοτροπίας.

Οι άνδρες μπορούν να γίνουν σύμμαχοι όταν αμφισβητούν τα στερεότυπα, όταν παρεμβαίνουν απέναντι στον σεξισμό, όταν ακούν χωρίς να υποτιμούν και όταν διδάσκουν με το παράδειγμά τους ότι ο σεβασμός δεν είναι διαπραγματεύσιμος.

Γιατί καμία γυναίκα δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να αποδεικνύει ότι δικαιούται να ζει με ασφάλεια. Και καμία κοινωνία δεν μπορεί να μιλά για πραγματική πρόοδο όσο η βία, ο φόβος και η ανισότητα παραμένουν κομμάτι της καθημερινότητας.

Το μήνυμα από τη Βέρνη είναι σαφές: η έμφυλη βία δεν είναι αποκλειστικά γυναικείο ζήτημα. Είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας. Και η αλλαγή αρχίζει όταν οι άνδρες δεν επιλέγουν απλώς να μη συμμετέχουν στο πρόβλημα, αλλά αποφασίζουν να σταθούν ενεργά απέναντί του.