Ισπανία: Θεσπίζει αναρρωτική άδεια μετ’ αποδοχών για την εμμηνόπαυση – Στην Ελλάδα, πότε;
Για χρόνια, η εμμηνόπαυση παρέμενε ένα θέμα που συζητούταν ελάχιστα στους χώρους εργασίας, παρότι για πολλές γυναίκες συνοδεύεται από συμπτώματα που επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητά τους. Η Ισπανία αποφασίζει να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα, θεσπίζοντας ειδική αναρρωτική άδεια μετ’ αποδοχών για τις εργαζόμενες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας εξαιτίας της εμμηνόπαυσης.
Το νέο μέτρο τίθεται σε εφαρμογή την 1η Δεκεμβρίου και αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στην αναγνώριση των αναγκών υγείας των γυναικών στον εργασιακό χώρο. Δεν πρόκειται για μια γενική άδεια που θα χορηγείται σε όλες τις γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση, αλλά για μια ειδική πρόβλεψη που αφορά περιπτώσεις στις οποίες τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα ώστε να μην επιτρέπουν την εργασία.
Η ισπανική κυβέρνηση εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζονται προβλήματα υγείας που για πολλά χρόνια παρέμεναν αόρατα ή υποτιμημένα στο επαγγελματικό περιβάλλον.
Πώς θα πληρώνονται οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της άδειας
Η νέα ρύθμιση προβλέπει διαφορετικό τρόπο οικονομικής κάλυψης σε σχέση με την κοινή αναρρωτική άδεια. Συγκεκριμένα, την πρώτη ημέρα της απουσίας, τις αποδοχές θα καλύπτει ο εργοδότης. Από τη δεύτερη ημέρα, η εργαζόμενη θα λαμβάνει επίδομα από την Κοινωνική Ασφάλιση, ίσο με το 60% της προβλεπόμενης βάσης υπολογισμού για τις πρώτες 20 ημέρες. Από την 21η ημέρα, το ποσοστό θα αυξάνεται στο 75%.
Επιπλέον, καταργείται η προϋπόθεση που ισχύει για την κοινή αναρρωτική άδεια και απαιτεί την καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τουλάχιστον 180 ημέρες μέσα στην προηγούμενη πενταετία. Έτσι, η πρόσβαση στην παροχή δεν θα εξαρτάται από το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ασφάλισης, εφόσον πληρούνται τα απαραίτητα ιατρικά κριτήρια.
Η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης της Ισπανίας, Elma Saiz, υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση, επισημαίνοντας ότι: «Περισσότερες από 10,5 εκατομμύρια γυναίκες είναι ασφαλισμένες στο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης και ανταποκρινόμαστε σε καταστάσεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν αόρατες».
Από την άδεια για την εμμηνόρροια σε μια νέα αναγνώριση της γυναικείας υγείας
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν αποτελεί την πρώτη κίνηση της Ισπανίας προς αυτή την κατεύθυνση. Το 2023, η χώρα είχε ήδη εγκρίνει την καταβολή επιδόματος για αναρρωτική άδεια λόγω επώδυνης εμμηνόρροιας, όταν τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα ώστε να καθιστούν αδύνατη την εργασία.
Με τη νέα ρύθμιση, η Ισπανία διευρύνει την προστασία των γυναικών, αναγνωρίζοντας ότι οι ορμονικές αλλαγές και τα προβλήματα υγείας που μπορεί να συνοδεύουν διαφορετικά στάδια της αναπαραγωγικής ζωής δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως προσωπικό ζήτημα που κάθε εργαζόμενη καλείται να διαχειριστεί μόνη της.
Τι ισχύει στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη
Η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει διαφορετική. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Euronews, χώρες όπως η Ελλάδα, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Τουρκία δεν διαθέτουν ειδική νομοθεσία που να προβλέπει ξεχωριστή εργασιακή άδεια για την εμμηνόπαυση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να απουσιάσουν από την εργασία τους όταν αντιμετωπίζουν σοβαρά συμπτώματα. Μπορούν να απευθυνθούν στον γιατρό τους και, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, να λάβουν κοινή αναρρωτική άδεια. Ωστόσο, δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη που να αναγνωρίζει τις δυσκολίες της εμμηνόπαυσης ως ξεχωριστή κατηγορία.
Η απόφαση της Ισπανίας ανοίγει, επομένως, μια ευρύτερη συζήτηση για το κατά πόσο οι εργασιακές νομοθεσίες και τα συστήματα κοινωνικής προστασίας ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες των γυναικών.
Γιατί η εμμηνόπαυση δεν είναι μια απλή αλλαγή που περνά απαρατήρητη. Για ορισμένες γυναίκες, μπορεί να σημαίνει έντονες εξάψεις, διαταραχές ύπνου, εξάντληση, δυσκολίες συγκέντρωσης και σημαντική επιβάρυνση της καθημερινότητας. Και όταν όλα αυτά επηρεάζουν την ικανότητα μιας γυναίκας να εργαστεί, η αναγνώριση του προβλήματος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ζήτημα υγείας και ισότιμης προστασίας.