Ελεύθεροι μαζί…

Τι όμορφο να συναντάς ανθρώπους στη ζωή σου που μπορούν να πάνε τη σκέψη σου λίγο παραπέρα!

Ανθρώπους με τους οποίους μια κουβέντα δεν τελειώνει όταν σηκώνεσαι από το τραπέζι. Επιστρέφει ώρες ή μέρες μετά και ξαφνικά, κάτι που μέχρι χθες ίσως θεωρούσες αυτονόητο αρχίζεις να το κοιτάζεις με άλλο μάτι.

Ανθρώπους που δεν σου δίνουν απαραίτητα απαντήσεις, αλλά γεννούν ερωτήματα. Μέσα από τις κουβέντες μαζί τους νιώθεις ότι με κάποιον τρόπο εξελίσσεσαι, μαθαίνεις κάτι από εκείνους, αλλά κυρίως για σένα.

Μια τέτοια κουβέντα είχα πρόσφατα με έναν φίλο.

Ξεκίνησε από εκείνες τις συζητήσεις για το πόσο διαφορετικά μπορούν να σκέφτονται οι άντρες και οι γυναίκες.

«Πρέπει να καταλάβεις», μου είπε, «ότι δεν λειτουργούμε απλώς διαφορετικά. Πολλά από όσα συμβαίνουν μέσα σε μια σχέση τα αντιλαμβανόμαστε και τα βιώνουμε αλλιώς».

Δεν ξέρω αν ισχύει. Ξέρω όμως ότι κάπως έτσι άνοιξε μια κουβέντα που μας πήγε πολύ πιο μακριά.

Του είπα ότι τελευταία ακούω συχνά από ανθρώπους που βρίσκονται χρόνια σε μια σχέση το ίδιο πράγμα:

«Το μυστικό ενός επιτυχημένου γάμου είναι να είσαι ελεύθερος».

«Ναι», μου απάντησε, «αλλά το θέμα είναι να νιώθουν ελεύθεροι, όχι να είναι».

Και ξαφνικά συνειδητοποίησα τη διαφορά ανάμεσα σε δύο φράσεις που μοιάζουν τόσο πολύ:

«Θέλω να είμαι ελεύθερος».

«Νιώθω ελεύθερος».

Το πρώτο, για μένα, σημαίνει ότι εκεί που είμαι νιώθω εγκλωβισμένος. Κάτι με πιέζει, με περιορίζει, δεν μπορώ να είμαι εγώ. Ίσως παίζω έναν ρόλο που διάλεξα μόνος μου, ίσως έναν στον οποίο με έβαλαν, ίσως και τα δύο.

Το «νιώθω ελεύθερος», από την άλλη, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Έχω επιλέξει κάποιον και νιώθω ελεύθερος δίπλα του. Για μένα αυτό συνεπάγεται ευτυχία. Να μη χρειάζεται να υποκρίνομαι, να λέω τα πράγματα όπως θα ήθελε να τα ακούσει ή να λογοκρίνω πλευρές του εαυτού μου μόνο και μόνο για να χωρέσω στη σχέση.

Το θέμα όμως είναι: πού τελειώνουν τα όρια αυτής της ελευθερίας;

Για μένα, εδώ βρίσκεται η σημασία της συνειδητής επιλογής. Να γνωρίζω αρκετά τον εαυτό μου ώστε να μπορώ να αναγνωρίσω έναν άνθρωπο με τον οποίο οι αξίες, οι αρχές και ο τρόπος ζωής μας μπορούν να συναντηθούν. Να έχουμε κοινό κώδικα επικοινωνίας.

Γιατί αν για μένα κάτι αποτελεί θεμελιώδες όριο και για σένα απαραίτητη προϋπόθεση της ελευθερίας σου, τότε το πρόβλημα δεν είναι η ελευθερία αλλά η συμβατότητα.

Κανείς όμως δεν μπορεί να είναι ελεύθερος εις βάρος του άλλου. Για να αναπνεύσω εγώ, δεν μπορεί να χρειάζεται να μικρύνεις εσύ — ούτε εγώ για να αισθανθείς εσύ ασφαλής. Ο χώρος είναι απαραίτητος και για τους δύο.

Και κάπου εκεί η κουβέντα άλλαξε κατεύθυνση. Είχε ξεκινήσει από άντρες και γυναίκες, αλλά όσο προχωρούσε, τόσο περισσότερο καταλάβαινα ότι αυτή ήταν απλώς η πόρτα από την οποία είχαμε μπει και όχι το δωμάτιο στο οποίο ήθελα να μείνω.

Γιατί η ανάγκη να νιώθεις ελεύθερος δεν είναι αντρική ούτε γυναικεία υπόθεση. Είναι ανθρώπινη και δεν αφορά μόνο τις ερωτικές μας σχέσεις.

Περσόνες μπορεί να έχουμε χτίσει παντού: στις φιλίες, στην οικογένεια, στη δουλειά· του δυνατού, του ακούραστου, του ανεξάρτητου, εκείνου που δεν ζητάει, εκείνου που πάντα δίνει και πάντα αντέχει.

Κάποιες μπορεί να μας τις φόρεσαν και κάποιες να τις κουβαλάμε από τόσο παλιά, που ξεχάσαμε ότι δεν είμαστε εμείς.

Και τότε γεννιέται ένα ακόμη ερώτημα: σε πόσες από τις σχέσεις της ζωής μας νιώθουμε πραγματικά ελεύθεροι;

Ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται το μυστικό: στο να μη χρειάζεται να χάσεις τον εαυτό σου για να αγαπηθείς.