Η μεγάλη παρεξήγηση της ισότητας

«Η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας.» Με αυτήν τη φράση μεγάλωσα. Ο πατέρας μου τη χρησιμοποιούσε συχνά. Και όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο καταλαβαίνω πόσο δίκιο είχε.

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούμε όρους όπως «φεμινισμός», «ισότητα», «πατριαρχία» και «ανθρώπινα δικαιώματα» με μεγάλη ευκολία. Τόσο εύκολα, που πολλές φορές ξεχνάμε τι πραγματικά σημαίνουν.

Ο φεμινισμός γεννήθηκε ως διεκδίκηση ίσων δικαιωμάτων για τις γυναίκες. Διεκδίκησε το αυτονόητο: το δικαίωμα στην ψήφο, στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην πολιτική συμμετοχή, στον αθλητισμό, στην τέχνη. Διεκδίκησε να αντιμετωπίζεται η γυναίκα ως ισότιμος άνθρωπος.

Και ευτυχώς, πολλά από αυτά κατακτήθηκαν.

Σήμερα μια γυναίκα μπορεί να σπουδάσει, να γίνει επιστήμονας, επιχειρηματίας, πρωθυπουργός ή διευθύνουσα σύμβουλος μιας πολυεθνικής εταιρείας. Και έτσι ακριβώς πρέπει να είναι. Η αξία, η ικανότητα και η εξέλιξη ενός ανθρώπου δεν μπορούν να καθορίζονται από το φύλο του.

Κάπου όμως στην πορεία, έχω την αίσθηση ότι αρχίσαμε να μπερδεύουμε δύο διαφορετικές έννοιες.

Άλλο η ισότητα στα δικαιώματα και άλλο η πεποίθηση ότι για να είμαστε ίσοι πρέπει να γίνουμε ίδιοι.

Γιατί η ισότητα δεν απαιτεί να καταργήσουμε τη θηλυκότητα ή την αρρενωπότητα. Δεν απαιτεί να διαγράψουμε τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους πολλοί άντρες και πολλές γυναίκες εκφράζονται, αγαπούν ή λειτουργούν μέσα στις σχέσεις τους.

Το ότι μια γυναίκα εργάζεται, αμείβεται καλά ή πετυχαίνει επαγγελματικά δεν την κάνει λιγότερο γυναίκα. Όπως και το ότι ένας άντρας είναι τρυφερός, φροντιστικός ή συμμετέχει ενεργά στην ανατροφή των παιδιών του δεν τον κάνει λιγότερο άντρα.

Οι ρόλοι μέσα σε μια σχέση δεν καθορίζονται από τον μισθό ούτε από τα δικαιώματα. Χτίζονται μέσα από τη συμφωνία, τη συνεργασία και την αμοιβαία εκτίμηση.

Κι όμως, στην καθημερινότητα εξακολουθούν να υπάρχουν στερεότυπα που κουβαλάμε όλοι, άντρες και γυναίκες. Πολλοί άντρες εξακολουθούν να αισθάνονται ότι οφείλουν να είναι εκείνοι που «στηρίζουν οικονομικά» την οικογένεια. Και πολλές γυναίκες, ακόμη κι όταν εργάζονται το ίδιο ή περισσότερο, συνεχίζουν να αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδας του σπιτιού και των παιδιών.

Έτσι, η γυναίκα σήμερα καλείται πολλές φορές να αποδείξει ότι μπορεί να τα κάνει όλα. Να είναι επιτυχημένη επαγγελματίας, παρούσα μητέρα, σύντροφος, νοικοκυρά και οργανώτρια της καθημερινότητας. Και στο τέλος της ημέρας, όταν γυρίζει σπίτι, η δεύτερη βάρδια μόλις ξεκινά.

Αυτό δεν είναι ισότητα.

Είναι μια νέα ανισορροπία.

Ίσως λοιπόν το ζητούμενο να μην είναι να πολεμάμε ο ένας τον άλλο, ούτε να προσπαθούμε να αποδείξουμε ποιο φύλο είναι ισχυρότερο.

Ίσως το ζητούμενο είναι να θυμηθούμε ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα μάς έδωσαν ίσες ευκαιρίες, όχι την υποχρέωση να μοιάσουμε ο ένας στον άλλο.

Γιατί μπορεί μια γυναίκα να χαίρεται όταν ένας άντρας της ανοίγει την πόρτα ή της τραβάει την καρέκλα. Μπορεί ένας άντρας να θέλει να προσφέρει το πρώτο δείπνο. Αυτές οι μικρές πράξεις ευγένειας δεν αναιρούν την ισότητα. Δεν αφαιρούν δικαιώματα από κανέναν. Όπως δεν θα έπρεπε να θεωρείται απειλή όταν μια γυναίκα είναι πιο επιτυχημένη επαγγελματικά από τον σύντροφό της.

Η πραγματική ισότητα δεν μετριέται με το ποιος ανοίγει την πόρτα ή ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.

Μετριέται με τον σεβασμό, την ελευθερία επιλογής και την αξιοπρέπεια.

Γιατί τελικά αυτό δεν ήταν πάντα το ζητούμενο;