Τι είναι η πλασμαφαίρεση στην οποία υποβλήθηκε ο Γιώργος Μαζωνάκης – Πότε και σε ποια νοσοκομεία εφαρμόζεται

Την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο «Ελπίς» άφησε ο Γιώργος Μαζωνάκης. Ο 54χρονος τραγουδιστής πέθανε από ανακοπή το απόγευμα της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου.

Η κλήση στο ΕΚΑΒ έγινε από ιδιωτικό παθολογικό ιατρείο στο Κολωνάκι, όπου είχε μεταβεί ο τραγουδιστής. Σε ελάχιστα λεπτά παρελήφθη από ασθενοφόρο που τον μετέφερε στο «Ελπίς», το οποίο ήταν το πλησιέστερο εφημερεύον νοσοκομείο. Στα Επείγοντα συνεχίστηκε η διαδικασία της ΚΑΡΠΑ, αλλά οι προσπάθειες απέβησαν άκαρπες και οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, ο Γιώργος Μαζωνάκης είχε μεταβεί στο συγκεκριμένο ιατρείο προκειμένου να υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση, μια εξειδικευμένη εξωσωματική ιατρική διαδικασία που πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας.

Τι είναι η πλασμαφαίρεση

Η πλασμαφαίρεση, γνωστή και ως θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, είναι μια εξωσωματική ιατρική διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται το πλάσμα από το αίμα και στη συνέχεια αντικαθίσταται με κατάλληλο υγρό.

Το πλάσμα είναι το υγρό μέρος του αίματος μέσα στο οποίο κυκλοφορούν, μεταξύ άλλων, πρωτεΐνες, αντισώματα και άλλες ουσίες. Κατά τη διαδικασία, το αίμα περνά από ειδικό μηχάνημα, το οποίο διαχωρίζει το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος, δηλαδή τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια.

Τα κυτταρικά στοιχεία επιστρέφουν στον οργανισμό, ενώ το πλάσμα που έχει αφαιρεθεί αντικαθίσταται, ανάλογα με την περίπτωση, με ειδικά διαλύματα όπως λευκωματίνη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πλάσμα.

Στόχος δεν είναι ένας γενικός «καθαρισμός» του οργανισμού, αλλά η απομάκρυνση συγκεκριμένων παθολογικών ουσιών που βρίσκονται στο πλάσμα και μπορεί να συμβάλλουν στην πρόκληση ή την επιδείνωση μιας νόσου.

Μεταξύ αυτών μπορεί να είναι αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, ορισμένες παθολογικές πρωτεΐνες, φλεγμονώδεις μεσολαβητές, αλλά και άλλες ουσίες, ανάλογα με την πάθηση και την ιατρική ένδειξη.

Πώς γίνεται η διαδικασία

Η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται μέσω αγγειακής πρόσβασης. Το αίμα του ασθενούς οδηγείται στο ειδικό μηχάνημα, όπου διαχωρίζεται το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά.

Στη συνέχεια, το πλάσμα απομακρύνεται και τα κύτταρα του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με το υγρό αντικατάστασης.

Πρόκειται για διαδικασία που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, καθώς μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως πτώση της αρτηριακής πίεσης, αλλεργικές αντιδράσεις ή διαταραχές της πήξης. Για τον λόγο αυτό η επιλογή του ασθενούς, ο προληπτικός έλεγχος και η δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης μιας επιπλοκής αποτελούν κρίσιμα στοιχεία.

Η διάρκεια μιας συνεδρίας μπορεί να είναι αρκετές ώρες και ο αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από την πάθηση, την κατάσταση του ασθενούς και την ανταπόκρισή του στη θεραπεία.

Σε ποιους ασθενείς εφαρμόζεται

Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος δεν αποτελεί μια απλή θεραπεία ευεξίας ούτε μια γενική διαδικασία «αποτοξίνωσης». Έχει συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις και χρησιμοποιείται κυρίως σε σοβαρά νοσήματα.

Εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε ορισμένες αιματολογικές, νεφρολογικές, νευρολογικές και αυτοάνοσες παθήσεις. Ενδεικτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη μυασθένεια gravis, στο σύνδρομο Guillain-Barré, σε ορισμένες αυτοάνοσες εγκεφαλίτιδες και σε άλλες σοβαρές καταστάσεις, πάντοτε ύστερα από ιατρική αξιολόγηση.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει αναφορά και σε χρήσεις της πλασμαφαίρεσης σε πρακτικές που σχετίζονται με το λεγόμενο longevity, την ευεξία και την «αντιγήρανση». Η χρήση της όμως σε ανθρώπους χωρίς συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη αποτελεί διαφορετικό ζήτημα από την καθιερωμένη θεραπευτική της εφαρμογή.

Πού πραγματοποιείται

Η διαδικασία απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και οργανωμένη ιατρική υποστήριξη. Πραγματοποιείται σε ειδικά οργανωμένες νοσοκομειακές μονάδες, όπου υπάρχει η δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης του ασθενούς και άμεσης αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών.

Στην Ελλάδα εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε μεγάλα νοσοκομεία όπως το «Γ. Γεννηματάς», το «Λαϊκό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών», το «Αττικόν», το «ΑΧΕΠΑ», το «Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης», καθώς και στο «Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών».

Η Ματίνα Παγώνη, η Πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα Mega» τόνισε ότι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, όπως υπόταση, αλλεργική αντίδραση ή διαταραχές πήξης, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη οργανωμένης ομάδας γιατρών και δυνατότητας άμεσης παρέμβασης.

Ποια ήταν η κατάσταση της υγείας του Γιώργου Μαζωνάκη;

Σύμφωνα με την Ματίνα Παγώνη, η γιατρός που επέβλεπε την διαδικασία στην οποία υποβλήθηκε ο Γιώργος Μαζωνάκης, ανέφερε στην κατάθεσή της ότι ο τραγουδιστής βρισκόταν σε κατάσταση υπερδιέγερσης και αδιαθεσίας, γεγονός που καθιστούσε απαγορευτική την έναρξη της διαδικασίας.

Πιο συγκεκριμένα, η Ματίνα Παγώνη σχολίασε: «Όταν έχεις έναν άρρωστο, δεν έχει σημασία εάν λέγεται Μαζωνάκης, οποιονδήποτε ασθενή ο οποίος φτάνει να σου κάνει ανακοπή και τον διαχειρίζεσαι, είναι ο άρρωστός σου, σηκώνεσαι μαζί με το ασθενοφόρο, πας στους γιατρούς του νοσοκομείου που τον μεταφέρεις, δίνεις τις πρώτες πληροφορίες, γιατί εσύ τον αντιμετώπισες, εσύ είδες πως εξελίχθηκε η κατάσταση και μαζί με τους γιατρούς του εκεί νοσοκομείου προσπαθείς να κάνεις αυτό που πρέπει να πετύχεις».

Τι είπε ο Γιώργος Πατούλης για το ιατρείο

Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, μιλώντας σε εκπομπή του ΣΚΑΙ, ανέφερε ότι το συγκεκριμένο ιατρείο στο Κολωνάκι είχε άδεια παθολογικού ιατρείου και όχι άδεια για τη διενέργεια πλασμαφαίρεσης. Πιο συγκεκριμένα, ανέφερε:

«Από τον ΙΣΑ έχει πάρει άδεια παθολογικού ιατρείου με συστεγαζόμενο γιατρό άνευ ειδικότητας. Σε ένα παθολογικό ιατρείο γίνονται παθολογικές εξετάσεις και θεραπείες… Αν εκεί υπήρχαν θέματα και από ό,τι αντιλαμβανόμαστε μηχανήματα, τα οποία μπορεί να έκαναν άλλες πράξεις οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν σε παθολογικό ιατρείο, όπως η πλασμαφαίρεση, είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να ελεγχθεί», και συνέχισε «προφανώς δεν έχει δηλωθεί, και γι’ αυτό ακριβώς εμείς αυτό το οποίο επιδιώξαμε χθες το βράδυ ήταν επιτροπή να συγκροτηθεί επειγόντως, και μετέβη εκεί στον χώρο. Δυστυχώς η αστυνομία και σωστά, πιθανόν, έκανε, είχε κλειδώσει γενικότερα όλο αυτόν τον χώρο. Έχουμε ήδη συνεννοηθεί με την ασφάλεια στις 8:30 σήμερα να υπάρξει επιτροπή του Ιατρικού Συλλόγου της Αθήνας, ώστε να μπορέσουν να διατυπώσουμε, αλλά και να διαπιστώσουμε και βάσει του φακέλου του ιατρείου, τι μηχανήματα υπήρχαν εκεί».

Ο κ. Πατούλης εξήγησε επίσης ότι το μηχάνημα δεν είχε δηλωθεί στον φάκελο του ιατρείου και ότι ο ΙΣΑ προχώρησε σε επείγοντα έλεγχο του χώρου. Σύμφωνα με όσα δήλωσε, το συγκεκριμένο μηχάνημα δεν είχε εντοπιστεί ούτε στον έλεγχο του 2013 ούτε στον επανέλεγχο του 2025.

Η έρευνα για τις συνθήκες

Η πλασμαφαίρεση είναι μια καθιερωμένη ιατρική μέθοδος για συγκεκριμένες παθήσεις, όμως πρόκειται για σύνθετη εξωσωματική πράξη που απαιτεί κατάλληλες υποδομές, εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών. Το εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη είναι πλέον ένα από τα ζητήματα που καλούνται να διερευνήσουν οι αρμόδιες Αρχές.