Κυρία μου πάρτε το σκυλί σας από δω!

Πριν από λίγες ημέρες, βρισκόμουν σε ένα καφέ με τον Τάρα. Τον είχα δίπλα μου, με το λουράκι του και απολάμβανα μια συνηθισμένη στιγμή από αυτές που δεν φαντάζεσαι ότι μπορούν να σου προκαλέσουν την παραμικρή έκπληξη. Μέχρι που ένας κύριος μου είπε: «Κυρία μου πάρτε το σκυλί από κοντά μου. Κρατήστε το μακριά μου».

Η αλήθεια είναι πως ξαφνιάστηκα. Και, για να είμαι ειλικρινής, με τρόμαξε λίγο η αντίδρασή του. Όχι επειδή θεωρώ ότι όλοι είναι υποχρεωμένοι να είναι εξοικειωμένοι με τα ζώα, ούτε επειδή πιστεύω ότι ένα σκυλί πρέπει να πλησιάζει οποιονδήποτε χωρίς τη συγκατάθεσή του. Κάθε άλλο. Ο καθένας έχει τα όριά του και οφείλουμε να τα σεβόμαστε. Εκείνο που με αιφνιδίασε ήταν η συνειδητοποίηση ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται τόσο μεγάλη δυσφορία ακόμη και μπροστά σε ένα μικρό, οικόσιτο σκυλάκι που βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπό του.

Και κάπου εκεί άρχισα να αναρωτιέμαι: Πώς φτάσαμε στο 2026 και εξακολουθούμε να είμαστε τόσο εξοικειωμένοι με την ιδέα του φόβου απέναντι στα ζώα, αλλά τόσο λίγο εξοικειωμένοι με την ίδια την παρουσία τους;

Ξέρω ότι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν φοβηθεί από σκυλιά στο παρελθόν. Άλλοι μεγάλωσαν σε σπίτια όπου τα ζώα αντιμετωπίζονταν ως κάτι επικίνδυνο ή βρόμικο. Κάποιοι μπορεί να έχουν μια πραγματική φοβία, η οποία δεν εξαφανίζεται με μια απλή προτροπή του τύπου «μα δεν κάνει τίποτα». Δεν είναι δίκαιο να τους κοροϊδεύουμε ή να απαιτούμε να ξεπεράσουν τον φόβο τους επειδή εμείς αγαπάμε τα ζώα.

Αλλά δεν είναι κρίμα να περνάμε μια ολόκληρη ζωή χωρίς να έχουμε ανακαλύψει πόση τρυφερότητα μπορεί να κρύβεται σε ένα μικρό πλάσμα που δεν έχει άλλον τρόπο να μας δείξει την αγάπη του παρά μόνο με την παρουσία του;

Με προβληματίζει ακόμη περισσότερο όταν βλέπω παιδιά να φοβούνται να πλησιάσουν ή ακόμη και να αγγίξουν ένα μικρό σκυλάκι. Δεν θεωρώ ότι κάθε παιδί οφείλει να τα χαϊδεύει. Ούτε φυσικά ότι πρέπει να πιέζεται να κάνει κάτι που το φοβίζει. Αναρωτιέμαι, όμως, πόσα από αυτά τα παιδιά είχαν ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουν ένα ζώο με ασφάλεια, να μάθουν πώς το πλησιάζουμε, πώς το σεβόμαστε, πώς αναγνωρίζουμε πότε θέλει την ησυχία του και πώς καταλαβαίνουμε ότι κι εκείνο έχει συναισθήματα και ανάγκες.

Γιατί η αγάπη για τα ζώα δεν είναι κάτι που γεννιέται πάντα αυθόρμητα. Συχνά καλλιεργείται. Μέσα στο σπίτι, από τους γονείς, από το σχολείο, από το παράδειγμα των μεγάλων. Ένα παιδί που μαθαίνει να φέρεται με τρυφερότητα σε ένα ζώο μπορεί να ανακαλύψει έναν διαφορετικό τρόπο να αντιλαμβάνεται την ευθύνη, τη φροντίδα και τον σεβασμό προς ένα πλάσμα που είναι πιο αδύναμο από το ίδιο.

Και ναι, πιστεύω βαθιά ότι έχουμε ανάγκη από περισσότερη ενσυναίσθηση. Σε μια εποχή που μας σοκάρουν καθημερινά ειδήσεις για βία, κακοποίηση και εγκλήματα, ειδικά όταν τα θύματα είναι παιδιά, αναρωτιέμαι τι είδους κοινωνία θέλουμε να είμαστε και τι μαθαίνουμε στα παιδιά μας για την αξία της ζωής. Η καλλιέργεια του σεβασμού προς κάθε ζωντανό πλάσμα είναι ένα μικρό αλλά ουσιαστικό κομμάτι της ανθρωπιάς που τόσο συχνά επικαλούμαστε και τόσο δύσκολα εφαρμόζουμε.

Για μένα, ο Τάρα δεν είναι απλώς ένα σκυλάκι που βγάζω βόλτα ή παίρνω μαζί μου για έναν καφέ. Είναι μέλος της οικογένειάς μας. Είναι συντροφιά, χαρά, αγάπη χωρίς όρους. Είναι ένα πλάσμα που εξαρτάται από εμένα, που χρειάζεται τη φροντίδα μου και που μου προσφέρει καθημερινά κάτι πολύτιμο χωρίς να ζητά τίποτα περισσότερο από την παρουσία μου.

Δεν περιμένω, λοιπόν, από όλους να αισθάνονται για τον Τάρα όσα αισθάνομαι εγώ. Θα ήθελα, όμως, να ζούμε σε μια κοινωνία όπου τα ζώα δεν αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως απειλή, όπου τα παιδιά μαθαίνουν να τα γνωρίζουν χωρίς φόβο αλλά και χωρίς απερισκεψία, και όπου οι ενήλικες καταλαβαίνουν ότι η συνύπαρξη απαιτεί σεβασμό και από τις δύο πλευρές.

Ίσως τελικά το περιστατικό στο καφέ να μην ήταν τίποτα περισσότερο από μια συνάντηση με έναν άνθρωπο που φοβόταν τα σκυλιά. Κι εγώ να το σκέφτηκα περισσότερο απ’ όσο χρειαζόταν. Μπορεί. Δεν είμαι, άλλωστε, μέσα στο μυαλό κανενός για να ξέρω από πού πηγάζει ο φόβος του.

Εκείνο που ξέρω είναι ότι δεν θέλω τα παιδιά μας να μεγαλώσουν φοβούμενα ό,τι δεν γνωρίζουν. Θέλω να μεγαλώσουν μαθαίνοντας να παρατηρούν, να καταλαβαίνουν, να σέβονται. Να ξέρουν ότι δεν χρειάζεται να αγαπάς κάτι για να του φέρεσαι με καλοσύνη. Και ότι η ευαισθησία δεν είναι αδυναμία, αλλά μια δύναμη που έχουμε τεράστια ανάγκη.

Γιατί, τελικά, δεν είναι απαραίτητο να χαϊδέψεις τον Τάρα για να σεβαστείς την ύπαρξή του. Αλλά θα ήθελα να ζούμε σε έναν κόσμο όπου ένα μικρό σκυλάκι, με το λουράκι του και τον άνθρωπό του δίπλα, δεν θα προκαλεί τρόμο. Θα προκαλεί, έστω, λίγη περιέργεια, ένα χαμόγελο ή την απλή, ήσυχη αποδοχή ότι κι αυτό έχει δικαίωμα να βρίσκεται εκεί.

Και ίσως αυτό να είναι ένα καλό σημείο για να αρχίσουμε.