H επέκταση της άδειας πατρότητας & το επιτυχημένο πείραμα της Νορβηγίας: Μήπως είναι η λύση για να μειωθούν τα διαζύγια;
Τι θα γινόταν αν ένας πατέρας δεν έπρεπε απλώς να «βοηθάει» με το μωρό, αλλά να αναλάβει πραγματικά έναν ισότιμο ρόλο από τις πρώτες κιόλας μέρες της ζωής του παιδιού;
Η Νορβηγία εδώ και χρόνια δοκιμάζει ένα διαφορετικό μοντέλο: δίνει άδεια πατρότητας περίπου 5 μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού, με στόχο η φροντίδα να μην πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στη μητέρα. Και το αποτέλεσμα άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση σε όλο τον κόσμο: μπορεί η μεγαλύτερη συμμετοχή των πατέρων στην καθημερινότητα του μωρού να αλλάξει όχι μόνο τη σχέση τους με τα παιδιά τους, αλλά και τη σχέση με τις συντρόφους τους;
Όταν ο πατέρας μένει σπίτι και βλέπει την πραγματική καθημερινότητα
Η γέννηση ενός παιδιού αλλάζει τα πάντα. Για πολλές γυναίκες, όμως, η περίοδος μετά τον ερχομό του μωρού σημαίνει ότι εκτός από τη σωματική και συναισθηματική προσαρμογή, καλούνται να διαχειριστούν και ένα τεράστιο αόρατο φορτίο. Τα ξενύχτια, τα ταΐσματα, η οργάνωση της ημέρας, οι ανάγκες του μωρού και η συνεχής εγρήγορση συχνά γίνονται μια «δεύτερη βάρδια» που δεν φαίνεται.
Η ιδέα πίσω από την πολιτική της Νορβηγίας ήταν απλή: όταν ο πατέρας περνά πραγματικό χρόνο μόνος με το παιδί, δεν είναι απλώς βοηθός. Μαθαίνει, δοκιμάζει, αγχώνεται, κουράζεται και καταλαβαίνει στην πράξη τι σημαίνει καθημερινή φροντίδα.
Από το «σε βοηθάω» στο «είναι και δική μου ευθύνη»
Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που φέρνει η ενεργή πατρότητα είναι η αλλαγή νοοτροπίας. Η φροντίδα του παιδιού δεν είναι μια υποχρέωση της μητέρας στην οποία ο πατέρας απλώς συμμετέχει. Είναι μια κοινή ευθύνη.
Όπως έχει αναδειχθεί μέσα από συζητήσεις γύρω από την πατρική άδεια στη Νορβηγία, πολλοί άνδρες που έμειναν σπίτι με τα παιδιά τους αναγνώρισαν πόσο απαιτητική είναι η καθημερινότητα ενός γονιού. Το τάισμα στις 3 το πρωί, η έλλειψη ύπνου, η διαρκής ανάγκη να είσαι διαθέσιμος δεν είναι πλέον κάτι που παρατηρούν από απόσταση. Το ζουν.
Μπορεί η πατρική άδεια να δυναμώσει έναν γάμο;
Η ιδέα ότι η πατρική άδεια μπορεί να επηρεάσει θετικά μια σχέση βασίζεται σε κάτι πολύ απλό: την κατανόηση. Όταν δύο άνθρωποι μοιράζονται πραγματικά την εμπειρία της γονεϊκότητας, μειώνεται η αίσθηση ότι ο ένας «κουβαλάει» περισσότερα από τον άλλον.
Πολλές γυναίκες περιγράφουν ως μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες μετά τον ερχομό ενός παιδιού όχι μόνο την κούραση, αλλά το αίσθημα ότι είναι μόνες μέσα σε αυτήν. Η ισότιμη συμμετοχή του πατέρα μπορεί να δημιουργήσει περισσότερη συνεργασία, περισσότερη επικοινωνία και μεγαλύτερη σύνδεση μέσα στο ζευγάρι. Αυτός μάλιστα είναι και ένας από τους λόγους που τα διαζύγια στη Νορβηγία έχουν μειωθεί κατά 34%.
Το νορβηγικό μοντέλο που έκανε τον κόσμο να συζητά
Η Νορβηγία θεωρείται μία από τις χώρες που έχουν επενδύσει περισσότερο στην ισορροπία οικογένειας-εργασίας. Η λογική είναι πως η φροντίδα ενός παιδιού δεν είναι μόνο γυναικεία υπόθεση. Η πατρική άδεια δεν αφορά μόνο τους άνδρες. Αφορά και τις γυναίκες, γιατί μειώνει την πίεση που συχνά πέφτει πάνω τους και δημιουργεί ένα διαφορετικό μοντέλο οικογένειας.
Δεν πρόκειται για μια «μαγική λύση» που εξαφανίζει τα προβλήματα ενός γάμου. Οι σχέσεις δοκιμάζονται από πολλούς παράγοντες. Όμως η μεγαλύτερη συμμετοχή και η κατανόηση της καθημερινότητας του άλλου μπορούν να λειτουργήσουν σαν σημαντική βάση.
Το ερώτημα που μένει
Μήπως τελικά η μεγαλύτερη αλλαγή δεν είναι πόσες ημέρες άδειας παίρνει ένας πατέρας, αλλά το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο του; Γιατί ένας πατέρας που αλλάζει πάνες, ξενυχτά, ταΐζει και μένει μόνος με το μωρό του δεν «βοηθά» τη σύντροφό του. Γίνεται γονιός που πρέπει να είναι. Κι ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που μπορεί να συμβεί σε μια οικογένεια.