Το σκάνδαλο Cornell & η στιγμή που η σιωπή παύει να είναι ουδέτερη
Τις τελευταίες ημέρες έχει έρθει στην επικαιρότητα μια υπόθεση που, όπως φαίνεται, θα μας απασχολήσει πολύ. Είδα πολλά βίντεο γι’ αυτήν και, πέρα από την ίδια τη βία, υπήρχε κάτι ακόμη που με προβλημάτισε: η σιωπή.
Για εκείνους που βλέπουν, γνωρίζουν, αντιλαμβάνονται ότι κάτι απάνθρωπο συμβαίνει και παρ’ όλα αυτά δεν κάνουν απολύτως τίποτα.
Η υπόθεση αφορά μια πρώην φοιτήτρια του Cornell University, η οποία σε αγωγή που κατέθεσε στις 14 Σεπτεμβρίου 2026 στο Supreme Court της Πολιτείας της Νέας Υόρκης καταγγέλλει ότι στις 19 Οκτωβρίου 2024, σε σπίτι της αδελφότητας Chi Phi, 7 φοιτητές την εξανάγκασαν, σύμφωνα με την αγωγή, να καταναλώσει ουσίες και στη συνέχεια τη βίασαν επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η ίδια υποστηρίζει ότι στάλθηκε σε ομαδική συνομιλία της αδελφότητας ένα χυδαίο μήνυμα που ουσιαστικά ενημέρωνε άλλους άνδρες ότι υπήρχε μια γυναίκα διαθέσιμη για σεξ.
Οι καταγγελίες δεν έχουν κριθεί από ποινικό δικαστήριο. Η ποινική έρευνα, η οποία αρχικά δεν είχε οδηγήσει σε διώξεις, έχει πλέον ανοίξει ξανά και η υπόθεση αναμένεται να παρουσιαστεί σε grand jury — ένα σώμα ενόρκων που εξετάζει αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την άσκηση ποινικών κατηγοριών. Το Cornell University αναφέρει επίσης ότι προηγήθηκε πολύμηνη εσωτερική έρευνα στο πλαίσιο του Title IX, της ομοσπονδιακής νομοθεσίας που απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω φύλου στην εκπαίδευση, και ακολούθησε ακρόαση από αρμόδια επιτροπή. Η διαδικασία οδήγησε σε πειθαρχικές κυρώσεις, μεταξύ των οποίων αποβολές και αναστολές φοίτησης.
Υπάρχουν πολλά που πρέπει ακόμη να διερευνηθούν και για τα οποία μόνο η Δικαιοσύνη μπορεί να αποφανθεί.
Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που ξεπερνά αυτή τη συγκεκριμένη υπόθεση:
Τι σημαίνει να γνωρίζεις;
Όταν μπορείς να κάνεις ένα τηλεφώνημα, να ζητήσεις βοήθεια, να πεις «σταματήστε», αλλά επιλέγεις να μην κάνεις τίποτα;
Σίγουρα δεν αναλογεί σε όλους η ίδια ευθύνη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η επιλογή να κοιτάξουμε αλλού δεν έχει τη δική της βαρύτητα.
Η βία χρειάζεται δράστες. Δεν είναι όμως λίγες οι φορές που χρειάζεται και ένα περιβάλλον που έχει μάθει να κοιτάζει αλλού.
Μια παρέα που γελάει. Ένα group chat που συνεχίζει κανονικά. Έναν άνθρωπο που σκέφτεται «δεν με αφορά». Έναν θεσμό που ενδιαφέρεται περισσότερο να προστατεύσει τη φήμη του παρά να αναζητήσει τι πραγματικά συνέβη.
Και κάπως έτσι δημιουργείται κάτι πολύ επικίνδυνο: η αίσθηση ότι μπορούμε να αποποιηθούμε την προσωπική μας ευθύνη επειδή κάποιος άλλος θα έπρεπε να είχε κάνει κάτι.
View this post on Instagram
Κάποιος άλλος να μιλήσει. Κάποιος άλλος να καλέσει την αστυνομία. Κάποιος άλλος να επέμβει.
Και όταν όλοι περιμένουμε αυτόν τον «κάποιον άλλον», τελικά μπορεί να μη βρεθεί κανείς.
Δεν χρειάζεται να είμαστε ήρωες για να σταθούμε δίπλα στον άλλον. Χρειάζεται να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας και το θάρρος να αντιδράσουμε όταν κάτι ξεπερνά τα όρια.
Και να μεγαλώνουμε παιδιά που δεν θα μάθουν μόνο το «μην κάνεις κακό», αλλά και κάτι εξίσου σημαντικό:
«Μην κάνεις ότι δεν βλέπεις το κακό».
Μιλάμε συχνά για δικαιώματα. Και πολύ σωστά. Ίσως όμως πρέπει να ξαναμιλήσουμε και για μια λέξη λιγότερο δημοφιλή. Μια λέξη που ίσως έχουμε αρχίσει ακόμη και να φοβόμαστε:
Ευθύνη.
Να μεγαλώνουμε ανθρώπους που δεν φοβούνται να την αναλάβουν. Που καταλαβαίνουν ότι οι αποφάσεις και οι πράξεις τους έχουν συνέπειες και είναι έτοιμοι να τις αντιμετωπίσουν. Ανθρώπους που μαθαίνουν να ακούν το «όχι», να το σέβονται και να το αντέχουν.
Δεν μπορούμε να απαιτούμε μια καλύτερη κοινωνία σαν να είναι κάτι που θα κατασκευάσει κάποιος άλλος και θα μας την παραδώσει έτοιμη.
Η κοινωνία είμαστε εμείς.
Στις μεγάλες πράξεις, αλλά κυρίως στις μικρές στιγμές όπου κανείς δεν μας παρακολουθεί και πρέπει να αποφασίσουμε ποιοι θέλουμε να είμαστε.
Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής μας να μην είναι μόνο ότι εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι ικανοί για βία, αλλά ότι κινδυνεύουμε να συνηθίσουμε να είμαστε θεατές.
Και ύστερα να καθησυχάζουμε τη συνείδησή μας λέγοντας:
«Εγώ δεν έκανα τίποτα».
Ακριβώς.
Μερικές φορές αυτό είναι το πρόβλημα. Δεν έκανες τίποτα.