Ξαναβρίσκοντας τους ρόλους μας
Μιλώντας με έναν φίλο για ακόμη μία φορά για τις σχέσεις και για το πώς έχουν αλλάξει τα πράγματα ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες, η κουβέντα έφτασε κάποια στιγμή στους ρόλους, στο αν υπάρχουν ακόμη, αν τους χρειαζόμαστε και, τελικά, στο αν χάνοντάς τους χάθηκε μαζί και ένα μέρος της ισορροπίας ανάμεσά μας.
Κάπως έτσι άρχισα να σκέφτομαι ότι έχουμε μιλήσει πολύ για την ισότητα και δικαίως, γιατί η ισότητα στα δικαιώματα, στις ευκαιρίες, στην ελευθερία και στον σεβασμό δεν θα έπρεπε καν να αποτελεί σήμερα αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Στην πορεία όμως αυτής της μεγάλης και αναγκαίας διεκδίκησης, νομίζω ότι κάπου χάθηκε το μέτρο. Ίσως γιατί η ισότητα κάποια στιγμή άρχισε να συγχέεται με την ομοιότητα, σαν να πιστέψαμε ότι για να είναι μια γυναίκα ίση με έναν άντρα πρέπει να του μοιάσει και πως, για να δημιουργήσουμε χώρο για τη γυναίκα, έπρεπε να περιορίσουμε τον χώρο του άντρα.
Ίσως αυτό είναι ένα από τα μεγάλα ζητήματα σήμερα: πώς, μετά από μια τόσο μεγάλη κοινωνική αλλαγή, άντρες και γυναίκες ξαναβρίσκουν τη θέση τους ο ένας δίπλα στον άλλον.
Μια σχέση δεν χρειάζεται δύο ανθρώπους που λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και προσφέρουν τα ίδια, αλλά δύο ανθρώπους που γνωρίζουν ποιοι είναι και τι φέρνει ο καθένας σε αυτήν.
Σήμερα η ίδια η λέξη «ρόλοι» μοιάζει σχεδόν απαγορευμένη, σαν να σημαίνει αυτομάτως ότι αν μιλήσουμε για τον ρόλο του άντρα ή της γυναίκας θέλουμε να γυρίσουμε δεκαετίες πίσω.
Δεν πιστεύω ότι χρειάζεται να επιστρέψουμε σε μια κοινωνία όπου ο άντρας αποφασίζει και η γυναίκα ακολουθεί. Δεν πιστεύω όμως ούτε σε μια κοινωνία όπου, για να είναι ελεύθερη η γυναίκα, πρέπει να απορρίψει οτιδήποτε θεωρεί θηλυκό ή όπου ο άντρας αισθάνεται ότι κάθε έκφραση της αρρενωπότητάς του είναι εξ ορισμού ύποπτη.
Γιατί μέσα σε όλη αυτή την αλλαγή κάπου δυσκολεύτηκαν και οι άντρες να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο τους. Τους ζητήθηκε να εγκαταλείψουν πολλά από όσα θεωρήθηκαν λανθασμένα ή παρωχημένα —και αρκετά από αυτά όχι μόνο έπρεπε, αλλά ήταν αναγκαίο να αλλάξουν— χωρίς όμως να είναι πάντα ξεκάθαρο τι σημαίνει να είναι άντρες σήμερα.
Να μπορούν να είναι δυνατοί χωρίς αυτό να ταυτίζεται με την επιβολή, να προστατεύουν χωρίς η προστασία να γίνεται περιορισμός και να αναλαμβάνουν ευθύνη χωρίς αυτό να ερμηνεύεται ως διεκδίκηση εξουσίας. Να μπορούν όμως και να φροντίζουν, να είναι τρυφεροί χωρίς να αισθάνονται ότι χάνουν κάτι από την αρρενωπότητά τους και να στέκονται δίπλα σε μια γυναίκα δυνατή και ανεξάρτητη χωρίς να νιώθουν ότι αυτό τους μικραίνει.
Αντίστοιχα, και μια γυναίκα χρειάζεται να μπορεί να εκφράζει όσα αισθάνεται χωρίς να φοβάται ότι ακυρώνει όσα με κόπο κατακτήθηκαν. Να επιλέξει, αν το επιθυμεί, να αφιερωθεί στην ανατροφή των παιδιών της, να περιποιηθεί τον άντρα της, να του πει «μου έλειψες», «σε πεθύμησα», χωρίς τίποτα από αυτά να την κάνει λιγότερο ανεξάρτητη ή να σημαίνει ότι επιστρέφει σε έναν παλιό ρόλο υποταγής. Να είναι τρυφερή χωρίς να θεωρείται αδύναμη και να αγαπά χωρίς να πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει την ανεξαρτησία της.
Ίσως, λοιπόν, χρειάζεται να ξαναμιλήσουμε για τους ρόλους χωρίς φόβο, να ανακαλύψουμε ξανά όσα μας ενώνουν, να αφήσουμε χώρο στη διαφορετικότητα χωρίς να τη μετατρέπουμε σε ανισότητα και να επιτρέψουμε στον άντρα και στη γυναίκα να συναντηθούν όχι για να ανταγωνιστούν ή να συμπληρώσουν ο ένας τον άλλον, αλλά ως δύο άνθρωποι ολόκληροι που επιλέγουν να συμπορευτούν χωρίς μάχη για το ποιος υπερισχύει.
Γιατί η ισορροπία δεν θα έρθει όταν προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι δεν έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον. Θα έρθει όταν μπορέσουμε ξανά να πούμε ότι επιλέγουμε ο ένας τον άλλον, χωρίς κανείς να χρειάζεται να χάσει τον εαυτό του.